Kościół Wszystkich Świętych w Pszczynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Wszystkich Świętych
w Pszczynie
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 480/65 z 14.12.1965 r.[1]
Kościół pw. Wszystkich Świętych i Matki Boskiej Różańcowej
Kościół pw. Wszystkich Świętych i Matki Boskiej Różańcowej
Państwo  Polska
Miejscowość Pszczyna
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wszystkich Świętych i Matki Boskiej Różańcowej w Pszczynie
Wezwanie Wszystkich Świętych
Przedmioty szczególnego kultu
Cudowne obrazy Obraz Matki Bożej Przedziwnej
Położenie na mapie Pszczyny
Mapa lokalizacyjna Pszczyny
Kościół Wszystkich Świętychw Pszczynie
Kościół Wszystkich Świętych
w Pszczynie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Wszystkich Świętychw Pszczynie
Kościół Wszystkich Świętych
w Pszczynie
Ziemia 49°58′43,15″N 18°56′31,57″E/49,978653 18,942103Na mapach: 49°58′43,15″N 18°56′31,57″E/49,978653 18,942103
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Wszystkich Świętych w Pszczynie − to rzymskokatolicka świątynia, o której pierwsza wzmianka pochodzi z 1326 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po groźnym pożarze miasta w 1622 roku świątynię odbudował Jerzy Walentyn Meyer z Ostrawy. Ponowne zniszczenie kościoła ogień spowodował w 1748 roku. Odbudowa po pożarze, ukończona w 1754 roku, tym razem przebiegała pod kierunkiem Christiana Jahne. Nową świątynię wzniesiono wykorzystując mury starej. Kościół odnawiano w 1791 roku, a później jeszcze kilkakrotnie przebudowywano. W 1849 roku nadbudowano wieżę, w latach 1930-1931 dobudowano boczną kaplicę od strony południowej i zakrystię od strony północnej. W czasie restauracji w 1957 r. zniszczono dekorację stiukową stropu nawy i prezbiterium, wykonaną w XVIII wieku przez pochodzącego z Bielska Antoniego Haila[2].

Wygląd i wnętrze kościoła[edytuj | edytuj kod]

Kościół orientowany. Murowany, potynkowany. Po wielu przebudowach, które zatarły cechy pierwotnego, późnobarokowego projektu, świątynia nie należy do zabytków wysokiej klasy. Ma trójboczne zamknięcie prezbiterium, do którego od północy przylegają kaplica z 1692 r. z kryptą oraz zakrystia wzniesiona w 1931 r.[3], od południa nowsza kaplica z emporą. Prostokątną nawę kościelną i prezbiterium przykrywa wspólny sufit z fasetą, a od zachodu przylega do nawy wysoka kwadratowa wieża. W południowo-wschodnim narożniku, między nawą a wieżą, przybudówka mieszcząca schody. We wnętrzu przyciąga wzrok przede wszystkim późnobarokowy, dwupoziomowy, drewniany chór muzyczny z XVIII wieku, wsparty na sześciu okrągłych słupach. Jego wklęsłowypukłe parapety, wybiegające na ściany boczne nawy, są dekorowane płycinami[3]. Na górnej kondygnacji znajdują się organy, wykonane przez Stanisława Stankiewicza z Zatora, ufundowane przez Józefa ze Zborowa Zborowskiego, właściciela Ćwiklic[2], zaś sam chór ozdobiono polichromiami z motywami kwiatowymi.

Ciekawym obiektem w kościele jest późnobarokowy, kulisowy ołtarz główny z XVIII stulecia. Jego ozdobą jest obraz olejny z adoracją św. Trójcy przez wszystkich świętych, z 1815 roku, pędzla Franciszka Frümla z Fulneku, jak również rzeźby św. Piotra, Pawła, Augustyna, Ambrożego i aniołów w głównej kondygnacji. Dwa ołtarze boczne z przełomu XVIII i XIX w., również o charakterze późnobarokowym[3], wykonane przez H. Waismana z Frydku. W ołtarzu po lewej umieszczono otaczany czcią, co dzień odsłaniany uroczyście obraz Matki Boskiej Przedziwnej z 1764 roku, zamówiony u Jana Adermanna z Żar, któremu za jego wykonanie zapłacono 1 000 talarów. W prawym ołtarzu umieszczony jest barokowy obraz św. Jana Nepomucena. Pięknie prezentuje się też wczesnobarokowa kuta krata z XVII wieku, zamykająca wejście do północnej kaplicy Matki Boskiej Różańcowej, ufundowanej w 1690 roku przez ks. proboszcza Franciszka Jana Szafrańskiego. W czasie ostatniej renowacji odkryto w niej m.in. polichromie sklepienia. Pod kościołem znajduje się krypta, gdzie złożone zostały doczesne szczątki panów na Pszczynie, pochodzących z rodu Promnitzów.

Koncerty[edytuj | edytuj kod]

W kościele Wszystkich Świętych często odbywają się koncerty: trzykrotnie występowała tu jedna z najlepszych orkiestr kameralnych na świecie - Sinfonia Varsovia, regularnie odbywają się koncerty organowe, wielkopostne i bożonarodzeniowe, a od 2004 roku także koncerty w ramach Festiwalu Muzyki Kameralnej "Musica da Chiesa" organizowanego przez Pszczyńskie Towarzystwo Muzyczne "Con fuoco".

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 31 marca 2014.
  2. 2,0 2,1 Płazak Ignacy: Pszczyna. Zabytki miasta i regionu. Przewodnik po muzeum. Pszczyna: Muzeum Wnętrz Pałacowych w Pszczynie, 1974, s. 21.
  3. 3,0 3,1 3,2 Rejduch-Samkowa Izabela, Samek Jan (red.): Katalog zabytków sztuki w Polsce. Tom VI. Województwo katowickie. Zeszyt 10. Powiat pszczyński. Warszawa: Instytut Sztuki PAN i Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach, 1961, s. 25-27.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]