Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze
konkatedra
Distinctive emblem for cultural property.svg 28 z 31.01.1952 r.
Konkatedra w Zielonej Górze po remoncie w 2006
Konkatedra w Zielonej Górze po remoncie w 2006
Państwo  Polska
Miejscowość Zielona Góra
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jadwigi w Zielonej Górze
Wezwanie św. Jadwigi Śląskiej
Położenie na mapie Zielonej Góry
Mapa lokalizacyjna Zielonej Góry
Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze
Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze
Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze
Ziemia 51°56′20″N 15°30′25″E/51,938889 15,506944Na mapach: 51°56′20″N 15°30′25″E/51,938889 15,506944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Konkatedra św. Jadwigi w Zielonej Górze - kościół ufundowany w II poł. XIII w. przez księcia Konrada I głogowskiego poświęcony św. Jadwidze (skądinąd babce fundatora), ukończony w 1294 przez Henryka Głogowczyka, syna Konrada; sam fundator został pochowany w obrębie świątyni. Kościół ten jest najstarszym zachowanym zabytkiem w mieście.

Po pożarze, który strawił kościół w 1419, powstała ceglana konstrukcja widocznej do dziś halowej bryły kościoła. Zachowane do dziś elementy gotyckie widoczne są w elewacji, w przyporach, w południowym portalu i niektórych oknach z ich ostrołukowym kształtem, a także wewnątrz, gdzie widoczne są gotyckie arkady międzynawowe, łuk tęczowy i portale.

Kościół płonął jeszcze kilkakrotnie, m.in. w wielkim pożarze miasta w 1582 (spłonął wówczas także kościół św. Jana), a także w 1627 i 1651. Po tym ostatnim, bardzo dotkliwym, kościół odbudowywano ćwierć wieku. W tym czasie m.in. mniejsze, półkoliste okna kościoła zastąpiły dotychczasowe gotyckie. W 1776 roku zawaliła się pękająca od dawna wieża kościoła. Wraz z nią runęły fragmenty ścian prezbiterium oraz nawy północnej, a także przęsła sklepień. Po tej katastrofie dach budowli zyskał widoczny dziś kształt – niski i rozczłonkowany – zakłócający proporcje budowli. Klasycystyczna, czterokondygnacyjna, zwieńczona tarasem i kopułą wieża z 1832 roku dopełnia współczesnego obrazu kościoła.

Barokowa empora

Książęta głogowsko-żagańscy patronowali głównemu kościołowi parafialnemu Zielonej Góry aż do roku 1427, kiedy książę Henryk IX przekazał farę żagańskiemu konwentowi augustiańskiemu. Kiedy ostatni z augustiańskich proboszczów Zielonej Góry, Paweł Lenberg, przeszedł na luteranizm, kościół przejęli w 1544 protestanci. Zmienne losy wojny trzydziestoletniej w I poł. XVII w. skutkowały w Zielonej Górze zmiennymi losami tak kościoła św. Jadwigi, jak i sporami wokół prawa korzystania z cmentarza przy ewangelickim kościele św. Trójcy. Trzy lata po zawarciu pokoju westfalskiego, w 1651, ostatni pastor ewangelicki opuścił Zieloną Górę i oba kościoły przeszły w posiadanie katolików.

W wyposażeniu kościoła św. Jadwigi zachował się barokowy chór z malowanymi przedstawieniami świętych z XVII w. i renesansowa kuta krata przy wejściu do Kaplicy Oliwnej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • dr Katarzyna Adamek-Pujszo, Paulina Celecka, Michał Błażejewski: Badania konserwatorskie wnętrza kaplicy ogrójcowej w kościele konkatedralnym pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej w Zielonej Górze, w: Lubuskie Materiały Konserwatorskie, tom 9 (2012), Zielona Góra 2012.
  • dr Barbara Bielinis-Kopeć, Prace konserwatorskie i budowlane elewacji kościoła konkatedralnego p.w. św. Jadwigi w Zielonej Górze, w: Lubuskie Materiały Konserwatorskie, tom 3 (2005/2006), Zielona Góra 2006.
  • Tadeusz Dzwonkowski, Parafia pw. św. Jadwigi w Zielonej Górze – zarys dziejów, Zielona Góra 1994.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]