Województwo lubuskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
województwo lubuskie
Herb województwa lubuskiego Flaga województwa lubuskiego
Herb województwa Flaga województwa
Lubuskie (EE,E NN,N).png
województwo lubuskie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wlkp.
POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra
Urząd Wojewódzki Gorzów Wielkopolski
ul. Jagiellończyka 8
Wojewoda p.o. Jan Świrepo
Urząd Marszałkowski Zielona Góra
ul. Podgórna 7
Marszałek Elżbieta Polak
Powierzchnia 13 987,88[1]. km²
Ludność 1 020 767 mieszk.
(30 czerwca 2014)
Gęstość zaludnienia 73 mieszk./km²
Urbanizacja 63,5%
Tablica rejestracyjna F
TERYT 08
Kod ISO PL-LB
Podział administracyjny województwa lubuskiego
Powiaty województwa lubuskiego
miasta na prawach powiatu 2
powiaty 12
gminy miejskie 9
miejsko-wiejskie 33
wiejskie 41
Adres urzędu
wojewódzkiego
Jagiellończyka 8
66-400 Gorzów Wielkopolski
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Województwo lubuskie w Wikipodróżach
Lubuski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa lubuskiego

Województwo lubuskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, województwo o najmniejszej liczbie ludności – według danych z 30 czerwca 2014 r. miało 1,02 mln mieszkańców[2]. Obejmuje obszar o powierzchni 13 987,88 km²[1]. Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, a władz samorządu województwa – Zielona Góra.

Powstało w 1999 roku z większości terytoriów dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego oraz niewielkiej części leszczyńskiego.

Wbrew pozorom nie zawiera miasta Lubusz, od którego wzięła się nazwa. Składają się na nie ziemie kilku historycznych krain – ziemi lubuskiej, Dolnego Śląska, Nowej Marchii, Wielkopolski, Łużyc Dolnych[3].

Województwo lubuskie ma największą lesistość (49%) w kraju.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Województwa z lat 1975-1998 z granicą obecnego województwa lubuskiego

1945–1998[edytuj | edytuj kod]

W 1945 r. po zakończeniu II wojny światowej mniej niż 60% historycznej ziemi lubuskiej znalazło się w granicach Polski i stało się częścią województwa poznańskiego.[potrzebne źródło] Po reformie administracyjnej z 1950 powstało niezależne województwo zielonogórskie obejmujące w przybliżeniu obecny region. W skład tego obszaru wchodzą historyczne ziemie Dolnego Śląska, Dolnych Łużyc, Nowej Marchii, zachodniej Wielkopolski i w mniejszości historycznej Ziemi Lubuskiej. W 1975 podzielono go jednak między województwo gorzowskie a województwo zielonogórskie, które istniały aż do 1998.

Reforma z 1998[edytuj | edytuj kod]

Według pierwotnego projektu reformy prof. Kuleszy dawne województwa gorzowskie i zielonogórskie miały zostać podzielone między województwo zachodniopomorskie (Gorzów Wlkp.), dolnośląskie (Zielona Góra) oraz wielkopolskie. Spotkało się to z licznymi protestami organizowanymi głównie przez ówcześnie opozycyjne SLD (podczas jednej z demonstracji ukuto nawet złośliwy wierszyk: Ziemia lubuska pozdrawia premiera Buzka). Ostatecznie rząd okazał się niezdolny do przeprowadzenia swego projektu (w wyniku zawetowania ustawy przez prezydenta) i konieczne stało się utworzenie kolejnych województw, w tym lubuskiego. Jego nazwa pochodzi od historycznej miejscowości Lubusz (obecnie: Lebus w Niemczech), będącej administracyjnym i kulturalnym centrum Ziemi Lubuskiej w średniowieczu. Sami Niemcy zaś nazywają ziemię lubuską Neumark (Nowa Marchia), albo rzadziej wschodnią Brandenburgią.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Mapa fizyczna obszaru województwa

Według danych z 1 stycznia 2012 r. powierzchnia województwa wynosiła 13 987,88 km², co stanowi 4,5% powierzchni Polski[1].

Lesistość województwa wynosi 49%[4]. Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. lubuskim lasy obejmowały powierzchnię 687,2 tys. ha, co stanowiło 49,1% jego powierzchni. 4,6 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[5].

Położenie administracyjne[edytuj | edytuj kod]

Województwo jest położone w zachodniej Polsce i graniczy z[6]:

oraz z województwami:

Położenie fizycznogeograficzne[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczny dla krajobrazu województwa jest układ naprzemianległych obniżeń pradolin i pasów wysoczyznowych wytworzony w wyniku ostatniego zlodowacenia. Jego zasięg wyznacza linia biegnąca przez Gubin, Lubsko, Zieloną Górę i Sławę. Obszary położone na południe od tej linii zostały ukształtowane podczas zlodowacenia środkowoeuropejskiego, które spowodowało dość dużą różnorodność krajobrazu. Na północy Kotlina Gorzowska graniczy z Równiną Gorzowską, Pojezierzem Dobiegniewskiem, Równiną Drawską, Pojezierzem Włeckim, od południa z Pojezierzem: Łagowskim i Poznańskim, od wschodu z Pojezierzem Chodzieńskim, a na zachodzie łączy się z Kotliną Freienwaldzką. Długość Kotliny Gorzowskiej wynosi 120 km², szerokość do 35 km, powierzchnia obejmuje 3740 km². W jej skład wchodzą 4 subregiony: Dolina Dolnej Noteci, Obornicka Dolina Warty, Dolina Dolnej Warty, Międzyrzecze Warty i Noteci.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 195 km, to jest 1°45′38″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 128 km, co w mierze kątowej daje 1°52′57″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Ukształtowanie powierzchni ma charakter wybitnie nizinny (średnia wysokość 82,3 m n.p.m.)[potrzebne źródło]

Najwyższym punktem jest wierzchołek Góry Żarskiej – 227 m n.p.m.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Największym powiatem województwa jest powiat zielonogórski, którego powierzchnia wynosi 1569,72 km², a najmniejszym powiat wschowski 624,20 km². Największą gminą województwa jest gmina Drezdenko 399,91 km², a najmniejszą gmina miejska Łęknica 16,43 km²[7].

Wyłączając miasta na prawie powiatu (Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra) według danych z 30 czerwca 2014 r. powiatem o największej liczbie mieszkańców jest powiat żarski – 99,0 tys. osób, a powiatem o najmniejszej liczbie mieszkańców jest powiat sulęciński – 36 tys. osób. Wyłączając miasta na prawach powiatu, gminą o największej liczbie mieszkańców jest gmina miejska Nowa Sól – 39,6 tys. osób, a gminą o najmniejszej liczbie mieszkańców jest gmina Wymiarki – 2369 osób[2].

Herb Powiat / miasto na prawach powiatu Powierzchnia
[km²]
Ludność (30 czerwca 2014[2] Ludność na 1 km² Lokata w Polsce według powierzchni Lokata w Polsce według ludności Wydatki budżetu 2012[8]
[mln zł]
Dochody budżetu 2012[8]
[mln zł]
Zadłużenie samorządu względem dochodów 2012[8]
[%]
Przeciętna stopa bezrobocia
(30 czerwca 2014)[9]
POL powiat gorzowski COA.svg powiat gorzowski 1214,23 70.488 58 84 169 46,8 50,1 55,8% 10,7%
POL powiat krośnieński (lubuski) COA.svg powiat krośnieński 1391,25 56.458 41 51 219 50,6 54,0 34,0% 20,9%
POL powiat międzyrzecki COA.svg powiat międzyrzecki 1387,61 58.609 42 52 205 53,5 54,2 17,3% 20,8%
POL powiat nowosolski COA.svg powiat nowosolski 770,73 87.628 114 192 109 74,3 76,9 38,2% 21,9%
POL powiat słubicki COA.svg powiat słubicki 999,29 47.274 47 129 260 40,1 40,5 58,1% 10,8%
POL powiat strzelecko drezdenecki COA.svg powiat strzelecko-drezdenecki 1247,86 50.262 40 75 244 39,2 40,8 43,6% 22,8%
POL powiat sulęciński COA.svg powiat sulęciński 1177,80 35.728 30 90 302 36,4 35,4 54,7% 14,3%
POL powiat świebodziński COA.svg powiat świebodziński 936,57 56.467 60 144 220 55,4 57,7 39,6% 11,4%
POL powiat wschowski COA.svg powiat wschowski 624,20 39.359 63 244 291 35,0 34,0 48,8% 13,7%
POL powiat zielonogórski COA.svg powiat zielonogórski 1569,72 95.020 60 32 94 66,9 66,3 40,3% 14,0%
POL powiat żagański COA.svg powiat żagański 1131,78 81.641 72 98 122 64,6 65,6 40,3% 22,1%
POL powiat żarski COA.svg powiat żarski 1392,78 98.853 71 50 83 91,8 89,2 48,2% 14,0%
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski (m.np.p.) 85,72 124.274 1453 30 28 420,9 438,4 42,6% 7,0%
POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra (m.np.p.) 58,34 118.706 2029 46 32 513,2 493,5 43,3% 7,4%

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 30 czerwca 2014 r. województwo lubuskie miało 1 020 767 mieszkańców[2], co stanowiło 2,65% ludności Polski[1]. Lubuskie jest województwem o najmniejszej liczbie mieszkańców w Polsce.

Dane z 30 czerwca 2014 r.[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 1 020 767 100 523 801 51,24 496 966 48,76
powierzchnia 13 987,88 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
73 37 36

Religia[edytuj | edytuj kod]

Administracja i polityka[edytuj | edytuj kod]

Siedziba Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim

Samorząd[edytuj | edytuj kod]

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Lubuskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Zielona Góra. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Marszałkowie Województwa Lubuskiego:

Administracja rządowa[edytuj | edytuj kod]

Przedstawicielem Rady Ministrów, będącym terytorialnym organem administracji rządowej jest Wojewoda Lubuski, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski[14], gdzie znajduje się Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim. W ramach urzędu działa także delegatura Zielonej Górze[15].

Wojewodowie Lubuscy:

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy województwa wybierają łącznie 12 posłów na Sejm w jednym okręgu wyborczym nr 8. Mieszkańcy wybierają 3 senatorów w jednomandatowych okręgach wyborczych: nr 20, nr 21, nr 22.

Do Parlamentu Europejskiego są wybierani 4 posłowie z okręgu wyborczego nr 13, który obejmuje także województwo zachodniopomorskie.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Umowy, porozumienia i oświadczenia o współpracy:

  1. Brandenburgia (Niemcy) - 12 styczeń 2000 r.
  2. Obwód pskowski (Rosja) - 16 styczeń 2002 r.
  3. Obwód iwanofrankiwski (Ukraina) - 16 wrzesień 2002 r.
  4. Abruzja (Włochy) - 2 lipiec 2003 r.
  5. Hajnan (Chiny) - 24 luty 2006 r.
  6. Kiszyniów (Mołdawia) - 14 marzec 2007 r.
  7. Obwód homelski (Białoruś) - 7 grudzień 2007 r.
  8. Obwód sumski (Ukraina) - 7 grudzień 2007 r.
  9. Kraj nitrzański (Słowacja) - 17 kwiecień 2008 r.
  10. Departament Lot (Francja) - 17 października 2008 r.
  11. Saksonia (Niemcy) - 19 listopada 2008 r.
  12. Obwód wołogodzki (Rosja) - 2 czerwca 2011 r.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W 2009 r. produkt krajowy brutto woj. lubuskiego wynosił 30,4 mld zł, co stanowiło 2,3% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 30,1 tys. zł (85,4% średniej krajowej), co plasowało lubuskie na 9. miejscu względem innych województw[16].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. lubuskim wynosiła 24,6 mld zł, co stanowiło 2,5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w lubuskim wynosiła 3,1 mld zł, co stanowiło 2,0% tej sprzedaży Polski[17].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. lubuskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3140,74 zł, co lokowało je na 14. miejscu względem wszystkich województw[18].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 63,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 16,3% do aktywnych zawodowo[19].

Według danych z 2011 r. 3,2% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. lubuskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[20].

Ludność i miasta[edytuj | edytuj kod]

W województwie lubuskim są 42 miasta, w tym 2 miasta na prawach powiatu. Liczba ludności i powierzchnia według GUS z 30 czerwca 2014 roku[2]. Wytłuszczone zostały miasta na prawach powiatu.

miasto powiat powierzchnia (w ha) powierzchnia (w km²) ludność ogółem ludność na 1 km²
POL Babimost COA.svg Babimost powiat zielonogórski 365 3 4.025 1106
POL Bytom Odrzański COA.svg Bytom Odrzański powiat nowosolski 230 2 4.443 1931
CYBINKA herb.png Cybinka powiat słubicki 529 6 2.789 531
POL Czerwieńsk COA.svg Czerwieńsk powiat zielonogórski 936 9 4.182 449
POL Dobiegniew COA.svg Dobiegniew powiat strzelecko-drezdenecki 569 6 3.155 556
POL Drezdenko COA.svg Drezdenko powiat strzelecko-drezdenecki 1072 11 10.411 974
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski m Gorzów Wielkopolski 8572 86 124.274 1453
POL Gozdnica COA.svg Gozdnica powiat żagański 2388 24 3.253 137
POL Gubin COA.svg Gubin powiat krośnieński 2068 21 16.952 822
POL Iłowa COA.svg Iłowa powiat żagański 918 10 4.006 437
POL Jasień COA.svg Jasień powiat żarski 479 5 4.449 931
POL Kargowa COA.svg Kargowa powiat zielonogórski 455 5 3.743 822
POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg Kostrzyn nad Odrą powiat gorzowski 4614 46 18.120 393
POL Kożuchów COA.svg Kożuchów powiat nowosolski 594 6 9.718 1641
POL Krosno Odrzańskie COA.svg Krosno Odrzańskie powiat krośnieński 815 8 11.904 1470
POL Lubniewice COA.svg Lubniewice powiat sulęciński 1211 12 2.039 168
POL Lubsko COA.svg Lubsko powiat żarski 1251 13 14.483 1163
POL Łęknica COA.svg Łęknica powiat żarski 1643 16 2.592 158
POL Małomice COA.svg Małomice powiat żagański 537 5 3.561 665
POL Międzyrzecz COA.svg Międzyrzecz powiat międzyrzecki 1026 10 18.487 1808
POL Nowa Sól COA.svg Nowa Sól powiat nowosolski 2180 22 39.587 1822
POL Nowe Miasteczko COA.svg Nowe Miasteczko powiat nowosolski 329 3 2.868 876
POL Nowogród Bobrzański COA.svg Nowogród Bobrzański powiat zielonogórski 1463 15 5.143 352
POL Ośno Lubuskie COA.svg Ośno Lubuskie powiat słubicki 801 8 3.876 485
POL Rzepin COA 1.svg Rzepin powiat słubicki 1142 11 6.672 585
POL Skwierzyna COA.svg Skwierzyna powiat międzyrzecki 3589 36 9.851 274
POL Sława COA.svg Sława powiat wschowski 1431 14 4.318 273
POL Słubice COA.svg Słubice powiat słubicki 1921 19 16.908 878
POL Strzelce Krajeńskie COA.svg Strzelce Krajeńskie powiat strzelecko-drezdenecki 494 5 10.159 2059
POL Sulechów COA.svg Sulechów powiat zielonogórski 688 7 17.443 2537
POL Sulęcin COA.svg Sulęcin powiat sulęciński 856 9 10.278 1199
POL Szlichtyngowa COA.svg Szlichtyngowa powiat wschowski 155 2 1.320 856
POL Szprotawa COA.svg Szprotawa powiat żagański 1095 11 12.313 1125
POL Świebodzin COA.svg Świebodzin powiat świebodziński 1693 17 22.062 1303
POL Torzym COA.svg Torzym powiat sulęciński 911 9 2.583 285
POL Trzciel COA.svg Trzciel powiat międzyrzecki 304 3 2.481 821
POL Witnica COA.svg Witnica powiat gorzowski 824 8 6.926 843
POL Wschowa COA.svg Wschowa powiat wschowski 839 8 14.266 1705
POL Zbąszynek COA.svg Zbąszynek powiat świebodziński 290 3 5.063 1751
POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra m Zielona Góra 5834 58 118.706 2029
POL Żagań COA.svg Żagań powiat żagański 4038 40 26.437 656
POL Żary COA.svg Żary powiat żarski 3349 33 38.724 1160

Ośrodki akademickie[edytuj | edytuj kod]

Collegium Polonicum w Słubicach
Uniwersytet Zielonogórski – budynek Wydziału Matematyki, Informatyki I Ekonometrii oraz Wydziału Fizyki i Astronomii

Gorzów Wielkopolski[edytuj | edytuj kod]

Kostrzyn nad Odrą[edytuj | edytuj kod]

Słubice[edytuj | edytuj kod]

Sulechów[edytuj | edytuj kod]

Zielona Góra[edytuj | edytuj kod]

Żary[edytuj | edytuj kod]

Żagań[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe[edytuj | edytuj kod]

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Główna rzeka Borów DolnośląskichBóbr w Żaganiu
Katedra w Gorzowie Wielkopolskim
Palmiarnia w Zielonej Górze
Kościół w Żarach
Magazyny Solne w Nowej Soli
Pałac w Żaganiu
Klasztor w Paradyżu
Ratusz w Świebodzinie
Kostrzyńskie rondo nocą
Gubińska fara i ratusz

Na terenie województwa znajduje się 61 rezerwatów, chronionych jest 1510 pomników przyrody.

Parki narodowe[edytuj | edytuj kod]

Parki krajobrazowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Drogi krajowe w województwie lubuskim[21][22]
Droga Trasa Obecna długość w województwie Uwagi
A2 granica państwa z Niemcami NiemcyŚwieckoPoznańŁódźWarszawa (węzeł "Konotopa") – ... – Warszawa (węzeł "Lubelska") – Biała PodlaskaKukuryki – granica państwa z Białorusią Białoruś 92 km Istniejący odcinek: ŚwieckoWarszawa (węzeł "Konotopa"); Choszczówka StojeckaKałuszyn
3E65 ŚwinoujścieSzczecinGorzów WielkopolskiZielona GóraLubinLegnicaBolkówJelenia GóraJakuszyce – granica państwa Czechy 22 km Istniejący odcinek na południe od węzła "Nowa Sól Południe"
S3 ŚwinoujścieGoleniówSzczecin A6 (węzeł "Rzęśnica") – ... – Szczecin A6 (węzeł "Klucz") – ParnicaGorzów WielkopolskiZielona GóraA4 (Legnica) – BolkówLubawka – granica państwa Czechy 147 km Istniejący odcinek: węzeł "Klucz"węzeł "Gorzów Wlkp. Północ"; węzeł "Gorzów Wlkp. Północ"węzeł "Gorzów Wlkp. Południe" (tzw. Zachodnia obwodnica Gorzowa Wielkopolskiego - tylko jezdnia wschodnia); węzeł "Międzyrzecz Północ"węzeł "Międzyrzecz Południe" (obwodnica Międzyrzecza - tylko jezdnia wschodnia); węzeł "Sulechów"węzeł "Nowa Sól Południe" (jedna jezdnia, dwie tylko na węzłach)
12 granica państwa z Niemcami NiemcyŁęknicaDrożów 3GłogówLesznoJarocinKaliszSieradzPiotrków TrybunalskiSulejówRadomZwoleńPuławyLublinDorohusk – granica państwa z Ukrainą Ukraina 105 km
18E36 granica państwa – OlszynaGolniceKrzyżowa 71 km Po dwa pasy ruchu w jednym kierunku. Wyremontowana jezdnia północna
A18 granica państwa – OlszynaA4 71 km Po całkowitej przebudowie drogi krajowej nr 18, obecnie 0 km
22 granica państwa z Niemcami NiemcyKostrzyn nad OdrąGorzów WielkopolskiWałczCzłuchówStarogard GdańskiMalborkElblągGrzechotki – granica państwa z Rosją Rosja 122 km
24 PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice 46 km
27 granica państwa – PrzewózŻaryZielona Góra 68 km
29 granica państwa – SłubiceKrosno Odrzańskie 32 58 km
31 SzczecinGryfinoChojnaSarbinowoKostrzyn nad OdrąSłubice 38 km
32 granica państwa z Niemcami NiemcyGubinekZielona GóraSulechówStęszew 104 km
92 Rzepin - ŚwiebodzinPniewyPoznańWrześniaSłupcaGolinaKoninKutnoŁowicz 78 km Dawna droga krajowa nr 2

Na terenie województwa przebiega 1597 km dróg wojewódzkich, 4233 km powiatowych i 6614 km gminnych (2008 rok)[23].

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Transport wodny śródlądowy[edytuj | edytuj kod]

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Media o zasięgu regionalnym[edytuj | edytuj kod]

  • TVP Gorzów Wielkopolski – główna siedziba w Gorzowie Wielkopolskim oraz redakcja zamiejscowa w Zielonej Górze
  • Radio Zachód – główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
  • Gazeta Lubuska – główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
  • Gazeta Wyborcza główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim

Znane osoby związane z Ziemią Lubuską[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat najnowszych wiadomości z województwa lubuskiego
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 [http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2013-r-stan-w-dniu-31-XII,6,12.html Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r. (stan z 31 grudzień 2013)]. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-01.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Tabele demograficzne, stan z 30 czerwca 2014 r.
  3. Historia, portal ziemialubuska.pl
  4. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 69. ISSN 1230-5820.
  5. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  6. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  7. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-28. ISSN 1505-5507.
  8. 8,0 8,1 8,2 Analizy > Wykonanie budżetu przez lubuskie JST w roku 2012 (zestawienie tabelaryczne) PDF. Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze. [dostęp 2014-10-10]. s. 24, 41.
  9. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2014 r. ws. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów (M.P. z 2014 r. Nr 0, poz. 853)
  10. Uchwała Nr I/3/2006 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 30 listopada 2006 roku ws. wyboru Marszałka WL
  11. Uchwała Nr XXVI/240/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. rozpatrzenia przez głosowanie wniosku o odwołanie Marszałka WL
  12. Uchwała Nr XXVI/241/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. wyboru Marszałka WL
  13. Uchwała Nr II/7/10 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 29 listopada 2010 r. ws. wyboru Marszałka WL
  14. (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603)
  15. (§3. Statut LUW w Gorzowie Wlkp.) Zał. do Zarządzenia Nr 112 Wojewody Lubuskiego z dnia 26 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2009 r., Nr 71, poz. 985)
  16. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 160-161. ISSN 1230-5820.
  17. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  18. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099)
  19. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  20. Ubóstwo w Polsce w 2011r.. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-08]. s. 15.
  21. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 187, poz. 1446)
  22. Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009
  23. Transport – wyniki działalności w 2008 r./Transport – Activity Results in 2008 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2009. [dostęp 2009-12-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-22)]. s. 110. ISSN 1506-7998.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]