Województwo lubuskie
| Województwo lubuskie | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
Województwo lubuskie na mapie Polski |
|||||||||||||||||||
| Siedziba wojewody Siedziba sejmiku |
|||||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Gorzów Wielkopolski ul. Jagiellończyka 8 |
||||||||||||||||||
| Wojewoda | Marcin Jabłoński | ||||||||||||||||||
| Urząd Marszałkowski | Zielona Góra ul. Podgórna 7 |
||||||||||||||||||
| Marszałek | Elżbieta Polak | ||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 13 987,88[1] km² | ||||||||||||||||||
| Ludność | 1 011 024 mieszk. (2010) |
||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 72,26[1] mieszk./km² | ||||||||||||||||||
| Urbanizacja | 63,9% | ||||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | F | ||||||||||||||||||
| TERYT | 08 | ||||||||||||||||||
| Kod ISO | PL-LB | ||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Adres urzędu wojewódzkiego |
Jagiellończyka 8 66-400 Gorzów Wielkopolski |
||||||||||||||||||
| Lubuski Urząd Wojewódzki | |||||||||||||||||||
| Oficjalna strona województwa lubuskiego | |||||||||||||||||||
Województwo lubuskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, województwo o najmniejszej liczbie ludności – według danych z 2010 r. miało 1,01 mln mieszkańców. Obejmuje obszar o powierzchni 13 987,88 km². Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, a władz samorządu województwa – Zielona Góra.
Powstało w 1999 roku z większości terytoriów dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego oraz niewielkiej części leszczyńskiego.
Wbrew pozorom, nie zawiera miasta Lubusz od którego wzięła się nazwa. Składają się na nie ziemie kilku historycznych krain – ziemi lubuskiej, Dolnego Śląska, Nowej Marchii, Wielkopolski, Łużyc Dolnych[2].
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] 1945–1998
W 1945 r. po zakończeniu II wojny światowej mniej niż 60% historycznej ziemi lubuskiej znalazło się w granicach Polski i stało się częścią województwa poznańskiego.[potrzebne źródło] Po reformie administracyjnej z 1950 powstało niezależne województwo zielonogórskie obejmujące w przybliżeniu obecny region. W skład tego obszaru wchodzą historyczne ziemie Dolnego Śląska, Dolnych Łużyc, Nowej Marchii, Zachodniej Wielkopolski i w mniejszości historycznej Ziemi Lubuskiej. W 1975 podzielono go jednak między województwo gorzowskie a województwo zielonogórskie, które istniały aż do 1998.
[edytuj] Reforma z 1998
Wg pierwotnego projektu reformy prof. Kuleszy dawne województwa gorzowskie i zielonogórskie miały zostać podzielone między województwo zachodniopomorskie (Gorzów Wlkp.), dolnośląskie (Zielona Góra) oraz wielkopolskie. Spotkało się to z licznymi protestami organizowanymi głównie przez ówcześnie opozycyjne SLD (podczas jednej z demonstracji ukuto nawet złośliwy wierszyk: Ziemia lubuska pozdrawia premiera Buzka). Ostatecznie rząd okazał się niezdolny do przeprowadzenia swego projektu (w wyniku zawetowania ustawy przez prezydenta) i konieczne stało się utworzenie kolejnych województw, w tym lubuskiego. Jego nazwa pochodzi od historycznej miejscowości Lubusz (obecnie: Lebus w Niemczech), będącej administracyjnym i kulturalnym centrum Ziemi Lubuskiej w średniowieczu. Sami Niemcy zaś nazywają ziemię lubuską Neumark (Nowa Marchia), albo rzadziej wschodnią Brandenburgią.
[edytuj] Geografia
Większość obszaru województwa znajduje się na wysokości od 60 do 100 m n.p.m. Najwyżej położone punkty to Góra Bukowiec (227 m n.p.m.) na terenie Łagowskiego Parku Krajobrazowego oraz Góra Żarska (226,9 m n.p.m.). Charakterystyczny dla krajobrazu województwa jest układ naprzemianległych obniżeń pradolin i pasów wysoczyznowych wytworzony w wyniku ostatniego zlodowacenia. Jego zasięg wyznacza linia biegnąca przez Gubin, Lubsko, Zieloną Górę i Sławę. Obszary położone na południe od tej linii zostały ukształtowane podczas zlodowacenia środkowoeuropejskiego, które spowodowało dość dużą różnorodność krajobrazu. Około 49% powierzchni województwa zajmują lasy.[potrzebne źródło]
[edytuj] Położenie
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia województwa wynosiła 13 987,88 km², co stanowi 4,5% powierzchni Polski[3].
Województwo lubuskie graniczy z:
- Niemcami (Brandenburgią i Saksonią)
- województwem dolnośląskim
- województwem wielkopolskim
- województwem zachodniopomorskim
[edytuj] Podział administracyjny
Ludność wg stanu z 31 grudnia 2010[1]:
| powiat | powierzchnia (w ha) | powierzchnia (w km²) | ludność ogółem | ludność na 1 km² | lokata w Polsce wg powierzchni | lokata w Polsce wg ludności |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 121423 | 1214 | 68065 | 56 | 84 | 173 | |
| 139125 | 1391 | 56041 | 40 | 51 | 219 | |
| 138761 | 1388 | 58153 | 42 | 52 | 208 | |
| 77073 | 771 | 86996 | 113 | 192 | 108 | |
| 99929 | 999 | 46516 | 46 | 129 | 263 | |
| 124786 | 1248 | 49757 | 40 | 75 | 246 | |
| 117780 | 1178 | 35409 | 30 | 90 | 301 | |
| 93657 | 937 | 55988 | 60 | 144 | 221 | |
| 62420 | 624 | 39168 | 63 | 244 | 289 | |
| 156972 | 1569 | 92168 | 58 | 32 | 95 | |
| 113178 | 1132 | 81412 | 72 | 98 | 122 | |
| 139278 | 1393 | 98266 | 71 | 50 | 83 | |
| 8572 | 86 | 125394 | 1463 | 30 | 31 | |
| 5834 | 58 | 117699 | 2014 | 46 | 33 |
[edytuj] Ziemia lubuska
Nazwa województwa – województwo lubuskie, nie jest synonimem ziemi lubuskiej, która jest jedynie jego północno-zachodnią częścią, co stanowi zaledwie 12% ludności i 18% powierzchni.[potrzebne źródło]
[edytuj] Demografia
Według danych z 31 grudnia 2010 r. województwo lubuskie miało 1 011 024 mieszkańców, co stanowiło 2,6% ludności Polski[4]. Lubuskie jest województwem o najmniejszej liczbie.
Dane z 30 czerwca 2010 r.[1]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 1 010 705 | 100 | 520 941 | 51,54 | 489 764 | 48,46 |
| powierzchnia | 13 987,88 km² | |||||
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
72,26 | 37,24 | 35,01 | |||
[edytuj] Religia
[edytuj] Administracja i polityka
[edytuj] Samorząd
Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Lubuskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Zielona Góra. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.
Marszałkowie Województwa Lubuskiego:
- Andrzej Bocheński – (od 1998 do 2006)
- Krzysztof Józef Szymański – (od 30 listopada 2006 do 21 sierpnia 2008)[5][6]
- Marcin Jabłoński – (od 21 sierpnia 2008)[7]
- Elżbieta Polak – (od 29 listopada 2010)[8]
[edytuj] Administracja rządowa
Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Lubuski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski[9], gdzie znajduje się Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim. W ramach urzędu działa także delegatura Zielonej Górze[10].
Wojewodowie Lubuscy:
- Jan Majchrowski – od 1999 do 2000
- Stanisław Iwan – od 2000 do 2001
- Andrzej Korski – od 2001 do 2004
- Janusz Gramza – od 2004 do 2006
- Marek Ast – 2006
- Wojciech Perczak – od 2006 do 2007
- Helena Hatka – od 2007 do 2011
- Marcin Jabłoński – od 2011
[edytuj] Polityka
Mieszkańcy województwa wybierają łącznie 12 posłów na Sejm w jednym okręgu wyborczym nr 8. Mieszkańcy wybierają 3 senatorów w jednomandatowych okręgach wyborczych: nr 20, nr 21, nr 22.
Do Parlamentu Europejskiego są wybierani 4 posłowie z okręgu wyborczego nr 13, który obejmuje także województwo zachodniopomorskie.
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
[edytuj] Gospodarka
W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. lubuskiego wynosił 29,0 mld zł, co stanowiło 2,3% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 85,8% średniej krajowej, co plasowało lubuskie na 10. miejscu względem innych województw[12].
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. lubuskiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 2971,87 zł, co lokowało je na 14. miejscu względem wszystkich województw[13].
W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 56,0 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 14,7% do aktywnych zawodowo[14].
[edytuj] Ludność i miasta
W województwie lubuskim są 42 miasta, w tym 2 miasta na prawach powiatu. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 31 grudzień 2010 roku[1]. Wytłuszczone zostały miasta na prawach powiatu.
[edytuj] Ośrodki akademickie
[edytuj] Gorzów Wielkopolski
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim
- AWF w Poznaniu – Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wielkopolskim
- Wyższa Szkoła Biznesu w Gorzowie Wielkopolskim
- Politechnika Szczecińska – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
- Uniwersytet Szczeciński – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – Punkt Informacyjno-Rekrutacyjny w Gorzowie Wlkp.
[edytuj] Kostrzyn nad Odrą
- Wyższa Szkoła Zawodowa w Kostrzynie nad Odrą
- Uniwersytet Szczeciński – ośrodek zamiejscowy w Kostrzynie nad Odrą
[edytuj] Słubice
[edytuj] Sulechów
[edytuj] Zielona Góra
- Uniwersytet Zielonogórski
- Uniwersytet Szczeciński – Instytut Filozoficzno-Teologiczny im. Edyty Stein w Zielonej Górze
- Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu – Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
- Akademia Medyczna we Wrocławiu – Międzywydziałowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
- Zachodnia Wyższa Szkoła Handlu i Finansów Międzynarodowych
[edytuj] Żary
[edytuj] Żagań
- Politechnika Poznańska – Wydział Maszyn i Transportu w Żaganiu
[edytuj] Pozostałe
- Akademia Rolnicza w Szczecinie – ośrodek zamiejscowy w Strzelcach Krajeńskich
- Politechnika Szczecińska – Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Międzyrzeczu
- Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej w Gościkowie-Paradyżu (w ramach Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego)
- Politechnika Koszalińska – ośrodek zamiejscowy w Drezdenku (zlikwidowano)
[edytuj] Ochrona przyrody
Na terenie województwa znajduje się 61 rezerwatów, chronionych jest 1510 pomników przyrody.
[edytuj] Parki narodowe
[edytuj] Parki krajobrazowe
- Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy
- Gryżyński Park Krajobrazowy
- Krzesiński Park Krajobrazowy
- Łagowski Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa
- Park Krajobrazowy Ujście Warty
- Przemęcki Park Krajobrazowy
- Pszczewski Park Krajobrazowy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Transport
[edytuj] Transport drogowy
Na terenie województwa przebiega 1597 km dróg wojewódzkich, 4233 km powiatowych i 6614 km gminnych (2008 rok)[17].
- Drogowe i piesze mosty graniczne:
- Kostrzyn nad Odrą – Küstrin-Kietz – w ciągu drogi krajowej nr 22
- Słubice – Frankfurt nad Odrą – w ciągu drogi krajowej nr 29
- Słubice/Świecko – Frankfurt nad Odrą – w ciągu autostrady A2
- Gubin – Guben – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 138
- Gubinek – Guben – w ciągu drogi krajowej nr 32
- Zasieki – Forst – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 289
- Olszyna – Forst – w ciągu drogi krajowej nr 18
- Łęknica – Bad Muskau – w ciągu drogi krajowej nr 12
- Łęknica – Bad Muskau (Park Mużakowski) (most pieszy i rowerowy)
- Przewóz – Podrosche – w ciągu drogi krajowej nr 27
[edytuj] Transport kolejowy
- linie kolejowe (czynne):
- Berlin – Frankfurt nad Odrą – Słubice – Rzepin – Zbąszynek – Poznań Gł.
- Szczecin Gł. – Kostrzyn nad Odrą – Zielona Góra
- Zielona Góra – Wrocław Gł.
- Szczecin Gł. – Krzyż – Poznań Gł.
- Cottbus (Chociebuż) – Wrocław Gł.
- Berlin – Kostrzyn nad Odrą – Gorzów Wielkopolski – Krzyż – Piła Gł.
- Gubin – Czerwieńsk (tylko linia towarowa)
- Zielona Góra – Zbąszynek
- Zielona Góra – Żary – Węgliniec
- Żagań – Lubsko (tylko linia towarowa)
- Gorzów Wielkopolski – Zbąszynek
- Żagań – Głogów – Leszno- Ostrów Wlkp. – Łódź Kaliska (Niegosławice – Głogów tylko linia towarowa)
- Kolejowe mosty graniczne:
[edytuj] Transport wodny śródlądowy
- drogi wodne:
- Odra
- Warta
- Noteć
- Nysa Łużycka (od Gubina w dół)
- Kanał Odra-Sprewa
- porty i ważniejsze przystanie śródlądowe:
- przeprawy promowe
- Milsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 282
- Pomorsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 281
- Brody przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 280
- Połęcko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 138
- Górzyca przez Odrę (planowane)
- Oksza przez Wartę w ciągu drogi powiatowej
- Santok przez Wartę – sezonowo
[edytuj] Transport lotniczy
- port lotniczy Zielona Góra-Babimost
- lotnisko Aeroklubu Ziemi Lubuskiej w Przylepie
- leśna baza lotnicza Lasów Państwowych w Lipkach Wielkich
- lotnisko prywatne w Trzebiczu Nowym k. Drezdenka
- planowane lotnisko sportowe i baza lotnictwa sanitarnego w Wojcieszycach k. Gorzowa Wielkopolskiego
- lotniska poradzieckie w Tomaszowie k. Żagania i Wiechlicach k. Szprotawy
[edytuj] Media o zasięgu regionalnym
- TVP Gorzów Wielkopolski – główna siedziba w Gorzowie Wielkopolskim oraz redakcja zamiejscowa w Zielonej Górze
- Radio Zachód – główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
- Gazeta Lubuska – główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
- Gazeta Wyborcza główna siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. „Informacje i opracowania statystyczne”, 2010. Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2010-12-26]. Dane dotyczące ludności w przekroju całego województwa pobrane z pliku XLS znajdującego się w archiwum ZIP dostępnym na powyższej stronie GUS.
- ↑ Historia, portal ziemialubuska.pl
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
- ↑ Uchwała Nr I/3/2006 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 30 listopada 2006 roku ws. wyboru Marszałka WL
- ↑ Uchwała Nr XXVI/240/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. rozpatrzenia przez głosowanie wniosku o odwołanie Marszałka WL
- ↑ Uchwała Nr XXVI/241/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. wyboru Marszałka WL
- ↑ Uchwała Nr II/7/10 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 29 listopada 2010 r. ws. wyboru Marszałka WL
- ↑ (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603)
- ↑ (§3. Statut LUW w Gorzowie Wlkp.) Zał. do Zarządzenia Nr 112 Wojewody Lubuskiego z dnia 26 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2009 r., Nr 71, poz. 985)
- ↑ Uchwała Nr XXXV/244/2005 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 17 października 2005 r. ws. nawiązania partnerskiej współpracy Województwa Lubuskiego z Prowincją Hainan
- ↑ Rocznik Statystyczny Województw 2010 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-02-07, s. 86–87. ISSN 1230-5820.
- ↑ Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 maja 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 45, poz. 510)
- ↑ Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec czerwca 2011 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2011-07-26. [dostęp 2011-08-21].
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 187, poz. 1446)
- ↑ Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009
- ↑ Transport – wyniki działalności w 2008 r./Transport – Activity Results in 2008 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2009. [dostęp 2009-12-28]. s. 110. ISSN 1506-7998.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||