Kozłowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kozłowate
Caprinae
Gray, 1821
Koziorożec alpejski (Capra ibex ibex)
Koziorożec alpejski (Capra ibex ibex)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina krętorogie
Podrodzina kozłowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kozłowate (Caprinae) – podrodzina ssaków krętorogich obejmująca gatunki zaliczane do zwierzyny o dużym znaczeniu gospodarczym. Wśród Caprinae są zwierzęta średniej wielkości, jak osiągający wagę ok. 30 kg goral, a także duże – dorodny samiec piżmowołu waży do 400 kg.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Kozłowate występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej – najczęściej na obszarach górskich, skalistych, często powyżej górnej granicy lasu. Niektóre gatunki występują na suchych terenach trawiastych, a piżmowół w tundrze.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Pozyskuje się z nich mięso, skóry, rogi i runo. W krajach azjatyckich krew i niektóre części ciała kozłowatych wykorzystuje się w medycynie ludowej. Rogi wielu gatunków są wysoko cenionym trofeum myśliwskim. Koza i owca zostały udomowione i są wykorzystywane jako zwierzęta gospodarskie. W kilku krajach podejmowane są próby udomowienia piżmowołu. W Polsce występuje muflon sprowadzony jako zwierzę łowne.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Pomimo dużego znaczenia ekonomicznego dla człowieka wiele gatunków Caprinae pozostaje słabo poznanych. Większość z nich jest zagrożona wyginięciem. Według danych IUCN 70% gatunków kozłowatych jest narażona na wyginięcie (kategorie VU, EN i CR), z czego 30% zaliczono do kategorii zagrożonych (EN) i krytycznie zagrożonych (CR)[1]. Do głównych przyczyn wpływających na wzrost zagrożenia wyginięciem należy utrata siedlisk, polowania oraz konkurowanie ze zwierzętami hodowlanymi o zasoby pokarmowe.

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Koza śruboroga (Capra falconeri)

Systematyka kozłowatych nie jest jednoznaczna. Większość autorów zalicza do nich rodzaje:

Rodzaj Pantholops zaliczany jest do Caprinae[2] lub do Antilopinae[3][4].

Tary z rodzaju Hemitragus nie są ze sobą tak blisko spokrewnione, jak do niedawna uważano. W 2005 Ropiquet i Hassanin zaproponowali wyłonienie dwóch nowych rodzajów: Arabitragus i Nilgiritragus.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Integrated Taxonomic Information System: ITIS (ang.). [dostęp 28 lutego 2008].
  2. Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 265-279. ISBN 83-01-13806-8.
  3. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  4. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 28 lutego 2008].