Kozłowate
| Kozłowate | |
| Caprinae | |
| Gray, 1821 | |
 Koziorożec alpejski (Capra ibex ibex) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | parzystokopytne |
| Rodzina | krętorogie |
| Podrodzina | kozłowate |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Kozłowate (Caprinae) – podrodzina ssaków krętorogich obejmująca gatunki zaliczane do zwierzyny o dużym znaczeniu gospodarczym. Wśród Caprinae są zwierzęta średniej wielkości, jak osiągający wagę ok. 30 kg goral, a także duże – dorodny samiec piżmowołu waży do 400 kg.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Kozłowate występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej – najczęściej na obszarach górskich, skalistych, często powyżej górnej granicy lasu. Niektóre gatunki występują na suchych terenach trawiastych, a piżmowół w tundrze.
Znaczenie gospodarcze [edytuj]
Pozyskuje się z nich mięso, skóry, rogi i runo. W krajach azjatyckich krew i niektóre części ciała kozłowatych wykorzystuje się w medycynie ludowej. Rogi wielu gatunków są wysoko cenionym trofeum myśliwskim. Koza i owca zostały udomowione i są wykorzystywane jako zwierzęta gospodarskie. W kilku krajach podejmowane są próby udomowienia piżmowołu. W Polsce występuje muflon sprowadzony jako zwierzę łowne.
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Pomimo dużego znaczenia ekonomicznego dla człowieka wiele gatunków Caprinae pozostaje słabo poznanych. Większość z nich jest zagrożona wyginięciem. Według danych IUCN 70% gatunków kozłowatych jest narażona na wyginięcie (kategorie VU, EN i CR), z czego 30% zaliczono do kategorii zagrożonych (EN) i krytycznie zagrożonych (CR)[1]. Do głównych przyczyn wpływających na wzrost zagrożenia wyginięciem należy utrata siedlisk, polowania oraz konkurowanie ze zwierzętami hodowlanymi o zasoby pokarmowe.
Rodzaje [edytuj]
Systematyka kozłowatych nie jest jednoznaczna. Większość autorów zalicza do nich rodzaje:
- Ammotragus – jedynym przedstawicielem jest owca grzywiasta
- Budorcas – jedynym przedstawicielem jest takin
- Capra – koziorożce i kozy
- Capricornis
- Hemitragus – tary
- Naemorhedus
- Oreamnos – jedynym przedstawicielem jest kozioł śnieżny
- Ovibos – jedynym przedstawicielem jest piżmowół
- Ovis – owce
- Pseudois
- Rupicapra
Rodzaj Pantholops zaliczany jest do Caprinae[2] lub do Antilopinae[3][4].
Tary z rodzaju Hemitragus nie są ze sobą tak blisko spokrewnione, jak do niedawna uważano. W 2005 Ropiquet i Hassanin zaproponowali wyłonienie dwóch nowych rodzajów: Arabitragus i Nilgiritragus.
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Integrated Taxonomic Information System: ITIS (ang.). [dostęp 28 lutego 2008].
- Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne : przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 265-279. ISBN 83-01-13806-8.
- Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
- Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 28 lutego 2008].
