Kultura Otomani

Kultura Otomani (t. kultura Füzesabony) – kultura epoki brązu. W okresie 2150-1350 lat p.n.e. rozwijała sie w dorzeczu Cisy, stopniowo obejmując tereny zachodniej Rumunii, wschodniej Słowacji,północno-wschodnich Węgier, Ukrainy Zakarpackiej oraz południowo-wschodniej Polski.

Kultura Otomiani jest kulturą wczesnej epoki brązu. Obiekty tej kultury datowane są na lata 2150-1350 p.n.e. W fazie wczesnej nawiązywały do kultury hatwańskiej, w późniejszej fazie, zwanej też klasyczną, do kultury Füzesabony.

Stanowiska tej kultury odnaleziono na północno-wschodnich obrzeżach Kotliny Panońskiej. Graniczyła z ludnością kultury unietyckiej, kultury Nagyrév, kultury hatwańskiej, oraz grupy Wieselburg.

Charakterystycznym wytworem jest ceramika malowana. Efekt ten otrzymywano poprzez wykonanie ornamentu rytem a następnie pomalowanie.

Ludność zamieszkiwała kultury osady z centralnie położonym grodem i regularną zabudową przebiegającą wzdłuż wcześniej wytyczonych, równolegle przebiegających ulic. Były to osady zamknięte na tellach oraz osady otwarte, tworzące kompleksy osadnicze. Główny gród "kompleksu" często pełnił funkcję obronne i oddzielony był od pozostałych fosą, a na szczycie znajdowały się domostwa zamieszkane przez arystokrację plemienną.Przykładem takiego stanowiska może być Spišsky Štvrtok.

Z biegiem czasu ludność kultury Otomani z obrządku ciałopalnego praktykowanego we wczesnej fazie zwróciła się ku pochówkom inhumacyjnym. Zmarły ułożony był w pozycji embrionalnej, odpowiednio mężczyzn na lewym boku, kobiety na prawym boku, z twarzami zwróconymi ku południu. W grobach składano ceramikę malowaną,występowały także przedmioty brązowe.

Poświadczony jest kult kobiety,(znaleziono gliniane idole z jej przedstawieniem). W Salacei odkryto również resztki świątyni ze ścianami ozdobionymi geometrycznym fryzem.

Ludność tej kultury prezentowała bardzo wysoki poziom w dziedzinie obróbki metali opartej na rodzimych złożach, o czym świadczą liczne znaleziska form odlewniczych oraz wyrobów złotych i srebrnych. Poświadczone były kontakty dalekosiężne z obszarami egejskimi i z północą.

Najbardziej znanymi stanowiskami archeologicznymi, na których występują zabytki kultury Otomani są Baryca koło Koszyc i Spišsky Štvrtok koło Lewoczy w Słowacji oraz Salacea na Rumunii. Występowała ona także na południowo-wschodnich ziemiach polskich (stanowisko archoelogiczne w Trzcinicy), Stefkowa (historyczne stanowisko (1899).

Bibliografia

• pr.zb., opr. Janusz K. Kozłowski Encyklopedia historyczna świata. Tom I: Prehistoria, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza "Opres", Kraków 1999