Kultura Otomani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kultura Otomani (t. kultura Füzesabony) – kultura wczesnej epoki brązu. W okresie 2150-1350 lat p.n.e. rozwijała się w dorzeczu Cisy, stopniowo obejmując dzisiejsze tereny zachodniej Rumunii, wschodniej Słowacji, północno-wschodnich Węgier, Zakarpacia oraz południowo-wschodniej Polski.

Obiekty tej kultury datowane są na lata 2150-1350 p.n.e. W fazie wczesnej nawiązywały do kultury hatwańskiej, w późniejszej, zwanej też klasyczną, do kultury Füzesabony.

Stanowiska tej kultury odnaleziono na północno-wschodnich obrzeżach Kotliny Panońskiej. Graniczyła z ludnością kultury unietyckiej, kultury Nagyrév, kultury hatwańskiej oraz grupy Wieselburg.

Charakterystycznym wytworem jest ceramika malowana. Efekt ten otrzymywano poprzez wykonanie ornamentu rytem, a następnie pomalowanie.

Ludność zamieszkiwała osady z centralnie położonym grodem i regularną zabudową, przebiegającą wzdłuż wcześniej wytyczonych, równolegle przebiegających ulic. Były to osady zamknięte na tellach oraz osady otwarte, tworzące kompleksy osadnicze. Główny gród „kompleksu” często pełnił funkcje obronne i oddzielony był od pozostałych fosą, a na szczycie znajdowały się domostwa zamieszkane przez arystokrację plemienną. Przykładem takiego stanowiska może być Spišsky Štvrtok.

Z biegiem czasu ludność kultury Otomani z obrządku ciałopalnego, praktykowanego we wczesnej fazie, zwróciła się ku pochówkom inhumacyjnym. Zmarli ułożeni byli w pozycji embrionalnej, mężczyźni na lewym boku, kobiety na prawym, z twarzami zwróconymi ku południu. W grobach składano ceramikę malowaną, występowały także przedmioty brązowe.

Poświadczony jest kult kobiety (znaleziono gliniane idole z jej przedstawieniem). W Salacei odkryto również resztki świątyni ze ścianami ozdobionymi geometrycznym fryzem.

Ludność tej kultury prezentowała bardzo wysoki poziom w dziedzinie obróbki metali, opartej na rodzimych złożach, o czym świadczą liczne znaleziska form odlewniczych oraz wyrobów złotych i srebrnych. Poświadczone były kontakty dalekosiężne z obszarami egejskimi i z północą.

Najbardziej znanymi stanowiskami archeologicznymi, na których występują zabytki kultury Otomani, są Baryca koło Koszyc i Spišsky Štvrtok koło Lewoczy na Słowacji oraz Salacea w Rumunii. Występowała ona także na południowo-wschodnich ziemiach polskich - stanowisko archoelogiczne w Trzcinicy, stanowisko historyczne Stefkowa (1899).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pr. zb., opr. Janusz K. Kozłowski, Encyklopedia historyczna świata. Tom I: Prehistoria, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza „Opres”, Kraków 1999