Láadan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Láadan - sztuczny język stworzony przez Suzette Haden Elgin na potrzeby powieści science fiction Native Tongue, opisującej przyszłe społeczeństwo amerykańskie[1].

Fonologia[edytuj | edytuj kod]

Fonologia láadanu jest dosyć nietypowa.

Tony[edytuj | edytuj kod]

Láadan jest językiem tonalnym. Używa czterech różnych tonów:

  • lo — /lō/ lub /lò/, krótka samogłoska o intonacji niskiej lub średniej, zapisywana pojedynczą literą bez akcentu
  • — /ló/, krótka samogłoska o intonacji wysokiej, zapisywana pojedynczą literą z akcentem
  • loó — /lǒː/, długa samogłoska o intonacji wznoszącej, zapisywana dwiema literami, z których druga jest akcentowana
  • lóo — /lôː/, długa samogłoska o intonacji opadającej, zapisywana dwiema literami, z których pierwsza jest akcentowana

Elgin woli opisywać swój język jako posiadający jeden ton (wysoki)[2], a nie cztery. W jej analizie láadan nie dopuszcza podwójnych (długich) fonemów. Tam, gdzie dwie jednakowe samogłoski mogłyby się spotkać w jednym morfemie, jedna z nich jest oznaczana wysokim tonem. Słowa "máa" i "maá" są dopuszczalne, ale "maa" nie. Słowo "Láadan" ma trzy sylaby: "lá-" z krótką samogłoską /a/ i wysokim tonem; "-a" z krótkim /a/ i bez tonu oraz "-dan". (Kiedy dodanie afiksu spowodowałoby spotkanie identycznych samogłosek, epentetyczne /h/ zostanie dodane aby uniknąć niedopuszczalnej sekwencji.)

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

Láadan ma pięć samogłosek

  • a — /ɑ/, tylne a
  • e — /ɛ/, polskie e
  • i — /ɪ/, między polskimi i a y
  • o — /o/, wąskie o
  • u — /u/, polskie u

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

Láadan nie ma spółgłosek /p, t, k, g/, które są obecne w większości języków naturalnych świata. Używa za to:

  • b — /b/
  • d — /d/
  • m — /m/
  • n — /n/
  • l — /l/
  • r — /ɹ/? jak w angielskim right?
  • w — /w/, polskie ł
  • y — /j/, polskie j
  • h — /h/ jak w angielskim hope
  • sh — /ʃ/, polskie sz
  • th — /θ/ jak w angielskim think
  • zh — /ʒ/, polskie ż
  • lh — /ɬ/ jak w walijskim llan

Przypisy