Ido
| Ido | |
| Obszar | (cały świat) |
| Liczba mówiących | duże rozbieżności, patrz niżej |
| Ranking | ? |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki sztuczne *Ido |
| Pismo | zmodyfikowane łacińskie |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | - |
| Regulowany przez | Uniono por la linguo internaciona Ido |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | io |
| ISO 639-2 | ido |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
 |
|
 |
|
Ido (-ides - grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) – sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami naturalistycznego.
Wielkim propagatorem esperanto reformita był laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii Wilhelm Ostwald, który część otrzymanych pieniędzy przekazał na promocję języka ido.
Liczba użytkowników ido jest niewielka (wynosi szacunkowo od 200 do 5000); mieszkają oni także w Polsce, gdzie miały miejsce dwie międzynarodowe konwencje poświęcone temu językowi (w 1998 w Białobrzegach oraz w 2002 w Krakowie).
Przykładowy tekst (modlitwa "Ojcze Nasz"):
- Patro nia, qua esas en la cielo,
- tua nomo santigesez;
- tua regno advenez;
- tua volo facesez quale en la cielo
- tale anke sur la tero.
- Donez a ni cadie l'omnidiala pano,
- e pardonez a ni nia ofensi,
- quale anke ni pardonas a nia ofensanti,
- e ne duktez ni aden la tento,
- ma liberigez ni del malajo.
Spis treści |
Gramatyka [edytuj]
Rzeczowniki [edytuj]
Rzeczowniki tworzy się, dodając do tematu sufiks -o.
| Mianownik | Biernik | |
|---|---|---|
| Liczba pojedyncza | -o | -o |
| Liczba mnoga | -i | -i |
Przymiotniki [edytuj]
Przymiotniki tworzy się, dodając do tematu sufiks -a.
| Mianownik | Biernik | |
|---|---|---|
| Liczba pojedyncza | -a | -a |
| Liczba mnoga | -a | -a |
Liczebniki [edytuj]
Podstawowe morfemy liczebnikowe to:
| 0 | nul |
| 1 | un |
| 2 | du |
| 3 | tri |
| 4 | quar |
| 5 | kin |
| 6 | sis |
| 7 | sep |
| 8 | ok |
| 9 | non |
| 10 | dek |
| 100 | cent |
| 1000 | mil |
Czasowniki [edytuj]
W ido występują trzy czasy proste jak również bezokolicznik, tryb rozkazujący i tryb przypuszczający.
| Czas teraźniejszy | -as |
|---|---|
| Czas przeszły | -is |
| Czas przyszły | -os |
| Bezokolicznik | -ar |
| Tryb rozkazujący | -ez |
| Tryb przypuszczający | -us |
Imiesłowy tworzy się przy użyciu następujących morfemów sufiksowych:
| Strona czynna | Strona bierna | |
|---|---|---|
| Czas teraźniejszy | -ant- | -at- |
| Czas przeszły | -int- | -it- |
| Czas przyszły | -ont- | -ot- |
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Wprowadzenie do języka ido
- Polskie odgałęzienie języka ido
- La linguo internaciona Ido - linki do nauki języka ido w różnych językach
- Język międzynarodowy – Ido
- Wikipedia w Ido
- Wiktionary w Ido
- Leonard Weber, Nauka Światowego Języka Pomocniczego Reform-ESPERANTO w systemie IDO
|
|||||||||||||||||
