Ido

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ido
Obszar (cały świat)
Liczba mówiących duże rozbieżności, patrz niżej
Ranking  ?
Klasyfikacja genetyczna Języki sztuczne
*Ido
Pismo zmodyfikowane łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy -
Regulowany przez Uniono por la linguo internaciona Ido
Kody języka
ISO 639-1 io
ISO 639-2 ido
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku ido
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka ido
Słownik ido-polski, polsko-ido online

Ido (-ides - grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) – sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami naturalistycznego.

Wielkim propagatorem esperanto reformita był laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii Wilhelm Ostwald, który część otrzymanych pieniędzy przekazał na promocję języka ido.

Liczba użytkowników ido jest niewielka (wynosi szacunkowo od 200 do 5000); mieszkają oni także w Polsce, gdzie miały miejsce dwie międzynarodowe konwencje poświęcone temu językowi (w 1998 w Białobrzegach oraz w 2002 w Krakowie).

Przykładowy tekst (modlitwa "Ojcze Nasz"):

Patro nia, qua esas en la cielo,
tua nomo santigesez;
tua regno advenez;
tua volo facesez quale en la cielo
tale anke sur la tero.
Donez a ni cadie l'omnidiala pano,
e pardonez a ni nia ofensi,
quale anke ni pardonas a nia ofensanti,
e ne duktez ni aden la tento,
ma liberigez ni del malajo.

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

Rzeczowniki[edytuj | edytuj kod]

Rzeczowniki tworzy się, dodając do tematu sufiks -o.

Mianownik Biernik
Liczba pojedyncza -o -o
Liczba mnoga -i -i

Przymiotniki[edytuj | edytuj kod]

Przymiotniki tworzy się, dodając do tematu sufiks -a.

Mianownik Biernik
Liczba pojedyncza -a -a
Liczba mnoga -a -a

Liczebniki[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe morfemy liczebnikowe to:

0 nul
1 un
2 du
3 tri
4 quar
5 kin
6 sis
7 sep
8 ok
9 non
10 dek
100 cent
1000 mil

Czasowniki[edytuj | edytuj kod]

W ido występują trzy czasy proste jak również bezokolicznik, tryb rozkazujący i tryb przypuszczający.

Czas teraźniejszy -as
Czas przeszły -is
Czas przyszły -os
Bezokolicznik -ar
Tryb rozkazujący -ez
Tryb przypuszczający -us

Imiesłowy tworzy się przy użyciu następujących morfemów sufiksowych:

Strona czynna Strona bierna
Czas teraźniejszy -ant- -at-
Czas przeszły -int- -it-
Czas przyszły -ont- -ot-

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Ido w Wikisłowniku

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]