Archanioł Gabriel

Archanioł Gabriel, Siemion Uszakow, 2 poł. XVII w.

Archanioł Gabriel, hebr. גַּבְרִיאֵל ġabrīēl, grec. Γαβριήλ, arab. جبريل Dżibril, Dżabra`il, ƒƒ„Bóg jest moją siłą”, „mąż Boży” albo „wojownik Boży”, cs. Archanhieł Hawriił) – w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej jeden z najwyższych rangą aniołów. Jest aniołem zwiastowania, zmartwychwstania, miłosierdzia, zemsty, śmierci i objawienia. Obok Michała i Rafała (Rafaela) jest jednym z trzech znanych z imienia aniołów, występujących w Starym Testamencie. Gabriel sprawuje władzę nad rajem.

Gabriel w judaizmie

W Starym Testamencie pojawia się 2 razy: w księdze proroka Daniela Gabriel tłumaczy prorokowi sens wizji o baranie i koźle (Dn 8,13-26), oraz dalej wyjaśnia prorokowi Danielowi przepowiednię Jeremiasza o 70 tygodniach - latach (Dn 9,21-22; Jr 25,11 n).

Gabriel w chrześcijaństwie

Zwiastowanie, Fra Angelico

W Nowym Testamencie pojawia się dwukrotnie w Ewangelii Łukasza: pierwszy raz, gdy zwiastował Zachariaszowi w świątyni żydowskiej narodzenie św. Jana Chrzciciela (Łk 1,19), oraz kiedy Najświętszej Maryi Pannie zwiastował narodzenie Jezusa (Łk 1,26). Zgodnie z tradycją chrześcijańską zaliczany do grona siedmiu archaniołów o szczególnym znaczeniu.

Gabriel (Dżibril) w islamie

Mahomet pisze Koran pod dyktando Gabriela (Histoire du Monde) de Rashid al-Din, Tabriz, Persja, 1307.

W islamie był on wysłannikiem Boga (Allaha) i przewodnikiem proroka Mahometa podczas Miradżu, miał także podyktować prorokowi Koran. Według tradycji islamskiej wyobrażany był jako duch, przybierający wygląd człowieka o czterech skrzydłach, na których miał wypisaną Bismalę. Każde z nich składało się ze 100 mniejszych skrzydeł. Gdy Bóg nakazał Dżibrilowi zniszczyć miasta lub niewiernych ludzi, rozpościerał on tylko dwa zielone skrzydła. Postać Dżibrila swoją wielkością wypełniała przestrzeń między wschodem i zachodem. W Koranie nazywany często Czarnym Aniołem'

Patron

Archanioł Gabriel jest na Zachodzie patronem filatelistów, pracowników łączności, pocztowców, dyplomatów, teledetekcji, radia i telewizji.

Dzień obchodów

Kościół łaciński wspomina Gabriela wraz z archaniołami Michałem i Rafałem 29 września nadając temu dniu rangę święta.

Kościoły starokatolickie, mariawickie i tradycjonaliści katoliccy obchodzą wspomnienie św. Gabriela Archanioła 24 marca.

Kościół prawosławny wspomina archanioła trzykrotnie:

• 26 marca/8 kwietnia, tj. 8 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego (Sobór archanioła Gabriela),
• 13/26 lipca (Sobór archanioła Gabriela),
• 8/21 listopada (Sobór arch. Michała i wszystkich św. mocy niebios).

Zobacz też

• kult świętych
• wstawiennictwo świętych
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni

Bibliografia

• Święci Archaniołowie Michał, Rafał i Gabriel - materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 23.08.2010]
• Gabriel, archanioł na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
• arch. Gabriel na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)