Marin Mersenne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marin Mersenne

Marin Mersenne (ur. 8 września 1588 w pobliżu Oizé, zm. 1 września 1648 w Paryżu) – francuski minimita, teolog, filozof, matematyk i teoretyk muzyki.

Nauki pobierał w Le Mans i sławnym kolegium jezuickim w La Flèche, gdzie zawarł wieloletnią przyjaźń z Kartezjuszem, który także był uczniem tej szkoły. Do nowicjatu minorytów wstąpił w 1611 w podparyskiej miejscowości Nigeon. W latach 1614–1620 był profesorem filozofii w Nevers.

Prowadził ożywioną korespondencję naukową, m.in. z Fermatem i Pascalem a zwłaszcza ze swoim przyjacielem Kartezjuszem. Potępiał poglądy Różokrzyżowców przeciwstawiając się "nauce tajemnic i sekretów" na rzecz nieskrępowanej wymiany poglądów pomiędzy uczonymi. Postulował aby opracować encyklopedię służącą wszystkim pokoleniom.

W dziele Cogniata Physico-Matematica z 1626 roku napisał, że liczby postaci 2^n - 1 (nazywane dziś liczbami Mersenne'a) są pierwsze dla n=2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 67, 127, 257. Dopiero później wykazano, że twierdzenie to jest nieprawdziwe dla dla n=67 i 257. Jeżeli Mersenne miał na myśli twierdzenie: liczba 2^n-1 jest pierwsza dla n będącego liczbą pierwszą, to nie uwzględnił on liczb n=61, 89, 107.

Interesował się także optyką, mechaniką i akustyką. Jako pierwszy zmierzył prędkość dźwięku w powietrzu (opisał to w Harmonie universelle), uzyskując (w przeliczeniu) wynik ok. 450 m/s, wyższy o przeszło 100 m/s od prędkości rzeczywistej.[1]

Jego nazwiskiem nazwano krater Mersenius znajdujący się na Księżycu.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Główne dzieła Mersenne'a to:

  • Quaestiones celeberrimae in Genesim (Paris, 1623) – pismo skierowane przeciw ateistom i deistom, które, podobnie jak wiele innych dzieł Mersenne'a, ukazało się drukiem tylko we fragmentach.
  • L'impiété des déistes et des plus subtils libertins découverte et réfutée par raisons de théologie et de philosophie (Paris, 1624)
  • La vérité des sciences contre les sceptiques et les pyrrhoniens (Paris, 1625)
  • Questions theólogiques, physiques, morales et mathématiques (Paris, 1634)
  • Questions inouïes, ou récréations des savants (Paris, 1634); Les mécaniques de Galilée (Paris, 1634) – przekład z włoskiego
  • Harmonie universelle, contenant la théorie et la pratique de la musique (Paris, 1636–7)
  • Nouvelles découvertes de Galilée i Nouvelles pensées de Galilée sur les mécaniques (Paris, 1639) – przekłady
  • Cogitata physico-mathematica (Paris, 1644)
  • Euclidis elementorum libri, Apollonii Pergæ conica, Sereni de sectione coni, etc. (Paris, 1626) – wybór przekładów tekstów matematyków starozytnych, wydany ponownie ponownie z różnymi dodatkami pt. Universae geometriae mixtaeque mathematicae synopsis (Paris, 1644)

Przypisy

  1. Artykuły W świecie fal s. 6 ; Dźwięk

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]