Metamizol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metamizol
Metamizol
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C13H16N3NaO4S
Masa molowa 333,34 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 68-89-3
PubChem 6236[2]
DrugBank DB04817[3]

Metamizol sodowy (pyralgina, chemicznie: sól sodowa metanosulfonianu/mezylanu/noraminofenazonu/noramidopiryny lub fenylodimetylopirazolonometyloaminometanosulfonian sodu; farm.: Pyralginum) – preparat należący do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych[4]. Ma budowę chemiczną zbliżoną do aminofenazonu.

Metamizol sodowy po raz pierwszy otrzymano w niemieckiej firmie Hoechst AG w roku 1920. Do masowej produkcji trafił w roku 1922. Był dostępny bez recepty do lat siedemdziesiątych, gdy odkryto związane z nim ryzyko agranulocytozy – bardzo niebezpiecznej i potencjalnie śmiertelnej choroby krwi. Nie ma konsensusu co do poziomu ryzyka. W wielu krajach metamizol został albo wycofany całkowicie, albo ograniczono jego dostępność.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Łatwo rozpuszcza się w wodzie. Ma stosunkowo słabe działanie przeciwzapalne, a silne (jednak słabsze od aminofenazonu) przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Dodatkowo wykazuje niewielkie działanie uspokajające i zwiotczające dla mięśni gładkich. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu aktywności enzymu – cyklooksygenazy w ośrodkowym układzie nerwowym.

Stosowanie[edytuj | edytuj kod]

U dorosłych podawany jest w dawkach od 0,5 grama do 1 grama. Może być stosowany doustnie, domięśniowo, dożylnie, a także w postaci czopków doodbytniczych. W typowej dawce 0,5 grama, działanie przeciwbólowe utrzymuje się przez około 4 godziny. W recepturze aptecznej wykorzystywany pod nazwami: Metamizolum Natricum, Pyralginum, Novalginum, Analginum, Novaldinum i in. do wytwarzania leków magistralnych.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Długotrwałe podawanie może wywołać leukopenię, agranulocytozę, uszkodzenie wątroby i nerek. Możliwe uszkodzenia układu krwionośnego, zaburzenia pokarmowe, zmiany skórne. Sporadycznie u osób nadwrażliwych na ten lek może występować wstrząs po podaniu dożylnym[5].

Ryzyko agranulocytozy[edytuj | edytuj kod]

Według komentarzy Anthony'ego Wonga z University of São Paulo zamieszczonych w biuletynie WHO[6], niedawne badania wskazują, ze zapadalność na wywołaną metamizolem agranulocytozę wynosi 0,2–2 przypadków na milion dni użycia na osobę; z czego około 7% przypadków jest śmiertelne, zakładając, że wszyscy pacjenci mają dostęp do szybkiej pomocy medycznej. W porównaniu z innymi lekami nie jest to duże ryzyko – ryzyko wywołania agranulocytozy przez klozapinę jest co najmniej 50 razy większe. Przypuszczano jednak, że ryzyko jest dużo większe i, jako takie, zbyt duże jak na dostępny bez recepty środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, zwłaszcza biorąc pod uwagę dostępność bezpieczniejszych alternatyw – kwasu acetylosalicylowego i ibuprofenu[potrzebne źródło].

Opublikowane w 2002 roku wyniki badań przeprowadzonych na północy Szwecji oszacowały całkowite ryzyko terapii metamizolem w szpitalach i poza nimi jako 3 do 100 razy większe niż to określone przez Wonga: "Przyjmując pewne założenia włącznie z praktycznie używanymi dawkami obliczone ryzyko agranulocytozy jest na poziomie jednego na 31 000 pacjentów leczonych metamizolem w szpitalu i jednego na 1400 pacjentów leczonych metamizolem poza szpitalem"[7].

Preparaty zarejestrowane w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Pyralginum tabl. 0,5 g
  • Pyralgina tabl. 0,5 g
  • Pyralginum substancja do receptury
  • Pyralgin inj. amp. 1 g / 2 ml i 2,5 g / 5 ml
  • Pyralginum czopki doodbytnicze 0,75 g - nieprodukowany
  • Pyrahexal tabl. musujące 0,5 g - nieprodukowany
  • Gardan P tabl. (lek złożony: metamizol sodowy 0,3 g) i propyfenazon 0,2 g)- wyrejestrowany
  • Scopolan compositum draż. (lek złożony: metamizol sodowy 0,25 g i butylobromek skopolaminy 0,01 g)
  • Spasmalgon inj. amp. (lek złożony: metamizol sodowy 2,5 g, bromowodorek fenpiweryny 0,0001 g oraz chlorowodorek pitofenonu 0,01 g)
  • Tolargin czopki doodbytnicze (lek złożony: metamizol sodowy 0,3 g, chlorowodorek papaweryny 0,04 g oraz metyloazotan atropiny 0,0008 g) - nieprodukowany

Przypisy

  1. Metamizol (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-02-01].
  2. Metamizol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Metamizol – karta leku (DB04817) (ang.). DrugBank.
  4. Pyralginum GSK. medonet.pl. [dostęp 2012-04-10].
  5. Na podstawie ulotki producenta Pyralginum.
  6. Dr Anthony Wong in WHO Pharmaceuticals Newsletter No. 1, 2002, p.15
  7. M. Bäckström: Utilization pattern of metamizole in northern Sweden and risk estimates of agranulocytosis.. April-May 2002. [dostęp 2007-08-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • T. L. Chruściel, K. Gibiński: Leksykon Leków. PZWL, 1991.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.