Mikroskopowe zapalenie jelita grubego
| Mikroskopowe zapalenie jelita grubego | |||
| colitis microscopica (collagenosa et lymphocytica) | |||
|
|||
Mikroskopowe zapalenie jelita grubego - choroby o nieznanej etiologii charakteryzujące się obecnością zmian mikroskopowych bez zmian makroskopowych (endoskopowych) i radiologicznych. Do mikroskopowych zapaleń jelita grubego należą: zapalenie kolagenowe i zapalenie limfocytowe.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Pierwszy opis tego schorzenia powstał w 1976 roku. Nazwa - mikroskopowe zapalenie okrężnicy - została zaproponowana w 1980 roku przez Reada i współpracowników. W 1989 Lazenby wprowadził pojęcie limfocytowego zapalenia okrężnicy.
Epidemiologia [edytuj]
Brak danych jeśli chodzi o Polskę.
Zapalenie kolagenowe: przeważają kobiety w wieku > 60 lat. Zapadalność: 10,0-15,7/100000.
Zapalenie limfocytowe: choroba występuje u osób w różnym wieku i z taką samą częstością u obu płci. Zapadalność: 3,1-14,4/100000.
Szacuje się, że około 20% przypadków rozpoznawanych jako zespół jelita drażliwego jest mikroskopowym zapaleniem okrężnicy.
Etiopatogeneza [edytuj]
Etiopatogeneza nie jest znana. Niektóre badania sugerują udział niesteroidowych leków przeciwzapalnych w wywoływaniu zapalenia kolagenowego. Inne teorie dowodzą istnienia w tej chorobie zaburzeń immunoregulacji i nadmiernego wytwarzania tlenku azotu. Podkreśla się też rolę kwasów żółciowych i toksyn bakteryjnych. Być może choroba ma charakter genetyczny. Obserwowano występowanie mikroskopowego zapalenia okrężnicy u osób spokrewnionych.
Główną cechą zapalenia kolagenowego w badaniu histopatologicznym jest pogrubienie warstwy kolagenu u podstawy komórek nabłonka. Jest ono dobrze widoczne w preparatach barwionych hematoksyliną i eozyną.
Zapalenie limfocytowe - zwiększona liczba limfocytów śródnabłonkowych (głównie komórek T CD8).
W obu zapaleniach w blaszce właściwej błony śluzowej występuje umiarkowany naciek z limfocytów i plazmocytów.
Mechanizm biegunki w zapaleniu kolagenowym polega zapewne na blokowaniu wchłaniania wody w okrężnicy przez podnabłonkowe złogi kolagenu oraz na działaniu produktów zapalenia, takich jak prostaglandyny i tlenek azotu.
W zapaleniu limfocytowym biegunka jest raczej związana z działaniem prostaglandyn i leukotrienów.
Objawy [edytuj]
- wodnista biegunka - wypróżnienia obfite, ale rzadko dochodzi do odwodnienia
- kurczowy ból brzucha
- wzdęcie
- zmniejszenie masy ciała
Choroby towarzyszące [edytuj]
Mogą towarzyszyć:
- zapalenie stawów
- celiakia
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- choroby układowe:
- łuszczyca
- zapalenie wątroby
- cukrzyca
Rozpoznanie [edytuj]
Na podstawie obrazu histologicznego.
Różnicowanie [edytuj]
- zespół jelita drażliwego
- nietolerancja laktozy
- nadużywanie leków przeczyszczających
- skrobiawica
- nowotwory hormonalnie czynne
- zaburzenia krążenia kwasów żółciowych
Leczenie [edytuj]
Kolagenowe zapalenie okrężnicy:
- sulfasalazyna, mesalazyna
- budezonid
- inne glikokortykosteroidy
- antybiotyki:
- preparaty bizmutu
- cholestyramina
- loperamid
W cięższych przypadkach leczenie operacyjne.
Limfocytowe zapalenie okrężnicy:
Leczenie operacyjne nie jest stosowane.
Bibliografia [edytuj]
- "Choroby wewnętrzne" pod red. prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika ISBN 83-7430-031-0
- "Interna" pod red. prof. dr hab. Franciszka Kokota ISBN 83-200-2871-X
