Erytromycyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Erytromycyna
Erytromycyna
Erytromycyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C37H67NO13
Masa molowa 733,93 g/mol
Wygląd biały lub jasnożółty proszek lub bezbarwne lub jasnożółte kryształy, słabo higroskopijne[4]
Identyfikacja
Numer CAS 114-07-8
PubChem 12560[5]
DrugBank DB00199[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC D10 AF02
J01 FA01
S01 AA17
D10 AF52
Stosowanie w ciąży kategoria B

Erytromycyna (łac. Erythromycinum) – mieszanina organicznych związków chemicznych, antybiotyków z grupy makrolidów właściwych, wytwarzanych przez Streptomyces erythraeus, której głównym składnikiem jest erytromycyna A, oraz erytromycyny B i C (nie więcej niż 5% każdej)[4]. Hamują syntezę białka poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu[6].

Erytromycyna jest metabolizowana w wątrobie przez demetylację do formy nieczynnej.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Antybiotyk makrolidowy. Działa silnie bakteriostatycznie na Streptococcus spp.; ponadto m.in. na Listeria monocytogenes, Mycoplasma pneumoniae, Corynebacterium diphtheriae, Legionella pneumophila, Neisseria spp., Ureaplasma urealyticum, Chlamydia spp., Treponema pallidum, niektóre bakterie beztlenowe. Zmienną wrażliwość wykazują szczepy Staphylococcus spp. (w czasie leczenia narasta oporność) oraz Haemophilus influenzae (eradykacja większości szczepów ma miejsce jedynie w obecności dużych stężeń antybiotyku). Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i pałeczki Enterobacteriaceae. Wykazuje oporność krzyżową z linkomycyną i klindamycyną. Wchłanianie z przewodu pokarmowego zmniejsza się w obecności pokarmu. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 70%. Erytromycyna dobrze przenika do ucha środkowego, migdałków podniebiennych, płynu opłucnowego i otrzewnowego; lek przenika także do komórek fagocytarnych, przez barierę łożyska i do mleka matki. Słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i stawowego. Jest metabolizowana w wątrobie i wydalana głównie w postaci niezmienionej z kałem. Czas półtrwania we krwi wynosi 1-2 h[potrzebne źródło].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na spektrum działania podobne (ale nie identyczne) do penicylin erytromycyna jest przydatna w leczeniu u osób wykazujących alergię na te antybiotyki.

Zakażenia górnych dróg oddechowych (zapalenie migdałków podniebiennych, ropień okołomigdałkowy, zapalenie gardła, krtani, zatok, wtórne zakażenia bakteryjne w przebiegu grypy i przeziębienia). Zakażenia dolnych dróg oddechowych (zapalenie tchawicy, ostre zapalenie oskrzeli, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie płuc – płatowe, odoskrzelowe i pierwotne atypowe, rozstrzenie oskrzeli, legionelloza). Zakażenia ucha środkowego i ucha zewnętrznego, zapalenie dziąseł, angina Plauta-Vincenta. Zapalenie powiek. Zakażenia skóry i tkanek miękkich (czyraki – w tym mnogie, zapalenie tkanki łącznej, róża). Zakażenia układu pokarmowego (zapalenie pęcherzyka żółciowego, gronkowcowe zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy). Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych, wtórnych zakażeń w przebiegu oparzeń, zapalenia wsierdzia u pacjentów poddawanych zabiegom stomatologicznym. Inne zakażenia: zapalenie szpiku, cewki moczowej, rzeżączka, kiła pierwotna, ziarniniak weneryczny pachwin, błonica, płonica.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nie stosować w przebiegu leczenia astemizolem, terfenadyną, cizapridem, pimozydem, ergotaminą lub dihydroergotaminą.

Działanie niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza po podaniu dużych dawek (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka), przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy. Rzadko obserwowano żółtaczkę cholestatyczną, niewydolność wątroby, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Sporadycznie występują zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz komorowy, arytmie typu torsades de pointes, kołatanie serca), zaburzenia słuchu – zazwyczaj przemijające (szumy uszne, głuchota – zwłaszcza po podaniu dużych dawek lub u pacjentów z niewydolnością nerek). U 0,5% pacjentów obserwowano reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wysypka skórna, rumień wielopostaciowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksja). Bardzo rzadko występuje agranulocytoza, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego i nerek, zapalenie trzustki. Długotrwałe lub powtórne stosowanie erytromycyny może prowadzić do nadkażenia opornymi szczepami bakterii lub grzybów.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

Dostępne w Polsce preparaty proste[7]:

  • Aknemycin – maść lub płyn do stosowania na skórę
  • Cusi Erythromycin 0,5% – maść do oczu
  • Davercin – granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, roztwór na skórę, tabletki powlekane lub żel
  • Erythromycinum Intravenosum TZF – proszek do sporzadzania roztworu do infuzji
  • Erythromycinum TZF – tabletki powlekane
  • Zineryt – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do stosowania na skórę

Dostępne w Polsce preparaty złożone[7]:

  • Aknemycin Plus (erytromycyna + tretynoina) – płyn na skórę
  • Isotrexin (erytromycyna + izotretynoina) – żel

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Erytromycyna (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-08-06].
  2. Erytromycyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-08-06].
  3. 3,0 3,1 3,2 Erytromycyna – karta leku (DB00199) (ang.). DrugBank.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  5. Erytromycyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. Danuta Dzierżanowska: Antybiotykoterapia praktyczna. Wyd. 3. Bielsko-Biała: A-medica Press, 2001, s. 112. ISBN 83-88778-20-X.
  7. 7,0 7,1 Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2014-02-26]. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Erytromycyna. W: Polski serwis antybiotykowy [on-line]. [dostęp 2014-02-26].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.