Miodunka ćma
| Miodunka ćma | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rodzina | ogórecznikowate |
| Rodzaj | miodunka |
| Gatunek | miodunka ćma |
| Nazwa systematyczna | |
| Pulmonaria obscura Dumort. Bull. Soc. Roy. Bot. Belgique 4:341. 1865 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Miodunka ćma (Pulmonaria obscura L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny ogórecznikowatych. Występuje w całej niemal Europie oraz w Zachodniej Syberii i w Turcji[2]. W Polsce jest pospolity na całym terenie.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Wzniesiona, pojedyncza, lub słabo rozgałęziająca się, kanciasta i cała silnie, gruczołowato owłosiona. Wysokość 20-30 cm.
- Liście
- Przy pomocy liści najłatwiej odróżnić ją od podobnego gatunku – miodunki plamistej. Liście odziomkowe wyrastają na ogonkach niewyraźnie oskrzydlonych, dłuższych od blaszki, a blaszka jest 2 razy dłuższa od szerokości. Liście są bez plam, lub z nieznacznymi, jasnozielonymi. Liście łodygowe lancetowatego kształtu, dolne na krótkich ogonkach, górne siedzące. Górna powierzchnia wszystkich liści pokryta szorstkimi długimi szczecinkami, pomiędzy którymi znajdują się krótsze brodawki i nieliczne gruczoły.
- Kwiaty
- Promieniste, dwubarwne; młode kwiaty są różowoczerwone, starsze czerwonofioletowe. Wyrastają na krótkich, silnie gruczołowato owłosionych szypułkach, tworząc na szczycie łodygi stosunkowo gęsty kwiatostan typu dwustronny sierpik. Kielich rurkowaty, złożony z 5 jednakowych, trójkątnych ząbków. Korona wewnątrz z 5 łukowatymi i orzęsionymi liniami.
- Owoc
- Rozłupnia rozpadająca się na 4 brunatne lub czarne orzeszki.
- Kłącze
- Silnie rozgałęzione, prawie czarne.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: lasy liściaste, zarośla (zwłaszcza nadrzeczne). Jeden z naszych gatunków zakwitających i rozwijających liście wczesną wiosną, jeszcze przed rozwinięciem liści przez drzewa, pod którymi rośnie. Najczęściej rośnie na glebach próchniczych, dobrze przewietrzanych. Jest cieniolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Fagetalia[3]. Kwitnie wczesną wiosną – od marca do maja. Kwiaty zapylane przez błonkówki. Roślina posiada podwójne zabezpieczenie przed niekorzystnym dla niej samozapyleniem – różnosłupkowość i samopłonność. Część kwiatów ma mianowicie słupki wyższe od pręcików, część kwiatów odwrotnie.
Zmienność [edytuj]
Tworzy mieszańce z miodunką wąskolistną i miodunką węgierską[4].
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski : ziele (Herba Pulmonariae) miodunki ćmy, oraz miodunki plamistej zawiera: saponiny, flawonoidy, kwasy organiczne, śluzy, sole mineralne, oraz ok. 2,5% krzemionki.
- Działanie : korzystnie wpływa na drogi oddechowe, przyspiesza gojenie się uszkodzonej tkanki płuc, zwapnienie ognisk gruźliczych, usuwanie wydzielin z górnych dróg oddechowych, pobudza ruchy ich nabłonka rzęskowego. Stosuje się ją, przeważnie w mieszance z innymi ziołami, jako środek wykrztuśny przy przewlekłym nieżycie oskrzeli oraz pomocniczo przy gruźlicy i zapaleniu płuc[5].
- Zbiór i suszenie : zbiera się całe ziele od marca do maja i suszy cienką warstwą.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-22].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.
Bibliografia [edytuj]
- Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
