Muchomor plamisty
| Muchomor plamisty | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | muchomorowate |
| Rodzaj | muchomor |
| Gatunek | muchomor plamisty |
| Nazwa systematyczna | |
| Amanita pantherina (DC.) Krombh. Naturgetr. Abbild. Beschr. Schwämme: 29 (Praga, 1846) |
|
| Synonimy | |
|
Agaricus pantherinus DC., |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Muchomor plamisty (Amanita pantherina (DC.) Krombh.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae). Nazwy ludowe: muchomór panterowy, muchomór pstrokaty, muchomór cętkowany, muchomór plamisty, bedłka pstrokata[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- O średnicy 4-12 cm, za młodu kulisty, potem staje się wypukły i płaski. Kolor: brązowoszary, brunatny lub brązowożółty, w partiach górskich bywa w kolorze czarnobrunatnym. Na powierzchni pokryty białymi łatkami. Skórka z powierzchni jest łatwo zdejmowalna[4]. Charakterystyczną cechą umożliwiającą rozróżnienie go od podobnych gatunków muchomorów (twardawego i czerwieniejącego) jest to, że brzegi kapelusza są wyraźnie prążkowane[5].
- Blaszki
- Gęste, białe, przy trzonie wolne nie zrastające się[4].
- Trzon
- O wysokości 6-15 cm i grubości 1-2 cm, biały, początkowo gruby i masywny, potem smukły, walcowaty, pusty w środku. Dołem jest szerszy i posiada bulwiaste, stosunkowo niewielkie zgrubienie z kilkoma rzędami wałeczków (charakterystyczna cecha umożliwjąca odróżnienie od podobnych gatunków muchomorów)[5]. Pod kapeluszem znajduje się gładki, błoniasty pierścień, który u starszych grzybów zanika[6].
- Miąższ
- Całkowicie biały, kruchy, nie zmienia barwy po uszkodzeniu. W smaku łagodny, słodkomdły i lekki zapach przypominający rzodkiew lub surowy ziemniak[4].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki gładkie, szerokoelipsoidalne, o rozmiarach 9-12 x 7-9 μm[7].
Występowanie [edytuj]
Występuje na całej półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego. W Polsce spotkać go można głównie od czerwca do października w lasach liściastych, rzadziej w iglastych. Występuje pojedynczo lub w małych grupkach po kilka sztuk, zarówno na niżu, jak i w górach[3].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb silnie trujący. Zawiera trujące toksyny, te same co muchomor czerwony czyli kwas ibotenowy i muscymol działające na centralny układ nerwowy[4]. Dawniej w NRD zajmował pierwsze miejsce na liście grzybów wywołujących zatrucia. Występuje w wielu regionach tego kraju pospolicie, rzadki jest natomiast w Saksonii i to nie znający go urlopowicze z tego landu byli głównymi ofiarami zatruć[8].
Objawy zatrucia [edytuj]
Zaburzenia ze strony układu pokarmowego połączone z wymiotami i biegunką. Osoba po spożyciu grzyba odczuwa pobudzenie podobne do upojenia alkoholowego połączone z halucynacjami mieszanymi na przemian z radością i napadem szału. Pojawiają się drgawki i zaburzenia wzrokowe po czym następuje senność i utrata przytomności. Stan ten prowadzi do śmierci. W przypadku zatrucia należy jak najszybciej doprowadzić do wypróżnienia żołądka z treści pokarmowej i wezwać pomoc lekarską[4].
Gatunki podobne [edytuj]
Bywa często mylony z muchomorem czerwieniejącym (Amanita rubescens) i muchomorem twardawym (Amanita excelsa), które są grzybami jadalnymi. Głównymi cechami umożliwiającymi ich rozróżnienie jest gładki pierścień (u tych dwóch gatunków jest rowkowany) oraz odmienny kształt bulwy[8]. Podobny jest również muchomor chropowaty (Amanita franchetii), lecz różni się żółtym pierścieniem na trzonie[7]. Ponadto dla muchomora plamistego charakterystyczne jest prążkowanie kapelusza przy brzegach, a dla muchomora czerwieniejącego czerwonawy odcień i ciemnienie miąższu po uszkodzeniu[5].
Przypisy
- ↑ CABI Bioscience Databases
- ↑ Index Fungorum. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ 3,0 3,1 Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Bruno Hennig: Atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1986. ISBN ISBN 83-09-00430-3.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
- ↑ Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 7,0 7,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ 8,0 8,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowe. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
