Niedźwiedź himalajski
| Niedźwiedź himalajski | |
| Ursus thibetanus[1] | |
| (Cuvier, 1823) | |
.JPG) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Rodzina | niedźwiedziowate |
| Rodzaj | Ursus |
| Gatunek | niedźwiedź himalajski |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
zobacz opis w tekście |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 zasięg współczesny zasięg historyczny występowanie niepewne |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Niedźwiedź himalajski, niedźwiedź tybetański, niedźwiedź księżycowy, niedźwiedź obrożny (Ursus thibetanus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, blisko spokrewniony z baribalem.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Żyje w lasach na terenach górzystych (do 4 700 m n.p.m.) od zachodniej (Afganistan) do wschodniej (wschodnia Chińska Republika Ludowa) oraz w południowo-wschodniej Azji.
Zapis kopalny potwierdza jego istnienie już w plejstocenie. Skamieniałości niedźwiedzi himalajskich odkryto w osadach ze środkowego i późnego plejstocenu w Europie, na Uralu i Kaukazie, na obszarze południowej Syberii, w Chinach i na Wyspach Japońskich. Odkryty w Mołdawii ząb trzonowy może dowodzić występowania gatunku w Europie już we wczesnym pliocenie.[3]
Charakterystyka [edytuj]
Niedźwiedź ten ma czarne długie futro z wyraźną białą plamą na piersi w kształcie litery V, często kojarzonej z kształtem księżyca - stąd nazwa niedźwiedź księżycowy. Czasami można spotkać osobniki o kolorze brązowym, a ostatnio odkryte zostały w Kambodży osobniki o białym i biało-czarnym kolorze futra[4]. Dorasta do 120-180 cm długości[5]. Jest trochę mniejszy od niedźwiedzia brunatnego i polarnego. Samiec na ogół jest większy od samicy i waży przeciętnie 110-150 kg, samice natomiast 65-90 kg[5]. Jest zwierzęciem wszystkożernym. Zjada owoce, bambusy, bezkręgowce, miód i mięso. W czasie chłodniejszych zim zapada w sen zimowy. Gatunek posiada grzywę u obu płci ale samiec ma bujniejszą.
Uważany za agresywnego. Częste ataki na ludzi, nierzadko zakończone śmiercią ofiary są prawdopodobnie wynikiem nakładania się terytoriów człowieka i niedźwiedzia.
Prowadzą życie samotników, kojarząc się tylko w okresie godowym. Ciąża trwa ok. 7 miesięcy, po których samica rodzi 2-4 młodych. Młode towarzyszą matce przez dwa lata. Niedźwiedzie himalajskie żyją ok. 25 lat.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżnia się 7 podgatunków niedźwiedzia himalajskiego[6][1]:
- U. thibetanus formosanus Swinhoe, 1864
- U. thibetanus gedrosianus Blanford, 1877
- U. thibetanus japonicus Schlegel, 1857
- U. thibetanus laniger (Pocock, 1932)
- U. thibetanus mupinensis (Heude, 1901)
- U. thibetanus thibetanus G. Cuvier, 1823
- U. thibetanus ussuricus (Heude, 1901)
Ochrona [edytuj]
Gatunek narażony na wyginięcie głównie z powodu ograniczania terenów występowania w wyniku działalności człowieka oraz polowań. Mięso niedźwiedzia himalajskiego w wielu krajach Azji jest uważane za przysmak. Dużo osobników ginie również dlatego, że żółć tego niedźwiedzia traktuje się w medycynie chińskiej jako bardzo ceniona jako lekarstwo. Pomimo istnienia ferm hodowlanych, gdzie ze zwierząt pozyskuje się żółć, kłusownicy polują również na dziko żyjące populacje.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Ursus thibetanus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Ursus thibetanus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ G.F. Barysznikow i D.S. Zacharow. Early Pliocene bear Ursus thibetanus (Mammalia, Carnivora) from Priozernoe locality in the Dniester Basin (Moldova Republic). „Proceedings of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences”. 317 (1), s. 3-10, 2013 (ang.).
- ↑ Gary J. Galbreath, Hean Sun, Sy M. Montgomery. A new color phase of Ursus thibetanus (Mammalia: Ursidae) from Southeast Asia. „Natural History Bulletin of the Siam Society”. 49, s. 107-111, 2001 (ang.).
- ↑ 5,0 5,1 Tracie Goodness: Ursus thibetanus. Animal Diversity Web. [dostęp 10 sierpnia 2011].
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Ursus thibetanus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 30 sierpnia 2009]
Bibliografia [edytuj]
- L. Solski, 2008: Przewodnik Zoo Wrocław. (informacje o roli w medycynie)
Linki zewnętrzne [edytuj]
