Kłusownictwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kłusownictwo – zabijanie, chwytanie lub ściganie zwierzyny oraz łowienie ryb z naruszeniem obowiązującego prawa, bez wymaganych uprawnień, w niedozwolony prawem sposób, a także w niedozwolonym czasie lub miejscu.

Nielegalne działania przeciwko roślinności określa się mianem szkodnictwa leśnego.

Kłusownictwo wodne[edytuj | edytuj kod]

Nielegalny połów łososi (Rosja)
Muszle dla turystów – rabunkowa eksploatacja przyczynia się do ginięcia kolejnych gatunków (Tanzania)

Zakres działań kłusowniczych w stosunku do zwierząt wodnych wynika z dość szczegółowego prawa wędkarskiego oraz umów międzynarodowych dotyczących rybołówstwa. Działania naruszające przepisy regulujące te kwestie są określane jako kłusownictwo. Nie sposób wymienić wszystkich przypadków. Do najczęściej spotykanych działań kłusowniczych należą:

Liczne są także przykłady kłusownictwa międzynarodowego:

  • łowienie na łowisku innego kraju – wtedy taki połów nie jest uwzględniany w szacunkach wydajności łowiska i łatwo może dojść do przełowienia
  • nie przestrzeganie limitów połowów na określone gatunki ryb. Unia Europejska w celu ochrony gatunku, dla państw swoich członków określiła wymiar ochronny oraz limity ilościowe połowu dorsza. Kontrole unijne wykazały naruszanie tych postanowień przez polskich rybaków. W latach 2005-2006 obniżali oni regularnie deklarowane przez siebie ilości łowionych ryb w Bałtyku o prawie 50%[1][2].

Kłusownictwo wodne nie musi dotyczyć wyłącznie ryb. Japonia mimo oficjalnej rezygnacji z poławiania wielorybów (1986 r.) regularnie wysyła na morza swoje statki wielorybnicze. Pod pozorem badań naukowych, corocznie odławia ok. 1000 wielorybów, w tym skrajnie zagrożone humbaki. Połowy w rzeczywistości odbywają się w celach kulinarnych (mięso wieloryba to przysmak Japończyków) oraz do przerobu na karmę dla zwierząt domowych[3].

Kłusownictwo lądowe[edytuj | edytuj kod]

Unieszkodliwione sidła do łapania dzików i jeleni (Sardynia)
Nielegalne polowanie na króliki z użyciem charta arabskiego - Sloughi (Maroko)

Kłusownictwo lądowe dotyczy głównie ssaków i ptaków łownych, natomiast zasady legalnego polowania określa prawo łowieckie stąd też większość przypadków kłusownictwa polega na jego nieprzestrzeganiu. Typowe wykroczenia popełniane w ramach kłusownictwa dokonywanego na zwierzętach lądowych:

  • polowanie bez przynależności do Polskiego Związku Łowieckiego, bez wymaganych uprawnień i dokumentów (polowanie bez opłacenia prawa odstrzału zwierzyny), niezgłaszanie upolowanej zwierzyny w kole łowieckim (kilkakrotne polowanie na to samo pozwolenie), użycie niezarejestrowanej broni
  • polowanie niezgodne ze sztuką (polowanie przy paśniku, bronią wojskową a nie myśliwską, bronią nieodpowiedniego typu i kalibru np. użycie zakazanej przez polskie prawo łowieckie broni pneumatycznej)
  • polowanie podczas obowiązywania okresu ochronnego na dany gatunek
  • polowanie na zwierzęta nie będące zwierzyną – gatunki chronione, zwłaszcza ptaki drapieżne, chwytanie dzikich ptaków, zamykanie w klatkach i traktowanie jako ptaki domowe śpiewające, polowanie na zwierzęta żyjące na obszarze chronionym
  • użycie sideł, potrzasków, wnyków i innych niedozwolonych narzędzi, powodujących śmierć zwierzęcia w długich męczarniach.
  • puszczanie psa luzem (bez kagańca i smyczy) w terenie otwartym (łąka, las)
  • różnego rodzaju działalność hobbystyczna typu zbieranie jaj ptasich lub wypychanie zwierząt, zwłaszcza chronionych (nawet jeśli preparator sam nie zabija, to swoją działalnością stwarza popyt).

Szkodnictwo leśne[edytuj | edytuj kod]

Do kategorii szkodnictwa leśnego zalicza się różnego rodzaju i różnej rangi działalność szkodliwą człowieka, często nieuświadamianą i mimowolną. Najwięcej wymiernej szkody przynosi masowa kradzież wszelkiego rodzaju drewna: drewna opałowego do kominków lub pieców oraz drewna jakości przemysłowej (budowlanego). Strata jest tu tym większa, że zazwyczaj wycinane są drzewa nieodpowiedniego gatunku, wieku i nieodpowiedniej jakości (lepszej niż potrzeba). Do tego dochodzi wycinanie jodełek i świerków na choinki. Zwykle wtedy wycina się drzewka starsze (często ścina się "czubek" drzewa 2-3 razy starszego), zamiast z nasadzeń pod liniami elektrycznymi tnie się z miejsc gdzie drzewa mają szanse osiągnąć normalny wymiar.

W pewnych okresach lasy przeżywają istny najazd amatorów: jemioły, witek wierzbowych, barwinka, bluszczu, konwalii, itp. roślin używanych na stroiki, ozdoby świąteczne, wiosenne. Do tego dochodzi wiejski zwyczaj wykopywania z lasu ładniejszych roślin do domowego ogródka. Taka działalność psuje estetykę okolicy oraz przyczynia się do znikania kolejnych, i tak już rzadkich roślin.

Lasy coraz częściej są też miejscem składowania różnego rodzaju śmieci. Zostawione w miejscach odludnych, trudno dostępnych (zagłębieniach) są kłopotliwe do usunięcia. Psują estetykę, pogarszają warunki zdrowotne miejsca, są przyczyną zatruć i uszkodzeń ciała zwierząt. Zasypane śmieciami zagłębienia terenu uniemożliwiają rozwój płazów.

Ocena zjawiska[edytuj | edytuj kod]

Omówione wyżej przypadki wynikają głównie z braku wyobraźni, lekceważenia prawa i chęci osiągnięcia zysku lub zdobycia trofeów. Wbrew potocznej opinii kłusownicy i szkodnicy nie zaliczają się wyłącznie do osób najuboższych[4]. Zwykle działają z przekonaniem, że zwierzęta są niczyje i dlatego państwo nie może ustalać w stosunku do nich żadnych przepisów, natomiast człowiekowi można z nimi robić co się chce, zwłaszcza, że według nich nic nie rozumieją i nie czują.

Poza leśnikami, strażnikami i ludźmi uświadomionymi ekologicznie, kłusownictwo ma przyzwolenie społeczne. Agresję zwykle budzi osoba interweniująca. W Polsce walka z kłusownictwem jest utrudniona także ze względu na przepisy prawa. Wprawdzie kłusownictwo jako przestępstwo jest zagrożone od kary grzywny aż do 5 lat więzienia[5], ale trzeba złapać kłusownika na gorącym uczynku, a jest to trudne.

Wielu kłusowników dysponuje nowoczesnym sprzętem, np. sztucerami z noktowizorami, telefonami komórkowymi i terenowymi pojazdami. Skupy zwierzyny w prywatnych rękach oraz prywatne restauracje pozwalają łatwo pozbyć się łupu.

Skala zjawiska[edytuj | edytuj kod]

Według Lasów Państwowych w 2005 poniosły one straty wartości 7,4 miliona złotych. Na straty w wyniku kłusownictwa przypada 1,5 miliona zł. Spowodowało je 548 osób (sprawy skierowane do sądu). Ponadto zebrano i zabezpieczono ponad 250 tys. różnego rodzaju narzędzi kłusowniczych[6].

Straty z tytułu kłusownictwa są zapewne zaniżone. Wynika to z różnej metody postępowania przestępców. Zwierzyny można się pozbyć prawie natychmiast. Drewno, nawet opałowe, musi trochę poleżeć aby wyschnąć. Lepsze trafia do tartaku, trzeba je składować w suszarni, u stolarza i na budowie. Stwarza to większe szanse wykrycia przestępstwa[7].

Skala kłusownictwa wodnego również może być znaczna. Przy zastosowaniu odpowiedniej metody połów może być bardzo wydajny[8].

Przypisy

  1. [1] Wiadomość w "Rzeczpospolitej" z dnia 6.6.2007
  2. [2] Opis innego przypadku kłusownictwa międzynarodowego
  3. [3] Japonia i wieloryby
  4. [4] Biedny?
  5. [5] Kara za kłusownictwo
  6. [6] Podsumowanie akcji kłusownik
  7. [7] Wyniki kontroli
  8. [8] Przykład kłusowniczej wydajności
Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.