Orfeusz i Eurydyka (opera)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ch. W. Gluck

Orfeusz i Eurydyka (wł. Orfeo ed Euridice, fr. Orphée et Eurydice) – opera w trzech aktach skomponowana przez Christopha Willibalda Glucka, do której libretto napisał Ranieri de' Calzabigi. Baśń muzyczna oparta na micie o Orfeuszu. Premiera miała miejsce w 1762 r. w Wiedniu, w 1774 wystawiono ją w zmodyfikowanej wersji francuskiej. W Polsce po raz pierwszy wystawiono ją w Warszawie w roku 1776.

Osoby i pierwsza obsada[edytuj | edytuj kod]

Rola Głos Premiera w wersji włoskiej
5 października 1762
Premiera w wersji francuskiej
2 Sierpnia 1774
Orfeusz alt
tenor
lub mezzosopran
Gaetano Guadagni Joseph Legros
Amor sopran Marianna Bianchi Sophie Arnould
Eurydyka sopran Lucia Clavereau Rosalie Levasseur

pasterze, pasterki, nimfy, furie, duchy elizejskie

Streszczenie[edytuj | edytuj kod]

Orfeusz i Eurydyka (1864, autor: Frederic Leighton)

Akt I[edytuj | edytuj kod]

Orfeusz po śmierci żony rozpacza w gaju oliwnym nad jej grobem, do którego przybywają nimfy i pasterze, by oddać jej hołd. Wzruszony Zeus daje śpiewakowi za pośrednictwem Amora zezwolenie, by udał się do piekieł i wyprowadził żonę z powrotem do świata żywych. Orfeuszowi w drodze powrotnej przed wyjściem z podziemi nie będzie jednak wolno spojrzeć na Eurydykę.

Akt II[edytuj | edytuj kod]

Śpiewak staje u bram piekieł, a jego muzyka łagodzi gniew furii. Ukochaną żonę spotyka na Polach Elizejskich.

Akt III[edytuj | edytuj kod]

Wracając na ziemię Orfeusz jest wierny warunkowi Zeusa, niepokój jednak targa Eurydyką, która nie tylko wątpi w miłość męża, ale zaczyna słabnąć. Orfeusz odwraca się i w tym momencie traci ją ponownie. Gdy zdesperowany próbuje odebrać i sobie życie, zostaje powstrzymany przez Amora, który wbrew mitom, za to zgodnie z tendencjami z czasów Glucka, przywraca do życia małżonkę Orfeusza.

O operze[edytuj | edytuj kod]

Opera Glucka cechuje się zróżnicowaniem schematu recytatywów, odrzuceniem arii da capo i zwiększeniem roli orkiestry. Warstwa muzyczna jest tu już bezpośrednio zależna od treści, chór i balet zaś są wkomponowane w tok akcji. Mit o Orfeuszu w operze był opracowywany wielokrotnie, dobrym przykładem jest tu choćby jedna z pierwszych oper w ogóle – Orfeusz Claudio Monteverdiego, jednak opera Glucka odbiła się równie szerokim echem. Muzycznie cytował ją w swojej operetce Orfeusz w piekle nawet Jacques Offenbach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Kański "Przewodnik operowy", Polskie Wydawnictwo Muzyczne S. A., Kraków 2008; ISBN 978-83-224-0721-9
Wikimedia Commons