Owczarek australijski (typ amerykański)
| Owczarek australijski | |
 Owczarek australijski o umaszczeniu blue merle |
|
| Inne nazwy | Aussie, Australian Shepherd |
| Kraj patronacki | USA[1] |
| Wymiary | |
| Wysokość | 50-57,5 cm (pies) 45-52,5 cm (suka) |
| Masa | 16-34 kg |
| Klasyfikacja | |
| FCI | Grupa I, Sekcja 1, nr wzorca 342 |
| AKC | Herding |
| ANKC | Grupa 5 – Working Dogs |
| CKC | Grupa 7 – Herding |
| KC(UK) | Pastoral |
| NZKC | Working |
| UKC | Grupa 6 – Herding Dog |
| Wzorce rasy | |
| FCI • AKC • ANKC • CKC • KC(UK) • NZKC • UKC | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Owczarek australijski (typ amerykański) – jedna z ras psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nie podlega próbom pracy[1].
Spis treści |
Rys historyczny [edytuj]
Owczarek ten został wyhodowany w USA. Na temat powstania rasy istnieje wiele teorii. Dokładnie nie wiadomo, jak przebiegało jej kształtowanie. Uważa się, że protoplastami aussie były owczarki przywożone przez osadników z różnych krajów, m.in. z Anglii. Na terenie Stanów Zjednoczonych dochodziło do wielu krzyżówek tych psów. Tak powstawała rasa spełniająca kryteria wszechstronnego psa pasterskiego i stróżującego. W XVIII wieku do zachodnich Stanów wraz z baskijskimi pasterzami z Australii dotarły nowe psy pasterskie. Część z nich wywodziła się od psów ze szczątkowym ogonem, zwanych "smihfield dog", i od collie o umaszczeniu merle. Te pieski średniego wzrostu, zwane "little blue dog", zrobiły wielkie wrażenie na amerykańskich farmerach. Zaczęto je krzyżować z rodzimymi owczarkami i nadano nazwę "owczarek australijski".
W dobrych warunkach dożywają około 13 lat.
Wygląd [edytuj]
Oczy [edytuj]
Dopuszczalne są różne kolory oczu, takie jak: złote, zielone, piwne, brązowe, bursztynowe lub niebieskie. Owczarki australijskie mogą również mieć jedno oko niebieskie, a drugie brązowe lub niebiesko-brązowe. Zazwyczaj aussie o umaszczeniu czarnym mają oczy brązowe, a o umaszczeniu czekoladowym – bursztynowe.
Ogon [edytuj]
Niektóre szczenięta rodzą się z ogonem szczątkowym (ang. nbt - natural bobtail) różnej długości - od całkowitego braku po ogon prawie pełnej długości. Ogon szczątkowy spowodowany jest mutacją dominującą. Kopiowanie przeprowadza się często w tych krajach, w których nie ma takiego zakazu, dla ujednolicenia wyglądu rasy.
Szata i umaszczenie [edytuj]
Okrywa włosowa średniej długości, prosta lub lekko falista, nieprzemakalna, dłuższa sierść tworzy grzywę, pióra i portki. Kolory podstawowe to czarny i czekoladowy. Te kolory modyfikowane są przez gen merle, co daje 4 podstawowe umaszczenia. Do tego psy mogą mieć podpalania i białe znaczenia. W sumie daje to 16 możliwych kombinacji:
Czarny (black)
- self black (cały czarny)
- black bicolor (czarny z białymi znaczeniami)
- black tricolor (czarny z podpalaniem i białymi znaczeniami)
- black and tan (czarny z podpalaniem) *Uwaga: w języku angielskim "tan" określane jest także jako "copper points"
Czekoladowy, wątrobiany (red) [2].
- self red (cały czekoladowy)
- red bicolor (czekoladowy z białymi znaczeniami)
- red tricolor (czekoladowy z podpalaniem i białymi znaczeniami)
- red and tan (czekoladowy z podpalaniem)
Blue merle
- self blue merle (niebieski marmurek bez dodatkowych znaczeń)
- blue merle and white (niebieski marmurek z białymi znaczeniami)
- blue merle and tan points (niebieski marmurek z podpalaniem)
- blue merle, tan (copper) and white (niebieski marmurek z podpalaniem i białymi znaczeniami)
Red merle (czekoladowy marmurek)
- self red merle (czekoladowy marmurek bez dodatkowych znaczeń)
- red merle and white (czekoladowy marmurek z białymi znaczeniami)
- red merle and tan points (czekoladowy marmurek z podpalaniem)
- red merle, tan (copper) and white (czekoladowy marmurek z podpalaniem i białymi znaczeniami)
Zdrowie i pielęgnacja [edytuj]
Pielęgnacja owczarka australijskiego nie jest skomplikowana, rasa ta okresowo intensywnie linieje. Aussie powinien być czesany raz na tydzień-10 dni, częściej (nawet codziennie) w okresie linienia. Miękka sierść za uszami ma tendencję do filcowania się pod wpływem wilgoci.
Temperament [edytuj]
Owczarki australijskie potrzebują wiele aktywności fizycznej oraz psychicznej, inaczej mogą sprawiać kłopoty. Sprawdzaja się w dyscyplinach kynologicznych tj: (agility, dog frisbee, flyball). Z reguły nieufne wobec obcych, przywiązują się do jednej rodziny. Nie sprawia problemów w kontaktach z innymi psami, zwierzętami domowymi oraz dziećmi.
Użytkowość [edytuj]
Owczarki australijskie są wykorzystywane w pasterstwie, ratownictwie, spokojniejsze osobniki nadają się do terapii chorych.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 45.
- ↑ Angielskie słowo "red" (rudy), może wprowadzać w błąd, bo tak określa się w różnych rasach różne umaszczenia pod względem genetycznym, dlatego w języku polskim przyjęło się używać bardziej prawidłowej nomenklatury - w tym wypadku słowa "czekoladowy", co jednoznacznie wskazuje na psa brązowego z brązowym pigmentem nosa, śluzówek itp. (umaszczenie warunkowane przez brązową eumelaninę a nie żółtą czy rudą feomelaninę, jak dzieje się np. u biszkoptowych labradorów czy seterów irlandzkich)
Bibliografia [edytuj]
- Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
- Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 172. ISBN 83-7073-122-8.
