Owczarek australijski (typ amerykański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Owczarek australijski
Australianshepherd01.jpg
Owczarek australijski o umaszczeniu blue merle
Inne nazwy Aussie, Australian Shepherd
Kraj patronacki USA[1]
Wymiary
Wysokość 51-58 cm (pies)
46-53 cm (suka)[1]
Masa 16-34 kg
Klasyfikacja
FCI Grupa I, Sekcja 1,
nr wzorca 342
AKC Herding
ANKC Grupa 5 – Working Dogs
CKC Grupa 7 – Herding
KC(UK) Pastoral
NZKC Working
UKC Grupa 6 – Herding Dog
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC CKC KC(UK) NZKC UKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Owczarek australijski (typ amerykański) – jedna z ras psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nie podlega próbom pracy[1].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Owczarek ten został wyhodowany w USA. Na temat powstania rasy istnieje wiele teorii. Dokładnie nie wiadomo, jak przebiegało jej kształtowanie. Uważa się, że protoplastami aussie były owczarki przywożone przez osadników z różnych krajów, m.in. z Anglii. Na terenie Stanów Zjednoczonych dochodziło do wielu krzyżówek tych psów. Tak powstawała rasa spełniająca kryteria wszechstronnego psa pasterskiego i stróżującego. W XVIII wieku do zachodnich Stanów wraz z baskijskimi pasterzami z Australii dotarły nowe psy pasterskie. Część z nich wywodziła się od psów ze szczątkowym ogonem, zwanych "smihfield dog", i od collie o umaszczeniu merle. Te pieski średniego wzrostu, zwane "little blue dog", zrobiły wielkie wrażenie na amerykańskich farmerach. Zaczęto je krzyżować z rodzimymi owczarkami i nadano nazwę "owczarek australijski".[potrzebne źródło]

W dobrych warunkach dożywają około 13 lat.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Oczy[edytuj | edytuj kod]

Dopuszczalne są różne kolory oczu, takie jak: złote, zielone, piwne, brązowe, bursztynowe lub niebieskie. Owczarki australijskie mogą również mieć jedno oko niebieskie, a drugie brązowe lub niebiesko-brązowe. Zazwyczaj aussie o umaszczeniu czarnym mają oczy brązowe, a o umaszczeniu czekoladowym – bursztynowe.

Ogon[edytuj | edytuj kod]

Niektóre szczenięta rodzą się z ogonem szczątkowym (ang. nbt - natural bobtail) różnej długości - od całkowitego braku po ogon prawie pełnej długości. Ogon szczątkowy spowodowany jest mutacją dominującą. Kopiowanie przeprowadza się często w tych krajach, w których nie ma takiego zakazu, dla ujednolicenia wyglądu rasy.

Owczarek blue merle z ogonem

Szata i umaszczenie[edytuj | edytuj kod]

Okrywa włosowa średniej długości, prosta lub lekko falista, nieprzemakalna, dłuższa sierść tworzy grzywę, pióra i portki. Kolory podstawowe to czarny i czekoladowy. Te kolory modyfikowane są przez gen merle, co daje 4 podstawowe umaszczenia. Do tego psy mogą mieć podpalania i białe znaczenia. W sumie daje to 16 możliwych kombinacji:
Czarny (black)

  • self black (cały czarny)
  • black bicolor (czarny z białymi znaczeniami)
  • black tricolor (czarny z podpalaniem i białymi znaczeniami)
  • black and tan (czarny z podpalaniem) *Uwaga: w języku angielskim "tan" określane jest także jako "copper points"

Czekoladowy, wątrobiany (red) [2].

  • self red (cały czekoladowy)
  • red bicolor (czekoladowy z białymi znaczeniami)
  • red tricolor (czekoladowy z podpalaniem i białymi znaczeniami)
  • red and tan (czekoladowy z podpalaniem)

Blue merle

  • self blue merle (niebieski marmurek bez dodatkowych znaczeń)
  • blue merle and white (niebieski marmurek z białymi znaczeniami)
  • blue merle and tan points (niebieski marmurek z podpalaniem)
  • blue merle, tan (copper) and white (niebieski marmurek z podpalaniem i białymi znaczeniami)

Red merle (czekoladowy marmurek)

  • self red merle (czekoladowy marmurek bez dodatkowych znaczeń)
  • red merle and white (czekoladowy marmurek z białymi znaczeniami)
  • red merle and tan points (czekoladowy marmurek z podpalaniem)
  • red merle, tan (copper) and white (czekoladowy marmurek z podpalaniem i białymi znaczeniami)

Zdrowie i pielęgnacja[edytuj | edytuj kod]

Pielęgnacja owczarka australijskiego nie jest skomplikowana, rasa ta okresowo intensywnie linieje. Aussie powinien być czesany raz na tydzień-10 dni, częściej (nawet codziennie) w okresie linienia. Miękka sierść za uszami ma tendencję do filcowania się pod wpływem wilgoci.

Temperament[edytuj | edytuj kod]

Owczarki australijskie potrzebują wiele aktywności fizycznej oraz psychicznej, inaczej mogą sprawiać kłopoty. Sprawdzaja się w dyscyplinach kynologicznych tj: (agility, dog frisbee, flyball). Z reguły nieufne wobec obcych, przywiązują się do jednej rodziny. Nie sprawia problemów w kontaktach z innymi psami, zwierzętami domowymi oraz dziećmi.

Użytkowość[edytuj | edytuj kod]

Owczarki australijskie są wykorzystywane w pasterstwie, ratownictwie, spokojniejsze osobniki nadają się do terapii chorych.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 45.
  2. Angielskie słowo "red" (rudy), może wprowadzać w błąd, bo tak określa się w różnych rasach różne umaszczenia pod względem genetycznym, dlatego w języku polskim przyjęło się używać bardziej prawidłowej nomenklatury - w tym wypadku słowa "czekoladowy", co jednoznacznie wskazuje na psa brązowego z brązowym pigmentem nosa, śluzówek itp. (umaszczenie warunkowane przez brązową eumelaninę a nie żółtą czy rudą feomelaninę, jak dzieje się np. u biszkoptowych labradorów czy seterów irlandzkich)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 172. ISBN 83-7073-122-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]