Owczarek podhalański

Owczarek podhalański
Inne nazwy	Polski Owczarek Podhalanski (międzynarodowa nazwa FCI) Tatra shepherd dog, Polnischer Berghund, owczarek tatrzański, Tatra Mountain Sheepdog
Kraj patronacki	Polska
Wymiary
Wysokość	60–65 (suki), 65–70 (psy) cm
Masa	45–60 kg
Klasyfikacja
FCI	Grupa I Sekcja 1 Wzorzec 252
UKC	Guardian Dogs
Wzorce rasy
Wzorzec rasy FCI • UKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Głowa owczarka podhalańskiego

Szczenię owczarka podhalańskiego

Owczarek podhalański – polska rasa psa, w typie psa pasterskiego, wywodząca się prawdopodobnie od azjatyckich mastifów. Podlega próbom pracy.

Rys historyczny

Owczarek podhalański jest jedną z pięciu ras polskich uznanych przez FCI. Kontrolowana hodowla rozpoczęła się od około 1920 roku. Pierwsza wystawa klubowa psów rasowych miała miejsce w Zakopanem w 1973 roku (zgłoszono 65 psów). Ostatnie zmiany we wzorcu wprowadzono 8 października 1988.

Owczarek podhalański występuje przede wszystkim w Tatrach i Beskidach, spotykany także w Sudetach i Bieszczadach. Jest to typ owczarka spotykanego w Tybecie, na Kaukazie i w Mongolii, co wskazywałoby na pochodzenie wszystkich tych ras od doga tybetańskiego.

Użytkowość

Polski owczarek podhalański jest psem pasterskim i stróżującym. Przed wojną był używany przez policję i wojsko jako pies stróżujący i patrolowy, przez GOPR wykorzystywany jako lawinowy pies ratowniczy.

Polski podhalańczyk od lat pomaga góralom w wypasie owiec. Jego praca polega na pilnowaniu stad przed dużymi drapieżnikami, lecz obecnie nie ma to tak dużego znaczenia jak dawniej, gdyż populacja niedźwiedzi i wilków w Tatrach bardzo się zmniejszyła. Prócz tego używany jest również do pilnowania zagród i domostw. Zaliczany do psów obronnych.

Temperament

Pies z natury łagodny, czujny, dobrze tolerujący dzieci. Bardzo przywiązuje się do właściciela. Jest posłuszny. Odznacza się wysoką inteligencją.

Budowa

• Sylwetka – prostokątna; tułów długi, masywny; kłąb wyraźnie zaznaczony; ogon długi i owłosiony, noszony poniżej linii grzbietu; szyja i uda obficie owłosione; kończyny muskularne; głowa mocna, wysoko noszona, oczy i nos ciemne, uszy trójkątne, średnio duże, przylegające.
• Głowa – proporcjonalna, mózgoczaszka z profilu lekko wypukła. Bruzda czołowa płytka, stop wyraźny, ale niezbyt stromo załamany. Kufa mocna, zwężająca się łagodnie, szeroka, tej samej długości lub nieco dłuższa niż mózgoczaszka. Wargi ściśle przylegające, ciemne, zgryz nożycowy, dopuszczalny cęgowy. Wierzchołek nosa czarny.
• Oczy – średniej wielkości, wyraziste, nieco skośnie osadzone, ciemnopiwne. Brzegi powiek ciemne.
• Uszy – osadzone na wysokości zewnętrznego kącika oczu lub nieco wyżej, średniej długości, trójkątne, dosyć grube i mocno owłosione. Przylegają wewnętrzną krawędzią do głowy.
• Tułów – długi i masywny, kłąb wyraźny. Klatka piersiowa głęboka, żebra skośne, nieco płaskie. Grzbiet prosty, szeroki, lędźwie szerokie, dobrze związane, zad lekko spadzisty. Brzuch nieznacznie podciągnięty.
• Kończyny przednie – muskularne, proste, mocne, ale o niezbyt grubej kości. Łopatki skośne, przylegające, śródręcze nieznacznie wysunięte ku przodowi. Łapy duże, zwarte, owalne. Owłosienie między opuszkami.
• Kończyny tylne – proste, umiarkowanie kątowane, nieco odstawione do tyłu, śródstopie ustawione pionowo.
• Ogon – niezbyt wysoko osadzony, noszony poniżej linii grzbietu. W ruchu unoszony ponad tułowiem, ale nie zakręcony. W spoczynku sięga do stawu skokowego, może być lekko zagięty do góry.

Wady dyskwalifikujące Przodozgryz, tyłozgryz, słabo zaznaczona krawędź czołowa, spiczasty pysk, znaczne braki zębowe, owłosienie kędzierzawe lub jedwabiste, brak podszycia, łaciatość, usposobienie nerwowe, lękliwe lub zdecydowanie napastliwe.

Wady niedyskwalifikujące Głęboka bruzda czołowa, uszy osadzone wysoko, odchylone do tyłu, oczy niedźwiedzie, jasne, słaba pigmentacja nosa, brzegów warg i powiek, szyja trzymana poziomo, przebudowany zad, brak owłosienia między palcami, kryzy na szyi i frędzli na nogach, wilcze pazury, ogon stale noszony ponad grzbietem.

Szata i umaszczenie

Jest ona obfita, gęsta, w dotyku twarda, gęsty podszerstek; czysto biała. Na głowie, pysku i przedniej stronie kończyn sierść krótka, na szyi i tułowiu długa, gęsta, prosta lub lekko falista, twarda w dotyku, z obfitym podszerstkiem. Na szyi występuje bogata kryza, na udach obfite portki. Ogon mocno owłosiony, puszysty. Futro wymieniane co rok.

Utrzymanie

Oprócz gór nadaje się do trzymania i na nizinach; w mieście wymaga częstych spacerów, najlepiej połączonych z możliwością wybiegania się.

Ciekawostki

• Kilka form pokrewnych jest uznawanych jako odrębne rasy – na Słowacji czuwacz słowacki, na Węgrzech kuvasz, we Włoszech cane da pastore Maremmano-Abruzzese.
• Z sierści wykonywane są swetry, szaliki i inne elementy ubioru.
• Pod koniec roku 2007 powstał "Komentarz do wzorca", który został zatwierdzony przez Zarząd główny Związku Kynologicznego w Polsce.
• Psy tej rasy są wyjątkowo łagodne i przyjazne w stosunku do innych zwierząt.

Zobacz też

• molosy

Bibliografia

• Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
• Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 270. ISBN 83-7073-122-8.
• Systematyka ras wg FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras. Ostatni dostęp: 2012-01
• Magdalena Nowicka, Agnieszka Boczula: Psy obronne. Warszawa: Książka i Wiedza, 2001. ISBN 83-05-13030-4.

Linki zewnętrzne

• Klub Owczarka Podhalańskiego Klub owczarka podhalańskiego w Polsce pod patronatem ZKwP