Owczarek szkocki długowłosy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Owczarek szkocki długowłosy
Rough Collie 600.jpg
Collie długowłosy - śniada suka
Inne nazwy Collie rough, owczarek szkocki długowłosy, collie, rough coated collie
Kraj patronacki Wielka Brytania
Kraj pochodzenia Wielka Brytania (Szkocja)[1]
Wymiary
Wysokość 56 do 61 (psy),
51 do 56 (suki) cm
Masa 18 do 25 (suki),
20,5 do 29,5 (psy) kg
Klasyfikacja
FCI Grupa I, Sekcja 1,
nr wzorca 156
AKC Herding
ANKC Grupa 5 (Working Dogs)
CKC Grupa 5 - Herding Dogs
KC(UK) Pastoral
NZKC Working
UKC Herding Dogs
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC CKC KC(UK) NZKC UKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Owczarek szkocki długowłosy – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Typ wilkowaty[1]. Nie podlega próbom pracy[2].

Pokrewne rasy: Owczarek szkocki krótkowłosy (Collie Smooth), Owczarek szetlandzki (Sheltie).

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Rasa ta, jak wskazuje nazwa pochodzi ze Szkocji, gdzie była używana od bardzo dawna. Psy podobne do współczesnych collie występowały w tych rejonach już w XVI wieku. Na drodze wieloletnich krzyżowań i selekcji hodowlanych udało się uzyskać cechy podobne do tych jakie prezentuje obecny wzór rasy. Collie krzyżowane były przede wszystkim z seterami. Po raz pierwszy owczarka szkockiego zaprezentowano na oficjalnej wystawie psów rasowych w 1860 roku w Birmingham w Anglii. Psy nosiły wtedy szatę koloru czarnego lub czarno-białego. Na 1871 rok datuje się pojawienie i rozwój popularności śniadego umaszczenia. Pierwszym collie o takim właśnie umaszczeniu był OLD COCKIE. Pierwszy collie marmurkowy urodził się w 1873 roku. Pierwsze owczarki szkockie w Polsce pojawiły się w 1924 roku.

Charakter[edytuj | edytuj kod]

Głowa owczarka szkockiego długowłosego, z widocznymi charakterystycznie załamanymi uszami w ok. 2/3 długości ucha wyprostowanego.

Owczarki szkockie to psy z natury łagodne, prawie nigdy agresywne. Wobec obcych nieufne. Energiczne, wesołe i skore do zabawy oraz pracy. Lubią dużą przestrzeń i dużo ruchu, ale aklimatyzują się również w mieszkaniach. Towarzyskie, nie mogą długo pozostawać w samotności. Inteligentne, szybko się uczą. Rodzinne, przywiązują się do domowników.

Użytkowość[edytuj | edytuj kod]

Jego inteligencja oraz aktywność i chęć do pracy pozwala na użycie go do stróżowania, jako psa pasterskiego a także do towarzystwa. Jego szata jest odporna na niesprzyjające warunki i niskie temperatury. Pies tej rasy nadaje się do takich dyscyplin kynologicznych jak: Agility czy Frisbee.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Psy rasy collie mają harmonijną, proporcjonalną budowę.

  • Tułów nieco wydłużony w poziomie w stosunku do wysokości w kłębie. Linia grzbietu u stojącego psa jest pozioma;
  • Głowa wąska, o lekko klinowym kształcie, czaszka płaska, prosta z lekkim, zauważalnym stopem, kufa wydłużona. Oczy migdałowego kształtu nieco skośne. Uszy osadzone na szczycie głowy, stojące, w jednej trzeciej załamane do przodu;
  • Ogon długi, zwisający z nieco uniesionym końcem. Ogon nigdy nie powinien być podnoszony ponad linię grzbietu.

Szata i umaszczenie[edytuj | edytuj kod]

Szata jest długa i gęsta. Włosy okrywy mocne i twarde, podszerstek miękki, gęsty i puszysty. Grzywa obfita. Ogon gęsto owłosiony.

Rozróżnia się trzy uznawane przez FCI rodzaje umaszczenia:

  • Śniade – kolor szaty od jasnozłotego do mahoniowego, grzywa biała. Oczy brązowe.
  • Tricolor (czarne) – szata czarna z białą grzywą, podpalane plamy na pysku, klatce piersiowej i brzuchu. Oczy brązowe.
  • Blue-merle – marmurkowy. Szata srebrno-niebieska o przenikającym się rysunku. Na pysku i łapach występuje podpalanie. Oczy niebieskie (dopuszczane tylko u psów tego koloru) lub brązowe.

Umaszczenia nie dopuszczalne przez FCI:

  • Białe - psy te rodzą się ze skrzyżowania dwóch marmurkowych i często są ślepe lub głuche. Można także krzyżować ze sobą osobniki białe z innymi kolorami. Na psach tych występują często nieliczne znaczenia. Białe collie uznawane są tylko w USA;
  • Śniade merle - rodzą się ze skrzyżowania marmurków ze śniadymi psami. Mają one często niebieskie oczy (jedno lub dwa) a na sierści srebrny nalot. Takie collie nie są uznawane przez FCI, lecz tak jak białe tylko w USA.

Zdrowie i pielęgnacja[edytuj | edytuj kod]

Aby pies miał efektowną szatę wymagana jest jej regularna pielęgnacja. Ze względu na dużą aktywność, konieczne jest zapewnienie odpowiedniej dawki codziennego ruchu. Collie są podatne na dysplazję stawów biodrowych. W tej rasie występują także choroby oczu - PRA (postępujący zanik siatkówki) i CEA (anomalia oczu collie) a także nadwrażliwość na iwermektynę (tzw. defekt genu MDR1) która prawdopodobnie dotyczy większej części populacji. Częściej niż u innych ras występuje też rak kości i przerost dziąseł.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Rasa zyskała dużą popularność dzięki książce i serii filmów Lassie, wróć!.
  • Źródłosłów słowa "collie" do dziś nie jest znany. "Collie", "coaley" lub "colley" - tak nazywano psy pasterskie z północy Wysp Brytyjskich. Prawdopodobnie te nazwy pochodzą od "col" (ciemny), co wskazuje na czarną sierść psów i czarne głowy owiec, "coll" (pierścień, obroża) - na białą kryzę lub od słowa "colley" - owiec, których wcześniej strzegł ten pies.
  • Pierwszy collie grający rolę Lassie nazywał się Pal. Rozpoczął karierę w 1943 roku i dożył 18 lat. To właśnie Pal stworzył charakterystyczną cechę dla psów odgrywających rolę Lassie - białą plamę na czole.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. s. 47.
  2. Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 62.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 1998, s. 202. ISBN 83-7073-122-8.
  • Lucyna Zboralska "Collie i sheltie" ISBN 83-86203-24-2, Wydawnictwo MAKO, Warszawa 1996
  • Iwona Dysarz, Grażyna Radwan "Collie - Owczarek szkocki" ISBN 83-85253-37-8, Wyd. Oficyna Wydawnicza "Egros" Warszawa 1993
  • Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. Warszawa: Dom Wydawniczy "Bellona", 2001. ISBN 83-11-09354-7.