Pachnotka zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pachnotka zwyczajna
Shiso potted.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj pachnotka
Gatunek pachnotka zwyczajna
Nazwa systematyczna
Perilla frutescens (L.) Britton
Mem. Torrey Bot. Club 5:277. 1894
Synonimy

Dentidia nankinensis Lour.,
Perilla arguta Benth.,
Perilla ocymoides L.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pachnotka zwyczajna (Perilla frutescens) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny jasnotowatych. Nazywany jest także pachnotką uprawną, pachnotką brazylijską i perillą zwyczajną. Pochodzi z obszaru Indii, Chin, Japonii, Półwyspu Indyjskiego i Indochin. Jako uciekinier z uprawy lub gatunek zawleczony rozprzestrzeniła się również gdzieniegdzie poza tymi rejonami[2]. Jest uprawiana w wielu krajach świata.

Liście
Kwiaty

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina jednoroczna oleista, pachnąca.
Łodyga
Silnie rozgałęziona, dorastająca do 1 m wysokości.
Liście
Szerokojajowate, zaostrzone, grube, owłosione, o brzegach grubopiłkowanych, pachnące.
Kwiaty
Białe, drobne, w niby-okółkach, zebrane w kłosokształtne kwiatostany. Mają dzwonkowaty, 5-ząbkowy kielich, prawie kolistą dwuwargową koronę, 1 słupek i 4 pręciki.
Owoce
Rozłupnia rozpadająca się na 4 rozłupki, zawierające 25-53% oleju.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • W Chinach, Japonii, Korei, Indiach uprawiana jest od dawna jako roślina oleista. Z nasion otrzymuje się tzw. olej perilla, wykorzystywany głównie do celów technicznych (np. w przemyśle lakierniczym) oraz w kosmetyce i lecznictwie, gdyż zawiera znaczne ilości cennych kwasów tłuszczowych omega-3.
  • W Japonii odmiany; czerwona – Perilla frutescens var. crispa f. purpurea (akajiso) oraz zielona – Perilla frutescens var. crispa f. viridis (aojiso) stosowane są jako przyprawa pod nazwą shiso. Używa się liści, pączków oraz kwiatów. Liście czerwonego shiso używane są do farbowania umeboshi, solonych i marynowanych moreli japońskich, które mają działanie oczyszczające na przewód pokarmowy. Zielonej odmiany używa się do przybierania sashimi, sushi, tempury i sałatek. Starożytne chińskie teksty medyczne, opisują shiso jako antidotum na zatrucia toksynami rybimi.
  • Jest uprawiana w wielu krajach świata jako roślina ozdobna, w Polsce jako roślina pokojowa.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.