Sacharoza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Sacharoza
Sacharoza

Sugar 2xmacro.jpg
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C12H22O11
Masa molowa 342,30 g/mol
Wygląd białe (bezbarwne) kryształy
Identyfikacja
Numer CAS 57-50-1
PubChem 1115[1]
Podobne związki
Podobne związki celobioza, laktoza, maltoza, trehaloza
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Sacharozazwiązek organiczny z grupy węglowodanów, disacharyd (dawniej: dwusacharyd), złożony z fruktozy i glukozy, będący zasadniczym składnikiem cukru trzcinowego i cukru buraczanego.

Spis treści

[edytuj] Budowa cząsteczki

Sacharoza jest disacharydem, czyli cukrem złożonym z dwóch reszt monosacharydowych połączonych ze sobą wiązaniem glikozydowym. Naturalnie występująca (+)-sacharoza zbudowana jest z reszty fruktozy (β-D-fruktofuranozy) oraz glukozy (α-D-glukopiranozy). Grupy te są połączone za pomocą wiązania α,β-1,2-glikozydowego. Wg systematycznego nazewnictwa węglowodanów jest to α-D-glukopiranozylo-β-D-fruktofuranozyd lub β-D-fruktofuranozylo-α-D-glukopiranozyd[2].

[edytuj] Właściwości fizyczne

W temperaturze pokojowej sacharoza jest bezbarwnym, krystalicznym ciałem stałym. Jest nietoksyczna, ma słodki smak i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Temperatura topnienia: 184 °C.

[edytuj] Właściwości chemiczne

Należy do cukrów nieredukujących, o czym świadczy negatywny wynik próby Trommera. W kwaśnym środowisku hydrolizuje do fruktozy i glukozy wg schematu:

{{\rm C_{12}H_{22}O_{11}} \atop sacharoza} + {{\rm H_2O} \atop woda} \ \overrightarrow{{}_{{\rm HCl},\ enzymy}} \ {{\rm C_6H_{12}O_6} \atop glukoza} + {{\rm C_6H_{12}O_6} \atop fruktoza}

Pod wpływem stężonego kwasu siarkowego sacharoza ulega zwęgleniu:

C12H22O11 → 12C + 11H2O

[edytuj] Historia

Sacharozę na skalę przemysłową zaczęto otrzymywać na Bliskim Wschodzie z trzciny cukrowej już w starożytności. Cukier wyrabiano także w Indiach oraz Chinach. Grecy byli narodem, którym zawdzięczamy pojawienie się cukru w Europie. Sprowadzono go w IV wieku p.n.e. i stosowano wówczas jako kosztowny lek.

Po odkryciu Ameryki przez Europejczyków założono tam wielkie plantacje trzciny cukrowej, dzięki czemu dostawy cukru do Europy znacznie wzrosły. Pierwsza udana próba otrzymania cukru z buraków cukrowych odbyła się w 1747 r. Proces opracował niemiecki chemik Andreas Sigismund Marggraf. Pierwsza cukrownia została wybudowana przez Acharda w Konarach na Śląsku w 1802 r.

Przypisy

  1. Sacharoza – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Robert T. Morrison, Robert N. Boyd: Chemia organiczna. Warszawa: PWN, 1985, s. 342. ISBN 83-01-04166-8. 
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach