Pancerniki typu New York

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pancerniki typu New York
USS New York-1.jpg
USS "New York", główny okręt typu
Opis typu
Kraj budowy  Stany Zjednoczone
Użytkownicy  US Navy
Stocznia Brooklyn Navy Yard
Newport News Shipbuilding
Wejście do służby 1914
Zbudowane okręty 2
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność dane na przykładzie USS "New York":
standardowa: 27 000 ton
wojenna: 28 367 ton
Długość 175 m
Szerokość 29,1 m
Zanurzenie 8,7 m
Napęd 28 100 KM, 2 śruby, maszyny potrójnego rozprężania, 14 kotłów
zapas 2850 ton węgla i 400 ton ropy
Prędkość 21 węzłów
Załoga 1042 oficerów i marynarzy
Uzbrojenie 10 × 356 mm (5xII)
21 × 127 mm
4 podwodne wyrzutnie torpedowe kal. 533 mm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pancerniki typu New York – typ amerykańskich pancerników z okresu I i II wojny światowej, którym określa się dwa okręty: USS "New York" (BB-34) i USS "Texas" (BB-35).

Projekt[edytuj | edytuj kod]

W 1910 roku amerykańskiemu Bureau of Ordinance udało się zaprojektować i przetestować działo morskie kalibru 356 mm. Działo okazało się być wyjątkowo celne i można było przy jego pomocy oddawać strzały o powtarzalnych parametrach. Postanowiono, że na nowych okrętach będzie ono zastosowane jako główne uzbrojenie, gdyż w świecie wystąpiła tendencja do zwiększania kalibrów dział artylerii głównej wraz z wejściem do służby brytyjskich pancerników typu Orion uzbrojonych w działa 343 mm. Niemiecka marynarka zmieniła kaliber z 280 mm na 305 mm.

Pancerniki typu New York miały być piątym przedsięwzięciem w ramach budowy amerykańskich pancerników i były na etapie projektu wraz z szóstym typem – pancernikami typu Nevada. W tamtym czasie żaden z amerykańskich drednotów nie został przyjęty do służby, gdyż wszystkie znajdowały się na różnych stadiach projektowania i budowy. Praktycznie cała amerykańska Battle Line został zaprojektowana na podstawie doświadczeń z predrednotami lub obserwacji okrętów innych krajów[1].

Pancerniki typu New York[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu New York były ulepszonymi jednostkami typu Wyoming. Główną różnicą było to, że okręty późniejszego typu miały 5 dwudziałowych wież z armatami kal. 356 mm, w przeciwieństwie do 6 wież dwudziałowych z działami 305 mm. Cztery działa znajdowały się w dwóch wieżach umieszczonych w superpozycji z przodu okrętu, cztery w podobnym ustawieniu z tyłu okrętu. Piąta wieża była umieszczona na śródokręciu, skierowana w tył i mogła strzelać tylko na boki. Centralna wieża i jej magazyny amunicyjne okazały się być trudne do utrzymania w nich odpowiednio niskiej temperatury, ponieważ w pobliżu przechodziły przewody pary pod wysokim ciśnieniem wychodzące z maszynowni. Typ New York był ostatnim, którego wszystkie okręty używały maszyn parowych potrójnego rozprężania. Były one lepsze pod względem zasięgu, ale gorsze pod względem osiągania prędkości maksymalnej w stosunku do turbin.

Projekt pancerza[edytuj | edytuj kod]

Okręty były wyposażone w schemat opancerzenia podobny do pancerników typu Wyoming z małymi zmianami. Schemat opancerzenia pokładu był jednolity w przeciwieństwie do schematu wszystko albo nic (ang. All or Nothing) zastosowanego na pancernikach typu Nevada.

Historia służby[edytuj | edytuj kod]

  • 1916–1918 – oba okręty służyły w 6. Eskadrze Bojowej (ang. 6th Battle Squadron) Grand Fleet. W tym czasie "Texas" został pierwszym amerykańskim pancernikiem wyposażonym w platformę dla samolotów.
  • 12 listopada 1918 – oba okręty były obecne przy kapitulacji niemieckiej Hochseeflotte w Scapa Flow
  • lata 20. XX wieku – oba okręty przeszły przebudowę, w skład której wchodziło wymienienie kotłów, usunięcie jednego komina, instalacja 76 mm dział przeciwlotniczych, zamiana masztów kratownicowych na trójnożne oraz instalacja katapult i pomieszczeń dla trzech samolotów.
  • 20 maja 1937 – USS "New York" był obecny na koronacji Jerzego VI.
  • II wojna światowa – oba okręty brały udział w działaniach wojennych. Oba służyły we Flocie Atlantyckiej, a do ich obowiązków należało eskortowanie konwojów i wsparcie ogniowe w czasie lądowania w Casablance. "Texas" ostrzeliwał także cele nabrzeżne w trakcie lądowania w Normandii i w południowej Francji. Okręty przeszły także do Floty Pacyfiku, by wspierać amerykańskich żołnierzy lądujących na Okinawie i Iwo Jimie. Tam też "New York" został trafiony przez samolot kamikaze. Po wojnie "New York" został użyty jako okręt cel w operacji Crossroads – testach bomb atomowych i został zatopiony w czasie ćwiczeń w 1948 roku. USS "Texas" został oddany stanowi Teksas na cele muzealne i do dziś pozostaje w San Jacinto State Park w pobliżu Houston. USS "New York" otrzymał w czasie służby trzy odznaczenia battle star, natomiast "Texas" 5 battle star i Navy Occupation Service Medal. "Texas" jest ostatnim istniejącym amerykańskim pancernikiem z okresu I wojny światowej.

Przypisy

  1. Norman Friedman: U.S. Battleships, An illustrated design history. s. 96. ISBN 0-87021-715-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Max R. Newhart: Battleships. Missoula: 2002.
  • David Miller: WARSHIPS: 1860 to Present. Saint Paul: MBI Publishing, 2001.
  • M. Hill Goodspeed: US Navy, A Complete History. Hugh Lauter Levin Associates, Inc., 2003.
  • Norman Friedman: U.S. Battleships, An illustrated design history. ISBN 0-87021-715-1.