Amerykańskie okręty podwodne typu A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Okręty podwodne typu A
USS Adder (SS-3).jpg
Kraj budowy Stany Zjednoczone
Stocznia Electric Boat
Zbudowane siedem
Wodowanie:
• pierwsza jednostka
• ostatnia jednostka

1901
1903
Użytkownicy  US Navy
Służba w latach 1904-1921
Wyrzutnie torpedowe:
• dziobowe

1 x 18 cal (457 mm)
Uzbrojenie 5 torped
Prędkość:
• na powierzchni
• w zanurzeniu

8 węzłów
5 węzłów
Wyporność:
• na powierzchni 107 ton
Długość 20 metrów
Szerokość 4 metry
Napęd 1 silnik benzynowy do napędu na powierzchni, 1 silnik elektryczny do napędu w zanurzeniu
Załoga 7 oficerów i marynarzy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Okręty podwodne typu A – typ amerykańskich okrętów podwodnych wybudowanych w latach 1901-1903. Od 1903 do służby w marynarce amerykańskiej weszło siedem jednostek tego typu, na licencji amerykańskiej w Wielkiej Brytanii wybudowano także 13 jednostek tego typu w zmodyfikowanej wersji dla Royal Navy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Marynarka amerykańska zamówiła zestaw okrętów podwodnych konstrukcji światowego pioniera budowy okrętów tej klasy Johna Hollanda, poczynając od okrętów typu A.Pierwszą jednostką był "Plunger", który stanowił powiększoną wersję USS "Holland" (SS-1) - pierwszego w pełni udanego okrętu Johna Hollanda. Rozwiązania konstrukcyjne, na których bazowały jednostki typu Plunger, były wynikiem jego 25-letniej pracy badawczo-konstrukcyjnej. Okręty początkowo były oznaczane jako typ Plunger, w 1911 zmieniono oficjalne oznaczenie całej serii na typ A. Stępki pod budowane okręty położono w latach 1900–1901. Jednostki wchodziły do służby w latach 1903–1904. Uzbrojenie składało się z jednej wyrzutni torpedowej z zapasem pięciu torped. Każda torpeda miała swój zbiornik wyrównawczy, który był napełniany wodą po jej wystrzeleniu.

Te niewielkie okręty służyć miały przede wszystkim do obrony portów. W 1909 roku sześć z siedmiu okrętów zostało wysłanych na Filipiny w celu obrony Manili.

Okręty typu Plunger w US Navy były wykorzystywane głównie w celach szkoleniowych. Z uwagi na ich ograniczone możliwości bojowe stacjonujące podczas I wojny światowej na Filipinach 3 okręty wykorzystywano jedynie w ograniczony sposób do celów patrolowych. Pierwszy okręt typu, USS "Plunger", został wycofany ze służby 24 lutego 1913. Kolejne okręty zostały wycofane ze służby w latach 1919–1921. 5 z nich zatopiono jako okręty cele, a dwa złomowano. Ostatnim dowódcą "Plungera" był późniejszy najwyższy wojskowy dowódca floty amerykańskiej (Chief of Naval Operations) Chester Nimitz.

Należąca do Johna Hollanda stocznia Electric Boat, która przeżywała w tym kłopoty finansowe, sprzedała licencję na budowę okrętów typu Plunger Holandii, Japonii, Wielkiej Brytanii i Rosji. W sumie w 1905 na świecie służyło 25 okrętów zbudowanych na podstawie projektu typu Plunger.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Norman. Polmar: The American Submarines. Annapolis: Nautical Aviation Pub. Co. of America, 1981, s. 39-40. ISBN 0-933852-14-2.
  • Norman Friedman: U.S. Submarines through 1945 : an Illustrated Design History. Annapolis: Naval Institute Press, 1995, s. 285–304. ISBN 1-55750-263-3.