RMS Aquitania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
RMS Aquitania
HMHS Aquitania.jpg
Data wodowania 21 kwietnia 1913
Data oddania do eksploatacji 30 maja 1914
Data wycofania ze służby 1950
Późniejsze imiona HMHS Aquitania
Typ statek pasażerski
Stocznia John Brown & Company
Armator Cunard Line
Bandera  Wielka Brytania
Port macierzysty Liverpool
Liczba członków załogi 804
Liczba pasażerów 2200
Długość całkowita (L) 275,20 m
Szerokość (B) 29,60 m
Zanurzenie (D) 10,21 m
Prędkość maks. 23 w
Pojemność brutto 45,647 RT
Dane napędu 59000 kW
Liczba śrub napędowych 4

RMS Aquitania (w okresie dwóch wojen światowych także HMHS Aquitania) – statek parowy należący do linii Cunard, który został przekształcony w statek szpitalny (podobnie jak HMHS Britannic). Jego nazwa pochodzi od nazwy rejonu Akwitania we Francji. Był statkiem, który odrzucił pierwszą klasę – nie znaczy to jednak, że pierwsza klasa została całkowicie zlikwidowana – po prostu zredukowano liczbę miejsc dla jej pasażerów. Miał cztery kominy i dwa maszty oraz cztery śruby napędowe. Jego bliźniacze statki to RMS Mauretania i RMS Lusitania.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Aquitania w czasie budowy

Początki Aquitania wiążą się z rywalizacją pomiędzy White Star Line i Cunard Line – dwiema wiodącymi firmami żeglugowymi w Wielkiej Brytanii. Chlubą White Star były RMS Olympic i RMS Titanic, które były większe niż najnowsze statki Cunard Line RMS Mauretania i RMS Lusitania. Duet Cunard Line był znacznie szybszy niż statki White Star, natomiast statki White Star uchodziły za bardziej luksusowe. Cunard Line potrzebował innych liniowców – mniejszych i szybszych, ale zarazem bardziej luksusowych.

Budowa i wodowanie[edytuj | edytuj kod]

Aquitania została zaprojektowana przez Johna Browna, a wybudowana przez John Brown and Company w stoczni w Clydebank, Szkocja, tam gdzie zostało wybudowanych większość statków należących do Cunard Line. Została wybudowana w tym samym doku co Lusitania, który później został wykorzystany do budowy Queen Mary, Queen Elizabeth i QE2. W następstwie katastrofy Titanica Aquitania była jednym z pierwszych statków pasażerskich wyposażonym w wystarczającą liczbę szalup ratunkowych dla wszystkich pasażerów oraz załogi. Stępkę pod Aquitanię podłożono w grudniu 1910 a zwodowana została 21 kwietnia 1913. Chrztu dokonała Alice Stanley, hrabina z Derby. W ciągu kolejnych trzydziestu miesięcy została odpowiednio wyposażona i 30 maja 1914 wypłynęła w swój dziewiczy rejs.

Projekty i wnętrza[edytuj | edytuj kod]

Przekrój statku, odsłaniając jego luksusowe wnętrze
Pomieszczenia pierwszej klasy

Chociaż Aquitanii zabrakło smukłego wyglądu jachtu, takiego jaki miały siostrzane statki – Mauretania i Lusitania, jej zwiększona długość i szerokość umożliwiły zbudowane bardziej przestronnych pokojów publicznych. Jej wnętrza zostały zaprojektowane przez brytyjskiego architekta Józefa Arthur Davisa (1878-1951), dekoracje wnętrz zlecono firmie Mewes i Davis. Firma ta nadzorowała wcześniej budowę i dekorację w Ritz Hotel w Londynie (otwartym w 1906), a Davis zaprojektował kilka banków w stolicy. Z kolei jego partner Charles Mewes projektował wnętrza paryskiego Ritza i został zatrudniony przez Alberta Ballina, szefa niemieckich Hamburg-Amerika Line (Hapag), do ozdobienia wnętrz liniowca USS Amerika. W latach przed I wojną światową dekorował wnętrza trzech gigantycznych statków firmy Hapag: Imperator, Vaterland i Bismark. W ciekawy układ między rywalami Cunard i Hamburg-Amerika Linie, Mewes i Davis mieli działać razem – w Niemczech i Anglii, i wyłącznie z partnerem, nie można było za nic ujawnić szczegółów swojej pracy do drugiej firmy. Mimo tego te uzgodnienia prawie na pewno było naruszone, wnętrza z Aquitania były w dużej mierze dziełem Davisa. Wykonane w stylu Ludwika XVI salon jadalnia zawiera wiele innowacji stosowanych na Hapag Lines, co spowodowane mogło być tym, że od wielu lat tak blisko współpracowali że prace ich stały się niemal zamienne. Davis musi być podany jako projektant pomieszczeń dla palących, które były interpretacją stylu architekta Inigo Jonesa.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Aquitania w 1914 i 1920
Aquitania

30 maja 1914 popłynęła w swój dziewiczy rejs pod dowództwem kapitana Williama Turnera. To przełomowe wydarzenie było jednak przysłonięte zatonięciem RMS Empress of Ireland w Quebec dnia 29 maja w którym ponad tysiąc osób utonęło. W następnym miesiącu zamach na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, spowodował że świat zaczął przygotowania do I wojny światowej, wobec czego Aquitania musiała zrobić przerwę w karierze cywilnej. Po trzech dniach od przejęcia statku do użytku wojskowego, rozpoczęto prace nad przystosowaniem statku do nowej służby. Początkowo był przekształcany w zbrojny transportowiec. Jednakże ze względów technicznych szybko odstąpiono od takiego wykorzystania tego statku. Po długim nieużywaniu statku, na wiosnę 1915 roku jednostka została przekształcona w statek patrolowy. Następnie została przekształcona w statek szpitalny i służyła w tej roli w Bitwie o Gallipoli. W 1916 roku została zwrócona do poprzedniej służby. W 1918 roku wróciła na pełne morze w roli transportowca, przewożącego północnoamerykańskie wojska do Wielkiej Brytanii.

"RMS Aquitania" jako statek wojskowy

W czerwcu 1919 roku ponownie powróciła do Cunard Line pływając na odcinku pomiędzy Southampton i Nowym Jorkiem. W grudniu tego samego roku została dokowana w stoczni Armstrong Whitworth w Newcastle. Tam zostały dokonane unowocześnienia statku, przekształcono ją z parowca węglowego na opalany olejem, co znacznie zmniejszyło liczbę załogi niezbędnej w jej maszynowni. Jej oryginalne wyposażenie zostało przechowane i ponownie zainstalowane.

W latach 20 Aquitania stała się jednym z najbardziej popularnych liniowców na trasie Północnoatlantyckiej. Razem z Mauretanią i Berengarią nazywana była Wielką Trójką. Z czasem Aquitania wzrosła do roli jednego z najbardziej dochodowych liniowców. Amerykańskie ograniczenia imigracji na początku lat dwudziestych zakończyły wiek masowej emigracji z Europy, ale ocean nadal pozostał jedynym środkiem transportu między kontynentami, dlatego linie transoceaniczne przetrwały, a nawet przekroczyły swoje stare rekordy.

Aquitania stała się ulubioną jednostką, jak na lata 20 XX wieku była jednym z najbardziej dochodowych liniowców oceanicznych w historii.

Jednak po krachu na giełdzie z 1929 wiele statków zostało dotkniętych przez jego katastrofalne skutki. Aquitania znalazła się w trudnej sytuacji. Jedynie kilkoro osób mogło sobie pozwolić na drogą podróż przez ocean, dlatego więc Cunard używał Aquitanii świadcząc jedynie tanie wycieczki. Które okazały się udanym pomysłem, zwłaszcza dla Amerykanów, którzy przyjeżdżali i wypływali w rejs po alkohol, ze względu na pełną prohibicję w Stanach. W dniu 10 kwietnia 1935 Aquitania osiadła na mieliźnie w pobliżu Thorne Knoll na rzece Test, z pomocą dziesięciu holowników i wysokiej fali udało się ją uwolnić.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Aquitania w okresie drugiej wojny światowej

Z biegiem czasu Aquitania była coraz starsza, miała zostać zastąpiona przez RMS Queen Elizabeth w 1940 roku. Aquitania służyła jako transportowiec, tak jak w pierwszej wojnie światowej. W listopadzie 1941 Aquitania została w Singapurze (wówczas kolonii brytyjskiej) przemalowana na szaro, a po wyjściu w morze przyczyniła się być może niechcący do zatopienia krążownika australijskiego HMAS "Sydney". Według niepotwierdzonych pogłosek szpiedzy z Singapuru mieli donieść kapitanowi niemieckiego rajdera HSK "Kormoran", że wielki transportowiec ma udać się niebawem do Australii. Dowódca korsarskiego okrętu postanowił zapolować na "Aquitanię" na wysokości Perth, ale zamiast niej napotkał "Sydney".

W jej ośmioletniej służbie w obu wojnach światowych przepłynęła ponad 500 000 mil i przewiozła blisko 400 000 żołnierzy, z tak odległych miejsc jak Nowa Zelandia, Australia, Południowy Pacyfik i Ocean Indyjski.

Powojenne losy[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny zwrócona została w 1946 roku Cunardowi. Służyła do przewożenia emigrantów europejskich za ocean. W grudniu 1949 roku ze względu na jej wiek Izba Handlu nie zgodziła się na ponowną eksploatacje statku. W swój ostatni rejs "Aquitania" wypłynęła w 1950 roku, zamykając tym samym rozdział czterokominowców, a tym samym zakończyła się prestiżowa kariera parowców, która obejmuje przepłynięcie 3 milionów mil w 450 rejsach. "Aquitania" w ciągu swojej kariery trwającej prawie 36 lat, przewiozła 1,2 miliona pasażerów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons