Rodolfo Graziani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rodolfo Graziani
Rodolfo Neghelli de Graziani
Rodolfo Graziani
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1882
Zjednoczone Królestwo Włoch Filettino
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1955
Włochy Rzym

Rodolfo Neghelli de Graziani (ur. 11 sierpnia 1882 w Filettino, zm. 11 stycznia 1955 w Rzymie) - włoski wojskowy, marszałek, markiz, zwolennik faszyzmu i Benito Mussoliniego.

Uczestnik I wojny światowej. W latach 1921-1929 przeprowadzał pacyfikację Libii w trakcie której prowadził rasistowską politykę według której której Włosi mieli być rasą nadrzędną a "gorsi" Afrykanie zostali pozbawieni praw. Kampania prowadzona przez Granzianiego objęła wywoływanie głodu, dokonywanie masowych mordów i tworzenie obozów koncentracyjnych zginęło tysiące Libijczyków[1]. Z kraju wydaloono 100.000 Beduinów, połowę ludności Cyranejki, na miejsce rdzennej ludności trafić tam mieli włoscy osadnicy[2][3].

Od 1930 roku był wicegubernatorem Cyrenajki i zyskał sławę jako bezwzględny dowódca, krwawo tłumiący powstanie plemienia Senussi.

W czasie wojny w Abisynii w latach 1935-1936 dowodził armią południową, a od maja 1936 roku pełnił funkcję generalnego gubernatora i wicekróla tego państwa. W czasie jego armia dokonała szeregu zbrodni tj. użycie broni chemicznej (gaz musztardowy i fosgen) czy też wprowadzenie faktycznego niewolnictwa na terenach okupowanych w celu zwalczenia oporu.

W czasie okupacji kraju założył obozy prac. Schwytanych partyzantów zrzucano z samolotów w trakcie lotu. W 1937 roku doszło do nieudanego zamachu na Grazianiego w odpowiedzi na to obecni na uroczystościach Etiopczycy w których uczestniczył generał zostali wbici na pale a milicja faszystów rozpoczęła masakry w stolicy Etiopii w której zamordowano 30 tysięcy osób a szereg domostw zostało zniszczonych[4].

Od października 1939 roku był szefem Sztabu Generalnego wojsk lądowych, jednocześnie od czerwca 1940 roku był gubernatorem Libii i naczelnym dowódcą sił zbrojnych w Afryce Północnej.

W sierpniu 1940 roku usiłował odwieść Mussoliniego od zamiaru zaatakowania wojsk brytyjskich w Egipcie. Pod presją duce we wrześniu niechętnie skierował do walki 10 Armię. Klęski wojsk włoskich w grudniu (np. pod Mersa Matruh) stały się przyczyną zdymisjonowania go w lutym 1941 roku. W 1943 roku, po kapitulacji Włoch, uciekł na północ, gdzie został ministrem obrony Włoskiej Republiki Socjalnej. Organizował masowe wywozy Włochów na przymusowe roboty do III Rzeszy, zwalczał ruch partyzancki. 1 maja 1945 roku wydał rozkaz o zaprzestaniu oporu przez wojska włoskie. W tym samym roku stanął przed sądem pod zarzutem zdrady. Trzy lata później skazany na 18 lat więzienia, po kilku miesiącach amnestionowany. Od 1952 roku honorowy przewodniczący neofaszystowskiej partii Włoski Ruch Społeczny (MSI).

Przypisy

  1. Ali Abdullatif Ahmida. The making of modern Libya: state formation, colonization, and resistance, 1830–1922. Albany, New York, US: State University of New York Press, 1994. s. 134–135
  2. Anthony L. Cardoza. Benito Mussolini: the first fascist. Pearson Longman, 2006 s. 109
  3. Donald Bloxham, A. Dirk Moses. The Oxford Handbook of Genocide Studies. Oxford, England, UK: Oxford University Press, 2010. s. 358
  4. Del Bocca Angelo, Rohat Giorgio, I gas di Mussolini, 1996 Editori Riuniti, ISBN 88-359-4091-5.
Wikimedia Commons