Rothschildowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rothschild
Dom Rothschildów na frankfurckiej Judengasse

Rothschild (pl. Rotszyld) – międzynarodowa rodzina niemieckich Żydów, związana z bankowością i finansami, posiadająca silną pozycję w Europie z nadanymi tytułami szlacheckimi przez rządy Austrii i Wielkiej Brytanii. Jest to jedna z najbogatszych rodzin na świecie. Już w XIX wieku nazwisko Rothschildów było synonimem bogactwa.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Nazwisko Rothschild jest nazwiskiem niemieckim, wywodzącym się od określenia domu z czerwonym szyldem (język średnio-wysoko-niemiecki: rōt „czerwony” + schild „tarcza”, „znak”), nazwą odnotowaną już w XIII wieku.

Rodzina pochodzi z tak oznaczonego domu w dzielnicy żydowskiej we Frankfurcie nad Menem. Jej protoplastą był Isaac Rothschild, który osiedlił się w tym mieście w 1530 roku[1]. W latach sześćdziesiątych XVIII wieku młody Mayer Amschel Rothschild (1744–1812) założył kantor finansowy. Był też doradcą finansowym landgrafa Hesji w Hanau. W 1867 rodzina przeniosła się do domu Pod Zielonym Szyldem (Zum Grünen Schild).

Na początku XIX wieku jego pięciu synów rozpoczęło ekspansję rodzinnej firmy:

Tytuły szlacheckie[edytuj | edytuj kod]

Amschel Mayer Rothschild
Information icon.svg Zobacz też: Baron Rothschild.

W 1816 czterej bracia otrzymali tytuły baronów z rąk cesarza austriackiego Franciszka I. W 1818 tytuł otrzymał również Nathan. Podejmowali spektakularne przedsięwzięcia, m.in. w 1814 finansowali obie strony konfliktu podczas kampanii napoleońskiej, gorączkę złota w Kalifornii i Australii, budowę kanału Sueskiego, rozwój kolejnictwa w Anglii, Francji i Hiszpanii[2] w 1887 rozwijali przemysł wydobycia kamieni szlachetnych w Afryce (De Beers) i Indiach oraz przemysł naftowy, np. w okolicach Baku i Batumi. Syn Natana – baron Lionel Nathan Rothschild (1808–1879), był pierwszym posłem do Izby Gmin pochodzenia żydowskiego. Od 1852 przez ponad 40 lat bank londyński prowadził Mennicę Królewską. W czasie kryzysu w 1929 rodzina uratowała przed upadkiem ówcześnie największy bank kraju Creditanstalt.

Syjonizm[edytuj | edytuj kod]

Rodzina wspomagała powstanie państwa Izrael. Edmond James de Rothschild jest patronem pierwszego osiedla w Palestynie w Riszon le-Cijjon, m.in. w 1887 zakładając tam winnicę. W latach 1901–1989 działalność we Frankfurcie nad Menem była zawieszona.

W czasie II wojny światowej nie funkcjonowały również banki w Paryżu i Wiedniu. Szereg członków rodziny było prześladowanych. Niektórzy znaleźli schronienie w Stanach Zjednoczonych. Jedna osoba (katolicka żona jednego z braci Rothschildów) została złapana przez Niemców i osadzona w obozie koncentracyjnym Ravensbrück, gdzie zginęła. Jej mąż uciekł do Londynu.

Współczesna działalność[edytuj | edytuj kod]

Po 1960 powrócono do operacji na rynku amerykańskim (Rothschild Inc.). W 1963 powstała w Genewie La Compagnie Financière Edmond de Rothschild. W 1981 bank francuski został przez socjalistyczny rząd François Mitterranda znacjonalizowany. Rothschildowie podjęli decyzję o utworzeniu nowego banku pod nazwą Rothschild & Cie Banque. W 1989 we Frankfurcie nad Menem założył swoją spółkę bank londyński N M Rothschild & Sons. W obliczu postępującej konkurencji i koncentracji kapitału w 2003 banki – londyński, nowojorski i paryski utworzyły holding Rothschilds Continuation Holdings AG. Od 2005 w 20% jest własnością korporacji Jardine, Matheson & Co. z Hongkongu.

Rothschild to również wina z okolic Bordeaux – od 1853 Château Mouton Rothschild, od 1868 Château Lafite-Rothschild, z Płd. Afryki i Argentyny.

Rothschildowie posiadali majątki na terenie całej Europy, m.in. na Śląsku – w latach 1844–1936 Pałac w Chałupkach (Polska) oraz 1845–1938 pobliskie Šilheřovice (Republika Czeska).

Od 1999 w Warszawie funkcjonuje należący do grupy przedsiębiorstw rodziny – bank inwestycyjny pod nazwą RCF Polska Sp. z o.o.[3]

Nazwisko to przyjęło też wielu niezwiązanych z rodziną żydów aszkenazyjskich.

Przypisy

  1. Julius H. Schoeps (red.): Nowy leksykon judaistyczny. 2007.
  2. Barton S., Historia Hiszpanii, tłum. Agnieszka Mścichowska i Marcin Mścichowski, Książka i Wiedza, Warszawa 2011.
  3. Interesy Rothschild Polska prowadzi Jacek Chwedoruk Polscy specjaliści od przejęć.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hanks, Patrick: Dictionary of American Family Names. (Słownik nazwisk rodzin amerykańskich) Oxford University Press, ISBN 0-19-508137-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg