Sandala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sandala
סנדלה
Widok na wioskę Sandala
Widok na wioskę Sandala
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jezreel
Samorząd Regionu Samorząd Regionu Gilboa
Wysokość 111 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

1405
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Sandala
Sandala
Ziemia 32°31′22″N 35°19′26″E/32,522778 35,323889Na mapach: 32°31′22″N 35°19′26″E/32,522778 35,323889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Izrael

Sandala (hebr. סנדלה; arab. صندلة; ang. Sandala) - arabska wieś położona w Samorządzie Regionu Gilboa, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona na wysokości 111 metrów n.p.m. w południowo wschodnim krańcu intensywnie użytkowanej rolniczo Doliny Jezreel, na zachodnich zboczach masywu górskiego Gilboa w Dolnej Galilei. Z góry Har Giborim (400 m n.p.m.) spływa strumień Gilboa, który przepływa na wschód od wioski i łączy się na południu ze strumieniem Hohit. Teren opada w kierunku zachodnim. W odległości niecałego 1 km na południe przebiega mur bezpieczeństwa oddzielający terytorium Izraela od Autonomii Palestyńskiej[1]. Na południowy zachód od wioski jest przejście kontrolne Dżalama, umożliwiające dostanie się do Autonomii Palestyńskiej. W jej otoczeniu znajdują się moszawy Magen Saul, Mejtav i Prazon, wioska komunalna Gan Ner, oraz arabska wioska Mukejbla. Po stronie palestyńskiej są wioski Arabbuna, Dajr Ghazala, Arrana i Dżalama.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Sandala jest położona w Samorządzie Regionu Gilboa, w Poddystrykcie Jezreel, w Dystrykcie Północnym Izraela.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy wioski są Arabami, pod względem wyznaniowym są to muzułmanie[2][3][4]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Meczet we wsi Sandala

Według lokalnej tradycji, wioska została założona w XVIII wieku przez dwóch braci z sąsiedniej wsi Arabbuna (obecnie w Autonomii Palestyńskiej)[5]. Pod koniec XIX wieku Sandala została opisana jako mała wioska położona na skraju równiny, zbudowana z kamieni i błota pozyskiwanego z cysterny. W jej otoczeniu znajdowały się pola uprawne[6].

W okresie panowania Brytyjczyków Sandala była małą wioską, w której znajdowało się zaledwie 36 domów i 189 mieszkańców[7]. Przyjęta w dniu 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała te tereny państwu arabskiemu. Wieś Sandala znalazła się na granicy z terytoriami żydowskimi, i z tego powodu podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 roku stacjonowały w niej siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej. Na samym początku I wojny izraelsko-arabskiej w maju 1948 roku zajęły ją wojska irackie. W dniu 30 maja 1948 roku izraelska armia rozpoczęła operację "Erez", w trakcie której 30 maja zajęto wioskę Sandala. W przeciwieństwie do wielu innych arabskich wiosek, Sandala nie została wysiedlona. Po wojnie wioska pozostała na terytorium Izraela i zachowała swój arabski charakter[8][9][10]. We wrześniu 1957 roku izraelski pocisk artyleryjski przypadkowo spadł na wioskę, zabijając 15 uczniów tutejszej szkoły. Okoliczności tego wypadku do tej pory nie zostały wyjaśnione[11].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W wiosce znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, oraz boisko sportowe.

Edukacja i religia[edytuj | edytuj kod]

W wiosce jest szkoła podstawowa. Starsze dzieci są dowożone do gimnazjum w arabskiej wiosce Na'ura. Wioska posiada własny meczet.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka wioski opiera się na rolnictwie, sadownictwie i hodowlach w szklarniach. Część mieszkańców pracuje poza wioską.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

We wsi jest przychodnia zdrowia i sklep wielobranżowy.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z wioski wyjeżdża się w kierunku zachodnim na drogę nr 60, którą jadąc na północ dojeżdża się do skrzyżowania z drogą nr 675 przy kibucu Jizre’el i dalej do miasta Afula. Natomiast jadąc na południowy zachód dojeżdża się do moszawu Magen Saul, wioski Mukejbla i przejścia kontrolnego Dżalama, umożliwiającego wjazd do Autonomii Palestyńskiej i dojechanie do miasta Dżanin.

Przypisy

  1. The Separation Barrier Map (ang.). W: B´Tselem [on-line]. 2008. [dostęp 2012-05-29].
  2. Dane statystyczne z lat 1948-1995 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-05-29].
  3. Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-05-29].
  4. Welcome To Sandala (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-06-15].
  5. Alexandre Jardenna: Sandala. Final Report (ang.). W: Israel Antiquities Authority [on-line]. 2009-09-29. [dostęp 2011-06-15].
  6. Claude Reignier Conder, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. T. 2. London: Committee of the Palestine Exploration Fund, 1881, s. 87. [dostęp 2011-06-15]. (ang.)
  7. E. Mills: Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine, 1932, s. 70.
  8. Sandala (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2012-05-29].
  9. Sandala (hebr.). W: Galil Net [on-line]. [dostęp 2012-05-29].
  10. Sandala (hebr.). W: Rom Galil [on-line]. [dostęp 2012-05-29].
  11. 51 lat później: Ofiary Sandala wymagają śledztwa (hebr.). W: Maariv [on-line]. 2008-09-18. [dostęp 2012-05-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]