Afula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Afula
עפולה
Ulica Arlosoroff w Afuli
Ulica Arlosoroff w Afuli
Herb
Herb Afuli
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jizreel
Data założenia 1925
Prawa miejskie 1972
Burmistrz Avraham Elkabetz
Powierzchnia 26,9 km²
Wysokość 60 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość
41 048
1525 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Kod pocztowy 18 110
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Afula
Afula
Ziemia 32°36′25″N 35°17′17″E / 32.606944444444, 35.288055555556Na mapach: 32°36′25″N 35°17′17″E / 32.606944444444, 35.288055555556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Afula (hebr. עפולה; arab. العفولة, al-ʻAfūlaḧ; oficjalna pisownia w ang. Afula) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu. Z powodu swojego geograficznego położenia na strategicznym skrzyżowaniu w Dolinie Jizreel w Dolnej Galilei jest często nazywane „stolicą Doliny Jezreel”.

Spis treści

Położenie [edytuj]

Afula leży w Poddystrykcie Jezreel w Dystrykcie Północnym, w północno-wschodniej części Izraela. W jego otoczeniu znajduje się miasto Migdal HaEmek, miasteczko Iksal, kibuce Mizra, Merchavja, Jizreel, Megiddo, Sarid i Ginegar, moszawy Kfar Gidon, Balfouria, Tel Adaszim, Merchavja, Avital, Mejtav, Adirim, Dvora, Gadisz, HaJogev i Kfar Baruch, wioski komunalne Achuzat Barak i Nir Jafe, oraz wioski arabskie Najn, Ad-Dachi i Sulam. Okoliczne wioski należą do samorządów regionów Doliny Jezreel, Bustan al-Marj, Megiddo i Gilboa.

Podział administracyjny [edytuj]

Afula jest położona w Poddystrykcie Jizreel, w Dystrykcie Północnym.

Widok na osiedla mieszkaniowe Afuli położone na stokach góry Givat HaMore

Środowisko naturalne [edytuj]

Afula jest położona na wysokości 60 metrów n.p.m. w intensywnie użytkowanej rolniczo Dolinie Jizreel w Dolnej Galilei. Okoliczny teren jest stosunkowo płaski, opada jednak w kierunku wschodnim w depresję rzeki Jordan i w kierunku północno-zachodnim, gdzie znajduje się Dolina Zabulona i Zatoka Hajfy. Na południowy zachód od miasta przepływa rzeka Kiszon. W odległości 5 km na południowy wschód zaczynają się wzniesienia masywu górskiego Gilboa, za którym znajduje się Samaria. Teren opadający w kierunku południowo-wschodnim przechodzi w Dolinę Charod, do której spływa strumień Jizreel. Na północny wschód od miasta wznosi się masyw góry More (515 m n.p.m.), z której w kierunku zachodnim spływa strumień HaMore, łączący się na północ od miasta ze strumieniem Adaszim (następnie wpada do rzeki Kiszon). W odległości 3 km na północ wznoszą się wzgórza Nacrat (wysokość dochodząca do 400 m n.p.m.), ze szczytami Har Kidumim, Har Ksulot i Har Dvora. Natomiast w odległości 7 km na południowy zachód od miasta wznoszą się wzgórza płaskowyżu Menassesa.

Demografia [edytuj]

Według danych Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2010 roku w Afuli żyło 41 048 mieszkańców, z czego 92,1% Żydzi (reszta to inne narodowości). Jest to niewielkie miasteczko, którego populacja charakteryzuje się niewielkim stałym wzrostem liczebności. Według danych z 2009, przyrost naturalny w porównaniu do poprzedniego roku wyniósł 0,6%. Pod względem wyznaniowym składa się z ludzi świeckich i religijnych[1].

Populacja pod względem wieku (2009)
Wiek (w latach) Procent populacji w %
0 – 4 7,4
5 – 9 6,9
10 – 14 7,1
15 – 19 8,1
20 – 29 16,3
30 – 44 17,6
45 – 59 19,1
60 – 64 5,0
65 – 12,4

Historia [edytuj]

Historia Afuli
Starożytne sarkofagi na wzgórzu w centrum Afuli, wykorzystane przez Krzyżowców do budowy zamku obronnego w tym miejscu
Starożytne sarkofagi na wzgórzu w centrum Afuli, wykorzystane przez Krzyżowców do budowy zamku obronnego w tym miejscu
 

Badania archeologiczne wykazały, że żyzna Dolina Jizreel była zamieszkiwana od tysięcy lat. Najstarsza pisana wzmianka o osadzie Afula pochodzi z egipskich zapisków pochodzących z XIX wieku p.n.e.. Osada jest także wspomniana w tekstach pochodzących z czasów faraona Totmesa III (XV wiek p.n.e.). Badacze przypuszczają, że była to kananejska osada, podbita prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku p.n.e. przez Izraelitów. Miejsce to jest utożsamiane z biblijnym miastem Ofel, w którym mieszkał Gechazi, sługa proroka Elizeusza[a][2].

Po zniszczeniu Królestwa Izraela nadal istniały w tej okolicy osady ludzkie. Wykopaliska ujawniły kilka takich miejsc pochodzących z okresu asyryjskiego i rzymskiego. W Średniowieczu Krzyżowcy wykorzystali tutejsze starożytne sarkofagi do budowy zamku obronnego Le Feve. Na jego miejscu w XII wieku sułtan Saladyn założył arabską wioskę al-Fulah. W 1226 roku syryjski geograf Jaqut al-Hamawi opisał ją jako „filistyńskie miasto”[3]. Gdy w 1517 roku Palestyna znalazła się pod panowaniem Imperium osmańskiego nastąpił całkowity zastój tutejszej gospodarki. Podczas wyprawy Napoleona do Egiptu w pobliżu miejscowości al-Fulah w dniu 16 kwietnia 1799 roku doszło do bitwy pod Górą Tabor w której nieliczni Francuzi pokonali przeważające wojska tureckie[4]. W latach 1903-1905 nastąpiło pewne ożywienie gospodarcze związane z budową w Dolinie Jezreel odnogi linii kolejowej Hejaz, która łączyła Damaszek z Medyną. Odnoga przebiegająca przez osadę al-Fulah łączyła główną linię kolejową z miastami Hajfa. Powstanie stacji kolejowej w al-Fulah spowodowało niewielkie ożywienie gospodarcze okolicy.

Około 1909 lub 1910 roku Jehoszua Hankin zakupił ze środków Światowej Organizacji Syjonistycznej pierwsze grunty w Dolinie Jizreel. Była to ziemia o powierzchni 10 km² położona w rejonie wioski al-Fulah. Zakup ten był początkiem długotrwałych sporów między Arabami i Żydami o prawa arabskich robotników rolnych, którzy zostali stąd eksmitowani. Spory dotyczyły prawa do dzierżawy gruntów rolnych i praw własności. W 1911 roku obok dawnej arabskiej wioski utworzono rolne gospodarstwo spółdzielcze Merchavja (przekształcone w 1922 roku w moszaw Merchavja), a w 1913 roku sąsiednie gospodarstwo Tel Adaszim (przekształcone w 1923 roku w moszaw Tel Adaszim). W latach 1912-1915 Turcy wybudowali linię kolejową łączącą stację kolejową al-Fulah z miastem Nablus w Samarii. Pod koniec I wojny światowej Palestyna stała się terenem walk brytyjsko-tureckich. We wrześniu 1918 roku w rejonie al-Fulah stacjonowały wojska tureckie podczas bitwy pod Megiddo. W rezultacie tej wojny cała Palestyna przeszła pod brytyjską kontrolę, a w 1922 roku formalnie utworzono Brytyjski Mandat Palestyny. Nowa sytuacja geopolityczna stwarzała nadzieję na realizację obietnicy deklaracji Balfoura o utworzeniu w Palestynie „żydowskiej siedziby narodowej”. Program organizacji syjonistycznych zakładał wykupienie 4 mln akrów ziemi i osiedlenie w Ziemi Izraela w ciągu dziesięciu lat około miliona Żydów. W tym celu miało powstać wiele osad rolniczych i dziesięć większych skupisk miejskich – niektóre poprzez rozbudowę istniejących już miejscowości (Jerozolima, Jafa, Hajfa, Tyberiada i Safed), a niektóre poprzez założenie zupełnie nowych. Pod budowę jednego z nowych miast wybrano żyzną Dolinę Jizreel[5]. Amerykańska organizacja syjonistyczna American Zion Commonwealth wykupiła brakujące grunty w dolinie od libańskiej rodziny Sursuk. Organizacja ta zatrudniła znanego niemieckiego architekta Richarda Kaufmana, który sporządził ogólny plan nowej osady nazwanej Afula. Plan zagospodarowania przestrzennego zakładał utworzenie obszarów mieszkalnych z obiektami handlowymi, usługowymi, kulturalnymi i religijnymi. Po nabyciu działek mieszkalnych pierwsi żydowscy imigranci z Polski i Stanów Zjednoczonych przyjechali do Afuli w dniu 31 marca 1925 roku. Datę tę uznaje się za założenie miasta[6]. Wiele osób, które kupiły działki w Afuli nigdy nie zdołały przyjechać do Palestyny, ponieważ zginęły podczas Holocaustu.

Miasteczko bardzo szybko się rozwijało i już w 1926 roku posiadało pierwszą radę samorządową. W 1930 roku na północny wschód od Afuli założono szpital HaEmek Medical Center, który był pierwszym nowoczesnym szpitalem w Palestynie[7]. Podczas arabskiego powstania w Palestynie (1936-1939) niektórzy mieszkańcy dołączyli do oddziałów żydowskiej policji mandatowej. Brytyjczycy wybudowali wówczas w centrum osady fort policji Fort Tegart, który nadal istnieje i służy jako posterunek policji. Podczas II wojny światowej Brytyjczycy w rejonie Afuli utworzyli kilka ważnych baz wojskowych. W 1942 roku na południowy zachód od miejscowości powstała baza lotnicza Royal Air Force Megiddo, a na północny zachód baza lotnicza RAF Ramat David. Natomiast w samej Afuli, w pobliżu posterunku policji utworzono obóz dla włoskich jeńców wojennych. Naprzeciwko szpitala utworzono bazę wojskową, w której stacjonowali żołnierze z Australii i Południowej Afryki. W listopadzie 1942 roku mieszkańcy Afuli udzielili schronienia żydowskim uciekinierom z nazistowskiej Europy[8].

Przyjęta w dniu 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 zakładała, że osada Afula miała znaleźć się w granicach nowo utworzonego państwa żydowskiego[9]. Arabowie odrzucili jednak Rezolucję i dzień później doprowadzili do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W jej trakcie arabskie milicje wielokrotnie atakowały żydowskie konwoje z zaopatrzeniem, doprowadzając do paraliżu komunikacji między Doliną Jizreel a nadmorskim miastem Hajfą. W ramach działań odwetowych siły żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana wysiedliły i zniszczyły część okolicznych wiosek arabskich. Bezpośrednią kontynuacją wojny domowej była I wojna izraelsko-arabska. Afula znajdowała się w strategicznym punkcie między położonym na południu arabskim miastem Dżanin i na północy miastem Nazaret. Pozycje na północy zajęła Arabska Armia Wyzwoleńcza, po stronie południowej rozlokowały się oddziały irackie, a od wschodu usiłowały nacierać wojska syryjskie. Z tego powodu, od pierwszych dni wojny mieszkańcy budowali fortyfikacje obronne, a w miejscowości można było odczuć stan oblężenia. Aby zabezpieczyć linie komunikacyjne w Dolinie Jizreel, wojska izraelskie przeprowadziły pod koniec maja 1948 roku Operację Erez, a w pierwszych dniach czerwca Operację Icchak. W dniu 4 czerwca 1948 roku irackie samoloty zbombardowały Afulę. Jedna z bomb trafiła w dom mieszkalny, zabijając pięć osób. Kolejne naloty – tym razem już bez większych strat materialnych – miały miejsce 5 czerwca, 12 lipca i 18 lipca. Po wojnie do Afuli przyjechało kilka tysięcy żydowskich imigrantów z Iraku, Jemenu i Rumunii. W ten sposób bardzo szybko zapełniły się trzy miejskie obszary mieszkalne i musiano przygotować kolejny obszar, w którym utworzono gospodarstwa rolnicze (obecnie jest to osiedle Geulim, uznawane za najbardziej luksusowe w mieście). Ciągle rosnąca liczba nowych mieszkańców doprowadziła do założenia w 1951 roku nowej dzielnicy Afula Illit, położonej w odległości 5 km na północny wschód od miejscowości. W 1953 roku utworzono kolejną dzielnicę mieszkaniową Givat HaMore, położoną na stokach góry o tej samej nazwie. Miasto było celem licznych zamachów terrorystycznych. Do pierwszego zamachu doszło w dniu 25 maja 1965 roku. Zdetonowana bomba uszkodziła budynek przy ulicy Cinnamon. Podczas wojny sześciodniowej w czerwcu 1967 roku Afula została zbombardowana przez iracki samolot bombowy Tupolew Tu-16. Celem nalotu były bazy wojskowe położone na zachód od Afuli, jednak dziewięć bomb spadło na obrzeżach miasteczka. Samolot został zestrzelony przez obronę przeciwlotniczą. W 1970 roku w miejscowości doszło do dwóch zamachów terrorystycznych – pierwsza bomba wybuchła na targowisku miejskim, a druga na dawnej stacji kolejowej (zginęła 1 osoba).

W 1971 roku Afula otrzymała zgodę na utworzenie własnej strefy przemysłowej, a w listopadzie 1972 roku otrzymała prawa miejskie (oficjalna uroczystość miała miejsce w styczniu 1973 roku)[10][11]. Gdy w październiku 1973 roku wybuchła wojna Jom Kippur, tutejszy cmentarz wojskowy służył jako miejsce tymczasowego pochówku żołnierzy poległych na Wzgórzach Golan. Po wojnie ciała poległych przenoszono do miejscowości i wiosek skąd pochodzili żołnierze. W latach 90. XX wieku miasto przyjęło tysiące żydowskich imigrantów z Etiopii i krajów byłego Związku Radzieckiego. W kolejnych latach nastąpiło nasilenie aktywności palestyńskich terrorystów, z czym wiązała się seria ciężkich zamachów, które dotknęły miasto. W dniu 6 kwietnia 1994 roku terroryści z Hamasu zdetonowali bombę ukrytą w samochodzie-pułapce przy przejeżdżającym obok autobusie (zginęło 8 osób, a około 50 zostało rannych). 30 listopada 1994 roku terrorysta-samobójca zabił izraelskiego żołnierza, uderzając go siekierą od tyłu w głowę. Do ataku doszło w samym centrum miasta, przy posterunku policji. Kolejna eskalacja przemocy miała miejsce podczas Intifady Al-Aksa. W dniu 26 listopada 2001 roku terrorysta-samobójca otworzył ogień do przechodniów w rejonie głównego dworca autobusowego Afuli. Zanim został zastrzelony przez policjantów, zabił 2 osoby i zranił około 50 następnych. W dniu 5 maja 2002 roku terrorysta-samobójca wysadził się w autobusie przy dworcu autobusowym w Afuli (1 osoba zginęła, a kilka odniosło rany). 19 maja 2003 roku terroryści z al-Fatah i Islamskiego Dżihadu zdetonowali bombę w centrum handlowym Amakim Mall (zginęły 3 osoby, a 70 zostało rannych). Miasto ucierpiało także podczas II wojny libańskiej na przełomie lipca i sierpnia 2006 roku. 17 lipca na miasto spadły rakiety Katiusza (wywołały pożary okolicznych pól uprawnych); 28 lipca pięć rakiet Fajr-5 spadło na obrzeżach miasta; 2 sierpnia na miasto spadło osiem rakiet Katiusza i jedna rakieta Fajr-5[12].

Symbole [edytuj]

Herb Afuli
Ratusz w Afuli

Herb Afuli został po raz pierwszy opublikowany 30 października 1958 roku. Jest on przedzielony na dwie części, z których górna pomarańczowa reprezentuje przemysłowo-rzemieślniczy rozwój miasta, natomiast dolna zielona przedstawia rolnicze wykorzystanie Doliny Jizreel. W górnym polu umieszczono wizerunek wioski, która rozwijała się w dolinie pomiędzy górującymi nad nią górami. W dolnej części umieszczono wyobrażenia narzędzi rzemieślniczych i płodów rolnych. U góry widnieje napis w języku hebrajskim – Afula[13].

Polityka [edytuj]

Burmistrzem miasta jest Avraham Elkabetz. Ratusz miejski znajduje się przy ulicy Jehoszua Hankin 47[14].

Współpraca międzynarodowa [edytuj]

Afula ma zawarte umowy partnerskie z następującymi miastami:

Architektura [edytuj]

Współczesne osiedla mieszkaniowe Afuli
Audytorium i galeria sztuki w Afuli
Wielka Synagoga w Afuli
Tereny rekreacyjne Parku Afula
Szpital HaEmek Medical Center
Centralny dworzec autobusowy w Afuli

Miasto w rzeczywistości składa się z trzech odrębnych części. W samym centrum Doliny Jizreel znajduje się założone w 1925 roku miasto Afula. Miasto posiada osiedla mieszkaniowe: Afula, Afula Illit, Afula HaTseira, Givat HaMore i Romema. W jej południowo-wschodniej części zlokalizowano strefę przemysłową, a po strony zachodniej wybudowano nowe osiedla mieszkaniowe domków jednorodzinnych otoczone obwodnicą miejską. W odległości 4 km na północny wschód powstała w 1950 roku dzielnica Afula Illit. Aż do lat 70. XX wieku była ona uznawana jako tymczasowe miejsce pobytu nowych imigrantów przyjeżdżających z państwa arabskich do Izraela. Po Operacji Salomon w 1991 roku zamieszkała tu znaczna ilość imigrantów z Etiopii, do których z biegiem czasu dołączyli imigranci z krajów byłego ZSRR. Nadali oni specyficzny charakter Afuli Illit. Na południe od niej znajduje się założona w 1955 roku dzielnica Givat HaMore, zajmująca rozległa przestrzeń południowo-zachodnich zboczy góry o tej samej nazwie. Między tymi dwoma dzielnicami a miastem Afula znajduje się niewielka strefa przemysłowa, kompleks szpitalny Haemek Medical Center oraz Park Afula. Dodatkowo w mieście są parki publiczne Nessis, Jad LaBanim, HaBanim, HaSh’huna i HaRakevet. Ciekawostką jest zachowana dawna linia kolejowa przebiegająca przez sam środek miasta.

Kultura [edytuj]

W mieście jest kilka domów kultury. W północno-zachodniej części miasta, przy ulicy Etrog znajduje się centrum kultury Heihal HaTarbut. W północno-wschodniej części miasta jest kompleks obiektów kulturalnych z Centrum Sztuki i Muzyki „Pais”, biblioteką miejską i miejscem pamięci Jad LaBanim. Miejska galeria sztuki organizuje liczne wystawy[15]. Performing Arts Center w Afuli jest jedną z najpiękniejszych i najbardziej luksusowych sal koncertowych w kraju. Centrum jest siedzibą trzech zespołów teatralnych[16]. Miasto posiada własną orkiestrę reprezentacyjną.

Edukacja [edytuj]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Afuli jest 21 szkół, w tym 14 podstawowych i 3 szkoły średnie (Ben Gurion, Oren i Bnei Jehuda). Dodatkowo jest Afula Academic College oraz centrum pedagogiczne. W 2009 roku w szkołach uczyło się prawie 7 tys. uczniów, w tym 3 tys. w szkołach podstawowych.

Ważną tutejszą uczelnią muzyczną jest Konserwatorium, w którym kształci się około tysiąca muzyków i śpiewaków[17].

Sport i rekreacja [edytuj]

W każdym z osiedli mieszkaniowych są obiekty sportowe takie jak boiska i sale do ćwiczeń. W południowej części miasta, przy szkole Gvanim jest boisko do piłki nożnej. Natomiast w północno-wschodniej części miasta jest duży kompleks sportowy z salą sportową i kortami tenisowymi. W północno-wschodniej części miasta znajduje się otwarty w październiku 2007 roku duży teren rekreacyjny Park Afula. Zajmuje on powierzchnię 120 ha i jest ogólnie dostępny. Mieści się w nim amfiteatr (2400 miejsc siedzących, a przy masowych imprezach możliwość pomieszczenia do 10 tys. osób w terenie otwartym), ogród zoologiczny, jezioro i ogród. Po całym terenie parku wytyczono alejki spacerowe oraz drogi rowerowe[18]. Przy dzielnicy Afula Illit położony jest duży kompleks sportowy Robert Russell Sports Center z salami sportowymi, basen kąpielowym, kortami tenisowymi i boiskiem do piłki nożnej[19].

W mieście działa sześć klubów sportowych. Najbardziej znaną jest drużyna koszykarska Hapoel Afula, która sezon 2006/2007 zakończyła na 6. miejscu w krajowej lidze. Z powodu braku środków finansowych drużyna spadła jednak do drugiej ligi rozgrywek. Poza tym w mieście istnieje drużyna piłkarska Hapoel Afula, klub szachowy Hapoel Afula, klub gimnastyki kobiecej Hapoel Afula oraz klub sportów dla niepełnosprawnych Hapoel Afula[20].

Gospodarka [edytuj]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Afuli w 2000 roku było zatrudnionych 13762 pracowników, a 887 osób pracowało na własny rachunek. Pracownicy otrzymujący stałe pensje zarabiali w 2000 roku średnio 4723 ILS, i otrzymali w ciągu roku podwyżki średnio o 6,4%. Przy czym mężczyźni zarabiali średnio 5913 ILS (podwyżka o 8,6%), a kobiety zarabiały średnio 3541 ILS (podwyżka o 2,0%). W przypadku osób pracujących na własny rachunek średnie dochody wyniosły 6477 ILS. W 2000 roku w Afuli było 962 osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych i 3938 osób otrzymujących świadczenia gwarantowane.

Przemysł [edytuj]

W południowo-wschodniej części miasta znajduje się strefa przemysłowa Alef. Mieści się tutaj firma GJ Solar rozwijająca technologie ogniw słonecznych[21]. Firma Hasson produkuje meble[22]. Druga strefa przemysłowa Beta znajduje się w północno-wschodniej części miasta. Mieści się tutaj fabryka koncernu telekomunikacyjnego Tadiran Telecom[23]. Zakład Steelplast projektuje i produkuje formy oraz matryce wtryskowe do tworzyw sztucznych[24]. Firma Galilee Herbs produkuje przyprawy[25]. Przy dzielnicy Afula Illit jest położona trzecia strefa przemysłowa Gimel. Jest tutaj firma Meyer and son Samuel produkująca urządzenia sanitarne i rurociągi[26]. Dodatkowo w mieście od 1981 roku działa spółka Schneider Electric Engineering Ltd., która realizuje projekty elektryczne w infrastrukturze wysokiego i niskiego napięcia oraz tworzy urządzenia kontrolne i automatyki. Firma V LED produkuje i importuje systemy oświetleń ulicznych oraz do salonów[27]. Dodatkowo znajdują się tutaj zakłady włókiennicze oraz fabryka produkująca pończochy.

Handel i usługi [edytuj]

Dolina Jizreel słynie z zaawansowanego technologicznie rolnictwa. Afula jest stolicą tego regionu, spełniającą rolę niejako kotwicy i miejskiego centrum handlowego dla całej wiejskiej okolicy. Z tego powodu ulokowało się tutaj wiele firm usługowych, handlowych i rzemieślniczych. W każdym z osiedli mieszkaniowych są kompleksy handlowe. W północno-zachodniej części miasta znajduje się centrum handlowe Ioklr Emek z restauracją Pizza Hut i stacją benzynową. W śródmieściu jest centrum handlowe Super-Sol oraz stare targowisko miejskie. Liczne sklepy i centa handlowe ulokowały się w strefie przemysłowej Alef w południowo-wschodniej części miasta. Jest tu między innymi centrum Valleys Mall. Przy Parku Afula jest centrum handlowe Emek. Przy strefie przemysłowej Gimel jest centrum handlowe Iayogev.

Infrastruktura [edytuj]

Remiza straży pożarnej znajduje się przy ulicy Agas 9 w północno-zachodniej części miasta. Posterunek policji jest w centrum miasta przy ulicy HaNassi Weizman 7. W północnej części miasta przy ulicy HaHistadrut jest stacja ratunkowa Magen David Adom[28], a w północno-wschodniej części jest duży kompleks szpitalny HaEmek Medical Center[7]. Cmentarz komunalny znajduje się w południowej części miasta.

Transport [edytuj]

Miasto Afula stanowi centrum komunikacyjne całego regionu. Krzyżują się tutaj drogi z północy na południe z drogami ze wschodu na zachód. W kierunku południowo-zachodnim do nadmorskiej równiny Szaron odchodzi droga ekspresowa nr 65, która przebiega przy odległym o 3 km od miasta porcie lotniczym Megiddo, a w odległości 8 km krzyżuje się z drogą nr 66 prowadzącą na północny zachód do portowego miasta Hajfa. Droga ekspresowa 65 omija miasto od zachodu i północy obwodnicą (budowany jest odcinek północno-wschodni) i kieruje się na północny wschód przez dzielnice Afula Illit i Givat HaMore w kierunku Jeziora Tyberiadzkiego. W kierunku północnym odchodzi droga ekspresowa nr 60, która w odległości 3 km krzyżuje się z drogą nr 73 i następnie dociera do miasta Nazaret. Droga nr 60 przechodzi przez centrum miasta i kieruje się na południe, by po około 8 km dotrzeć do punktu kontrolnego Dżalama umożliwiającego wjechanie na terytorium Autonomii Palestyńskiej i dotarcie do miasta Dżanin. W kierunku południowo-wschodnim odchodzi droga nr 71, którą dojeżdża się do miasta Beit Szean oraz przejścia granicznego na rzece Jordan z Jordanią.

Komunikacja miejska [edytuj]

Głównym środkiem transportu są dalekobieżne autobusy linii Egged i lokalne autobusy linii Kavim. Przez cały dzień autobusy regularnie odjeżdżają do Hajfy, Tyberiady, Jerozolimy i Tel Awiwu. W samym śródmieściu Afuli znajduje się centralny dworzec autobusowy.

Transport kolejowy [edytuj]

Przed I wojną światową w Afuli istniała stacja kolejowa. Przebiegała tędy linia kolejowa łącząca port w Hajfie z linią kolejową Hejaz, która biegła z Damaszku do Medyny. Po I wojnie izraelsko-arabskiej linia ta została zniszczona i obecnie Afula nie posiada żadnego połączenia kolejowego. Istnieją plany utworzenia takiej linii Israel Railways[29].

Transport lotniczy [edytuj]

W odległości 3 km na południowy zachód od miasta znajduje się port lotniczy Megiddo. Mogą na nim lądować niewielkie prywatne samoloty.

Wojsko [edytuj]

W odległości ponad 1 km na południowy zachód od miasta znajduje się baza wojskowa Amos będąca połączona z sąsiednim lotniskiem Megiddo. Natomiast w odległości 8 km na północny zachód od miasta jest położona duża baza lotnicza Ramat David.

Osoby związane z Afulą [edytuj]

Uwagi [edytuj]

  1. ↑ Zobacz: 2 Księga Królewska 5:24: „Kiedy przyszedł do Ofelu, Gechazi odebrał te rzeczy z ich rąk i złożył w domu. Następnie odprawił mężów, którzy odeszli” Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

Przypisy

  1. ↑ Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-06-02].
  2. ↑ Afula (ang.). W: Ohr Somayach International [on-line]. [dostęp 2012-06-02].
  3. ↑ Alexander P. Watt: Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. Committee of the Palestine Exploration Fund, 1890, s. 441. [dostęp 2012-06-02]. (ang.)
  4. ↑ D. Smith: The Greenhill Napoleonic Wars. Greenhill Books, 1998, s. 151.
  5. ↑ Symbol miasta (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  6. ↑ Afula, Israel (ang.). W: h2g2 Information [on-line]. [dostęp 2012-06-04].
  7. ↑ 7,0 7,1 HaEmek Medical Center (ang.). W: HaEmek Medical Center [on-line]. [dostęp 2012-06-05].
  8. ↑ Afula (hebr.). W: Rom Galil [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  9. ↑ Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2012-06-05].
  10. ↑ Miasto Afula (hebr.). W: Historical Jewish Press [on-line]. 1972-11-20. [dostęp 2012-06-07].
  11. ↑ Zarządzenie o przyznaniu praw miejskich Afuli (hebr.). W: Nevo [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  12. ↑ Historia miasta (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  13. ↑ Iriyat Afula (ang.). W: Flags of the World [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  14. ↑ Burmistrzowie miasta (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  15. ↑ Municipal Gallery Afula (hebr.). W: Municipal Gallery Afula [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  16. ↑ Performing Arts Center (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  17. ↑ Konserwatorium (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  18. ↑ Park Afula (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  19. ↑ Basen (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  20. ↑ Sport w Afuli (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  21. ↑ GJ Solar (ang.). W: GJ Solar [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  22. ↑ Welcome to the Hasson website (ang.). W: Hasson Group [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  23. ↑ Tadiran Telecom (hebr.). W: Tadiran Group [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  24. ↑ Steelplast Ltd. (ang.). W: Steelplast Ltd. [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  25. ↑ Galilee Herbs (hebr.). W: Galilee Herbs [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  26. ↑ Meyer (hebr.). W: Meyer [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  27. ↑ V LED (hebr.). W: V LED [on-line]. [dostęp 2012-06-06].
  28. ↑ Miejskie służby ratunkowe (hebr.). W: Miejski Portal Afuli [on-line]. [dostęp 2012-06-07].
  29. ↑ Plan rozwoju Israel Railways (hebr.). W: Israel Railways [on-line]. [dostęp 2008-02-05].

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Afula&oldid=35312383”