Serż Sarkisjan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Serż Sarkisjan
Serzh Sargsyan 2009.jpg
Data i miejsce urodzenia 30 czerwca 1954
Stepanakert
Armenia 3. Prezydent Armenii
Przynależność polityczna Republikańska Partia Armenii
Okres urzędowania od 9 kwietnia 2008
Poprzednik Robert Koczarian
Armenia 11. Premier Armenii
Przynależność polityczna Republikańska Partia Armenii
Okres urzędowania od 2 kwietnia 2007
do 9 kwietnia 2008
Poprzednik Andranik Markarian
Następca Tigran Sarkisjan
Odznaczenia
Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Order Republiki Serbii II stopnia Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Serż Sarkisjan, İlham Əliyev i Dmitrij Miedwiediew, 2009

Serż Sarkisjan (orm. Սերժ Սարգսյան, ur. 30 czerwca 1954 w Stepanakercie w Górskim Karabachu) – ormiański polityk, działacz społeczności ormiańskiej w Górskim Karabachu, działacz państwowy w niepodległej Armenii, dwukrotny minister obrony, minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego, szef administracji prezydenta, premier Armenii od 26 marca 2007 do 9 kwietnia 2008, lider Republikańskiej Partii Armenii. Zwycięzca wyborów prezydenckich 19 lutego 2008. Od 9 kwietnia 2008 prezydent Armenii. 18 lutego 2013 został ponownie wybrany na prezydenta Armenii.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Wychowywał się w Stepanakercie, stolicy Górskiego Karabachu (wówczas obwodu autonomicznego w granicach Azerbejdżańskiej SRR). W 1971 podjął studia na Uniwersytecie Państwowym w Erywaniu. W latach 1973-1974 odbył służbę wojskową w Armii Radzieckiej. Studia filologiczne na Uniwersytecie w Erywaniu ukończył w 1979. W trakcie studiów, w latach 1975-1979 pracował jako robotnik w fabryce elektrotechnicznej w Erywaniu.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie do Karabachu podjął działalność w strukturach partyjnych. Od 1979 był etatowym pracownikiem Komitetu Miejskiego Komsomołu w Stepanakercie: kierownikiem wydziału, II sekretarzem, a w latach 1983-1985 I sekretarzem KM Komsomołu. Kierował również wydziałem propagandy i agitacji w Komitecie Miejskim w Stepanakercie, a od 1985 był asystentem I sekretarza Komitetu Obwodowego KPZR w Górskim Karabachu.

Pod koniec lat 80. związał się z lokalnym ruchem ormiańskim, którego celem było wyłączenie Karabachu z granic Azerbejdżańskiej SRR i zjednoczenie z Armenią. Był bliskim współpracownikiem jednego z przywódców ruchu – Roberta Koczariana. Na przełomie lat 80. i 90. nastąpiła eskalacja konfliktu między Ormianami i Azerami w Górskim Karabachu. Sarkisjan stał w latach 1989-1993 na czele Komitetu Sił Samoobrony Górskiego Karabachu. W 1990 został wybrany do Rady Najwyższej Armenii, a w 1991 do Rady Najwyższej Republiki Górskiego Karabachu. W latach 1992-1993 pełnił obowiązki ministra obrony republiki karabachskiej. Na czele władz Karabachu stał w tym samym czasie Robert Koczarian. Kierowane przez Sarkisjana siły zbrojne odniosły wówczas szereg sukcesów militarnych w zmaganiach z wojskiem Azerbejdżanu[1].

W uznaniu zasług odniesionych w trakcie wojny w Karabachu, w 1993 prezydent Armenii Lewon Ter-Petrosjan mianował Sarkijana ministrem obrony w rządzie Republiki Armenii. Dwa lata później Sarkisjan stanął na czele Zarządu ds. Bezpieczeństwa Narodowego. W 1996 został szefem nowo utworzonego resortu spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego (MSWiBN). Zachował stanowisko w rządzie pod kierownictwem Koczariana, powołanego na premiera w marcu 1997. Po rezygnacji Ter-Petrosjana z funkcji prezydenta w 1998 Sarkisjan poparł kandydaturę Koczariana w wyborach prezydenckich[2]. Latem 1999 po rozdzieleniu MSWiBN Sarkisjan został ministrem bezpieczeństwa narodowego. Podał się do dymisji po ataku terrorystów w budynku parlamentu ormiańskiego, do którego doszło 27 października 1999. W jego wyniku zginęli m.in. premier Wazgen Sarkisjan i przewodniczący parlamentu Karen Demirczian.

W listopadzie 1999 prezydent Koczarian powołał Sarkisjana na szefa swojej administracji i sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego. W maju 2000 Sarkisjan, zachowując stanowisko sekretarza RBN, objął funkcję ministra obrony w rządzie Andranika Markariana, które pełnił do 2007. W 2003 kierował sztabem wyborczym Koczariana w wyborach prezydenckich. Wstąpił również do proprezydenckiej Republikańskiej Partii Armenii.

Po śmierci premiera Markariana objął 26 marca 2007 funkcję p.o. premiera. 2 kwietnia 2007 został zatwierdzony przez parlament na stanowisku szefa rządu. Jednocześnie zrezygnował ze stanowiska szefa resortu obrony.

Prezydent[edytuj | edytuj kod]

Demonstracja przeciw wynikom wyborów prezydenckich, Erywań, 1 marca 2008

Serż Sarkisjan mając m.in. poparcie prezydenta Koczariana i Republikańskiej Partii Armenii udzielone mu jesienią 2007[3], wystartował w wyborach prezydenckich, które odbyły się 19 lutego 2008. Według ostatecznych wyników ogłoszonych 25 lutego przez Centralną Komisję Wyborczą, Sarkisjan zdobył ponad 862 369 głosów (52,82%), co dało mu zwycięstwo już w I turze[4]. Przedstawiciele opozycji nie uznali wyników, protestując przeciwko nieprawidłowościom, do których miało dojść w trakcie wyborów[5].

Zwolennicy Lewona Ter-Petrosjana, który w wyborach zajął drugie miejsce z wynikiem 21,5% głosów poparcia, zaraz po wyborach zorganizowali Erywaniu masowe protesty uliczne, które domagały się unieważnienia wyborów[6]. 1 marca 2008 protesty zostały brutalnie stłumione przez policję. Śmierć poniosło 8 osób, a w kraju wprowadzono 20 dniowy stan wyjątkowy[7].

9 kwietnia 2008 oficjalnie objął urząd prezydenta Armenii[8]. Tego samego dnia mianował na stanowisko premiera Tigrana Sarkisjana, dyrektora Banku Centralnego Armenii[9]. Sarkisjan jeszcze w kwietniu zobowiązał się współpracować z Radą Europy w celu zakończenia konfliktu z opozycją, której wielu działaczy zostało uwięzionych z powodu ich powyborczych protestów. W tym celu powołał specjalna grupę roboczą, która miała zając się wcielaniem w zycie rezolucji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy[10].

W kwietniu 2008 Sarkisjan oświadczył również wolę normalizacji stosunków z Turcją bez żadnych warunków wstępnych. Zapowiedział jedocześnie dalsze zabieganie o międzynarodowe uznanie ludobójstwa Ormian, dokonanego przez Turcję w 1915[11]. Rezultatem nowej polityki była pierwsza w historii wizyta tureckiego szefa państwa (prezydenta Abdullaha Güla) w Armenii we wrześniu 2008[12].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Sarkisjan jest właścicielem dużego majątku, pochodzącego głównie z importu ropy naftowej do Armenii. Od 1983 jest żonaty z Ritą Sarkisjan, z zawodu nauczycielką muzyki, z którą ma dwoje dzieci.

Przypisy

  1. Rafał Czachor, Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach: geneza i funkcjonowanie systemów politycznych, Wrocław 2014, s. 357
  2. Rafał Czachor, Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach: geneza i funkcjonowanie systemów politycznych, Wrocław 2014, s. 365.
  3. "RPA nominates Serge Sargsyan for President", Aremnian News, 10 listopada 2007.
  4. Окончательные итоги президентских выборов в Армении подтвердили избрание Сержа Саркисяна на пост главы государства – ОБОБЩЕНИЕ (ros.). www.newsarmenia.ru, 25 lutego 2008. [dostęp 3 marca 2008].
  5. Оппозиция считает, что Левон Тер-Петросян лидирует на президентских выборах в Армении (ros.). www.newsarmenia.ru, 20 lutego 2008. [dostęp 20 lutego 2008].
  6. "Thousands occupy Armenia square ", BBC News, 22 lutego 2008.
  7. "Armenia: Police Beat Peaceful Protesters in Yerevan", Human Rights Watch, 2 marca 2008.
  8. "Armenia: Sarkisian Sworn In As President", RFE/RL, 9 kwietnia 2008.
  9. "The Other Sargsyan: PM Tigran in, political "independent" to lead government", Armenia Now, 11 kwietnia 2008.
  10. "Sarkisian Pledges To Meet Council Of Europe Demands", ArmenianLiberty, 25 kwietnia 2008.
  11. "Sarkisian Reaffirms Armenian Policy On Turkey", Armenian Liberty, 24 kwietnia 2008.
  12. "Gul in landmark visit to Armenia", BBC News, 6 września 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Robert Koczarian
Prezydent Armenii
9 kwietnia 2008nadal
Następca
-
Poprzednik
Andranik Markarian
Premier Armenii
26 marca 20079 kwietnia 2008
Następca
Tigran Sarkisjan (desygnowany)