Stocznia Marynarki Wojennej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 54°32′28″N 18°32′00″E/54,541111 18,533333

Stocznia Marynarki Wojennej
Naval Shipyard Gdynia 13882683.jpg
Typ stoczni remontowo-budowlana
Data powstania 10 maja 1922
Państwo  Polska
Miasto Gdynia
Dawne nazwy Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej, Warsztaty Remontowe Środków Pływających Głównego Portu Marynarki Wojennej, Stocznia Marynarki Wojennej im. Dąbrowszczaków
Doki pływające 1
Strona stoczni
Okręt podwodny typu Kobben
oraz okręt transportowo-minowy projektu 767 Lublin
w trakcie remontu w SMW (2008 r.)

Stocznia Marynarki Wojennej S.A. – zakład przemysłowy w stanie upadłości likwidacyjnej mieszczący się w Porcie Gdynia. Zajmuje się produkcją i remontowaniem jednostek pływających na rzecz Marynarki Wojennej oraz podmiotów cywilnych. Posiada również licencję na eksport uzbrojenia. Jest najstarszą z aktualnie istniejących stocznią w Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza polska stocznia nad Morzem Bałtyckim po odzyskaniu niepodległości została utworzona 10 maja 1922 roku, wskutek przeniesienia Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej z Modlina do Pucka. Początkowo ich wyposażenie składało się z dwóch barek warsztatowych oraz dźwigu torowego. W tym czasie wykonywano głównie remonty okrętów, które stacjonowały w Porcie Wojennym Puck. Po przeniesieniu Portu Wojennego do Gdyni podobnie uczyniono latem 1927 roku z Warsztatami Portowymi, które rozmieszczono w czterech budynkach przy nabrzeżu. W późniejszym czasie infrastrukturę lądową systematycznie rozbudowywano, natomiast w latach 1931-1933 zmontowano żuraw pływający o nośności 25 t i dok pływający o nośności 350 t, którą zwiększono do 500 t w 1937 roku. W połowie 1939 roku ukończono znacznie większy dok pływający o nośności 5000 t, będący największą jednostką pływającą zbudowaną w okresie II Rzeczypospolitej. Do momentu wybuchu II wojny światowej oddano do użytku również pochylnię o długości 130 m. W latach 30. kontynuowano prowadzenie remontów jednostek Floty, a także zwodowano pewną ilość nowych okrętów i statków, w tym trzy minowce, trzy holowniki i bazę nurków. Ze względu na działania wojenne nie zrealizowano natomiast planów budowy dwóch niszczycieli typu Grom oraz znacznej ilości ścigaczy torpedowych. W trakcie kampanii wrześniowej tereny Portu Wojennego Gdynia, jak i Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej zajęły wojska niemieckie i wykorzystywane były przez Kriegsmarine.

W okresie powojennym Warsztaty Portowe ponownie weszły w skład Portu Wojennego w Gdyni-Oksywiu, sformowanego wówczas jako Główny Port Marynarki Wojennej. Dlatego też w lecie 1945 roku otrzymały nazwę Warsztaty Remontowe Środków Pływających Głównego Portu Marynarki Wojennej. Ostatecznie w 1950 roku zakład został przekształcony w Stocznię Marynarki Wojennej. Na przestrzeni lat zaplecze techniczne powiększyło się o podnośnik mechaniczny o długości 100 m wraz z 12 stanowiskami roboczymi, ciąg sekcji płaskich oraz halę montażową. W 1989 roku wodowano nowy Dok nr 1 o nośności 8000 t, długości 150 m i szerokości 27 m. Nabrzeża o głębokości wody 8 m wyposażone są w żurawie stoczniowe o udźwigu od 8 do 25 t. Od czasu zakończenia II wojny światowej Stocznia Marynarki Wojennej zbudowała łącznie około 100 okrętów i 30 pomocniczych jednostek pływających dla polskiej Marynarki Wojennej. Wśród nich największymi seriami było 27 kutrów desantowych, 17 trałowców małomagnetycznych z laminatów poliestrowo-szklanych i 11 kutrów zwalczania okrętów podwodnych. Od 2001 roku trwa budowa pierwszej korwety wielozadaniowej projektu 621 według niemieckiej koncepcji MEKO A-100. Na eksport powstało natomiast 17 okrętów desantowych i pewna ilość mniejszych jednostek. Oprócz okrętów Stocznia Marynarki Wojennej wyspecjalizowała się w statkach cywilnych, takich jak masowce, zbiornikowce, lodołamacze, holowniki, pogłębiarki czy motorówki.

W okresie od 1987 roku Stocznia Marynarki Wojennej przeprowadziła remonty i modernizację na blisko 750 cywilnych jednostkach pływających. Największymi statkami, które remontowano były 218-metrowe masowce Polskiej Żeglugi Morskiej, MS „Uniwersytet Wrocławski” w 1992 roku i MS „Uniwersytet Warszawski” w 1993 roku. Tego typu prace wykonywane są również na okrętach Marynarki Wojennej. Poza wymienioną wyżej działalnością, przedsiębiorstwo zajmuje się m.in. odlewaniem i naprawą śrub napędowych, tulei cylindrowych oraz pierścieni tłokowych, produkcją maszyn i mechanizmów (nie tylko okrętowych) oraz systemów gaśniczych.

W 2005 roku Stocznia Marynarki Wojennej została przekształcona w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa (komercjalizacja). Posiada Świadectwo Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, Certyfikat Systemu Jakości ISO 9001:2000 wydany przez Polski Rejestr Statków, Certyfikat Systemu Jakości AOAP 2110:2003 wydany przez Zakład Systemów Jakości i Zarządzania, Certyfikat Wewnętrznego Systemu Kontroli wydany przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, Certyfikat Systemu Zarządzania Jakością PN-EN ISO 9001:2001 oraz NATO-wski Kod Podmiotu Gospodarki Narodowej NCAGE.

Po skomercjalizowaniu spółka została dokapitalizowana przez Agencję Rozwoju Przemysłu oraz otrzymała pożyczkę na cele restrukturyzacyjne. Operacja ta uczyniła Agencję Rozwoju Przemysłu głównym akcjonariuszem spółki (99,38% udziału w kapitale zakładowym). Jednakże nie uchroniło to stoczni przed kłopotami finansowymi i dwukrotnie w 2006 roku straciła płynność finansową, co groziło nawet ogłoszeniem upadłości zakładu. Konieczne było wstrzymanie części pensji dla 1,5-tysięcznej załogi, aby nie wstrzymywać pracy[1]. Sytuacja unormowała się w 2007 roku, kiedy to podpisano kontrakty z zagranicznymi kontrahentami i Służbą SAR[2]. Poprawa sytuacji miała jednak charakter krótkotrwały.
W dniu 22 grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości Stoczni Marynarki Wojennej S.A. z możliwością zawarcia układu z wierzycielami (sygn. akt VI GU 124/09). Ze względu na pogarszającą się sytuację i brak perspektyw zawarcia układu z wierzycielami, w dniu 7 kwietnia 2011 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku wydał postanowienie zmieniające sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego (sygn. akt VI GUp 9/09).

Zbudowane okręty[edytuj | edytuj kod]

Trałowiec ORP Jaskółka
Okręt patrolowy projektu 912
Kutry zwalczania okrętów podwodnych projektu 918M
Trałowce bazowe projektu 207

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dok o nośności 500 t był dwukrotnie zatapiany w 1939 i 1945 roku, ale po podniesieniu z dna służył aż do końca lat 80. XX wieku.
  • Większy dok został przed rozpoczęciem kampanii wrześniowej przeholowany do Helu, gdzie również został zatopiony przez lotnictwo niemieckie.
  • Ze stalowych blach przeznaczonych na projektowane niszczyciele wybudowano w pierwszych dniach II wojny światowej pociąg pancerny Smok Kaszubski.
  • Wśród osób związanych ze stocznią byli kontradm. Jerzy Buczma, kmdr por. Stanisław Hryniewiecki i kmdr ppor. Zygmunt Horyd.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Bałtycki. "Kłopoty Stoczni Marynarki Wojennej." Portal Morski, 2006-11-13 [dostęp: 2007-08-26].
  2. Dziennik Bałtycki. "Stocznia Marynarki Wojennej wychodzi na prostą." Portal Morski, 2007-06-06 [dostęp: 2007-08-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej. Stocznia Marynarki Wojennej ma już 85 lat i jest najstarszą. Wydawnictwo Oficyna Morska, 2007-03-14 [dostęp: 2007-08-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons