Puck

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Puck
Puck – wieczorem
Puck – wieczorem
Herb
Herb Pucka
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat pucki
Gmina gmina miejska
Aglomeracja gdańska
Data założenia XII wiek
Prawa miejskie 1348
Burmistrz Marek Rintz
Powierzchnia 4,9 km²
Wysokość 0 - 25 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

11 562
2359,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 58
Kod pocztowy 84-100
Tablice rejestracyjne GPU
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Puck
Puck
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Puck
Puck
Ziemia 54°42′N 18°24′E/54,700000 18,400000Na mapach: 54°42′N 18°24′E/54,700000 18,400000
TERC
(TERYT)
6222911031
Hasło promocyjne: Miasto Puck – Niezapomniany Nadmorski Klimat
Urząd miejski
ul. 1 Maja 13,
84-100 Puck
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Puck w Wikisłowniku
Strona internetowa
Pomnik gen. Józefa Hallera
Ryglowy szpitalik dla ubogich z XVIII wieku
Neogotycki ratusz z XIX wieku
Kitesurferzy na plaży w Pucku
Marina w Pucku
Restauracja na molo w Pucku
Położenie Pucka na tle powiatu puckiego

Puck (kaszub. Pùck lub też Pùckò, niem. Putzig)[1]miasto w województwie pomorskim, siedziba władz powiatu puckiego i gminy Puck. Leży na Kaszubach u ujścia Płutnicy do Zatoki Puckiej. Według danych z 30 grudnia 2011 miasto miało 11 562 mieszkańców[2]. Puck jest powiatowym centrum ratunkowym, przeciwpożarowym oraz porządku publicznego, ośrodkiem oświatowym w zakresie szkolnictwa ponadgimnazjalnego i specjalnego, lokalnym centrum kulturalnym oraz sportowo-rekreacyjnym.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Puck leży na Pomorzu Gdańskim u ujścia Płutnicy do Zatoki Puckiej, w północno-wschodniej części Kępy Puckiej, na Pobrzeżu Gdańskim.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

W Pucku można wyróżnić osiem dzielnic:

  • Centrum (Stare Miasto) – o zabytkowej zabudowie,
  • Osiedle Derdowskiego, Nowy Świat, Majkowskiego – znajdują się tutaj liczne domy wielorodzinne,
  • Grodzisko – nowa dzielnica z prowadzoną rozbudową,
  • Rozgard – nadmorska część miasta częściowo położona na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego
  • Zamkowa – dzielnica położona nad morzem, obecnie modernizowana,
  • Osiedle Elizy Orzeszkowej – domy jednorodzinne, obecnie rozbudowywane zabudowania szeregowe
  • Osiedle Artystów – domy jednorodzinne,
  • Osiedle Swarzewskie – domy jednorodzinne, obecnie prowadzona rozbudowa.

Użytkowanie gruntów[edytuj | edytuj kod]

Miasto stanowi 0,85% powierzchni powiatu. Użytkowanie gruntów w 2005 [1]

Powierzchnia w ha w %
Całkowita 490 100,0
Użytki rolne, w tym: 188 38,4
grunty orne 118 24,1
sady 0 0,0
łąki 59 12,0
pastwiska 11 2,2
Lasy i grunty leśne 3 0,6
Pozostałe grunty i nieużytki 299 61,0

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność Pucka – stan na dzień 30.06.2007[2]

Wyszczególnione Ludność Gęstość zaludnienia
osób w % osób/km²
Ogółem 11 345 100,0 2315,3
Kobiety 5 441 47,96 1110,42
Mężczyźni 5 904 52,04 1204,88


Liczba ludności Pucka w latach 1895–2007[potrzebne źródło]

Rok Liczba ludności Rok Liczba ludności Rok Liczba ludności
1895 1 904 1995 11 693 2001 11 375
1900 2 093 1996 11 645 2002 11 372
1960 6 800 1997 11 694 2003 11 391
1970 9 300 1998 11 673 2004 11 331
1975 10 500 1999 11 599 2005 11 330
1980 11 100 2000 11 362 2007 11 345

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość pod zlatynizowaną nazwą Purik wymieniona jest w łacińskim dokumencie wydanym w Świeciu w 1283 roku sygnowanym przez księcia pomorskiego Mściwoja II[3].

Początki osadnictwa sięgają wczesnego średniowiecza. W II połowie XIII w Pucku istniał gród kasztelański książąt wschodniopomorskich. Od 1309 we władaniu Krzyżaków, siedziba komturii, prawa miejskie uzyskał z rąk niemieckich w 1348.

Podczas wojny trzynastoletniej (14541466) mieszczanie puccy stanęli po stronie Polski. W 1457 w Pucku znalazł schronienie wygnany król Szwecji Karol VIII Knutsson Bonde. W zamian za 15 tys. marek pruskich otrzymał w zastaw od Kazimierza Jagiellończyka Ziemię Pucką (980 km²). Państewko puckie istniało formalnie do 1460 kiedy to Puck zdobyli Krzyżacy, później król znalazł schronienie w Gdańsku.

W 1466 włączono Puck do Prus Królewskich, będących od 1569 częścią Korony (wcześniej podlegały jej na zasadach autonomicznych). Siedziba starostwa powiatowego, miejsce sejmików szlacheckich i sądów grodzkich. Za czasów panowania Wazów twierdza i baza floty polskiej.

Z Puckiem związany jest ród Kostków, herbu Dąbrowa, którego dwaj przedstawiciele byli starostami[4] tego miasta: Stanisław Kostka w latach 1546-1554, i jego syn Jan Kostka w latach 1554 -1581, dwukrotny kandydat na króla Polski

W połowie XVIII miasto podupadło i w 1772 zostało włączone do państwa Fryderyka Wielkiego. W 1818 zostało siedzibą powiatu w rejencji gdańskiej (nosiło wówczas nazwę Putzig), wówczas jego znaczenie nieznacznie wzrosło. W owym czasie wytwarzano tu słynne na całe Pomorze piwo puckie.

10 lutego 1920 odbyły się tu tzw. zaślubiny Polski z morzem z udziałem generała Hallera.

1 lipca 1920 w Pucku utworzona została Baza Lotnictwa Morskiego – pierwsza jednostka polskiego lotnictwa morskiego, a w październiku tego roku rozpoczęto formowanie Pułku Artylerii Nadbrzeżnej.

Do września 1939 Puck był garnizonem Morskiego Dywizjonu Lotniczego. Przy dywizjonie funkcjonował Posterunek Żandarmerii Puck. Jesienią 1937 w Pucku sformowany został Kaszubski Batalion Obrony Narodowej.

15 sierpnia 1922, w czasie obchodów drugiej rocznicy „Cudu nad Wisłą”, miała miejsce tragiczna w skutkach „katastrofa lotnicza”.

Aż do 1926 Puck oraz Hel były jedynymi polskimi portami nad morzem (poza Gdańskiem). W tym samym roku miasto spotkała degradacja – zlikwidowano powiat pucki włączając miasto i okolice do nowo utworzonego powiatu morskiego z siedzibą w Wejherowie.

W latach 1939–1945 miasto pod okupacją niemiecką. W okresie 1941–1944 istniał tu obóz pracy, gdzie więźniowie produkowali części do samolotów. W 1956 reaktywowano powiat pucki, który istniał do 1975 i ponownie od 1999.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Miejsca pamięci i pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • Pomnik Antoniego Abrahama,
  • Pomnik gen. Józefa Hallera,
  • Słupek zaślubinowy,
  • Pomnik Braterstwa Broni,
  • Tablica pamięci bł. ks. kmdr ppor. Władysława Miegonia,
  • Pomnik poległych lotników MDL,
  • Miejsca pamięci ofiar II wojny światowej,

Atrakcje[edytuj | edytuj kod]

W okolicy[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Piesze[edytuj | edytuj kod]

Rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Motoryzacyjne[edytuj | edytuj kod]

Wodne[edytuj | edytuj kod]

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Entuzjaści żeglarstwa, windsurfingu i innych sportów wodnych mają możliwość korzystania z Zatoki Puckiej. Co roku organizowane są na niej Mistrzostwa Europy i Świata w różnego rodzaju klasach żeglarskich i windsurfingowych. W Pucku odbywają się systematycznie Maratony Ziemi Puckiej (także dla niepełnosprawnych na wózkach). Można również uprawiać kolarstwo (kilka razy z rzędu przez Puck przebiegała trasa Tour de Pologne). We wrześniu 2006 został ukończony odcinek Swarzewo – Puck, który jest częścią obecnie budowanej Nadmorskiej Ścieżki Rowerowej z Gdyni do Helu[potrzebne źródło].

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji (hale sportowe, kręgielnia, siłownia i strzelnica), ul. Lipowa 3c)
  • Stadion, ul. Lipowa
  • Boisko do piłki plażowej k. mola, ul. Żeglarzy
  • Harcerski Ośrodek Morski – przystań żeglarska, ul. Żeglarzy 1
  • Szkoła Windsurfingu na plaży
  • Korty tenisowe przy SP Puck, ul. Przebendowskiego 27
  • Boisko ze sztuczną trawą przy Hotelu Delfin oraz przy MOKSiR, ul. Lipowa
  • Boisko ze sztuczną nawierzchnią do piłki nożnej, ręcznej, tenisa oraz koszykówki Orlik przy SP Puck

Szkolne hale sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa im. Mariusza Zaruskiego w Pucku, ul. Przebendowskiego 27
  • Publiczne Gimnazjum im. Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku, ul. Nowy Świat 12
  • Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Pucku, ul. Morskiego Dywizjonu Lotniczego
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Bohaterów Helu w Pucku, ul. Kolejowa 7
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Pucku, ul. Zamkowa 5

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Lekkoatletyczny Klub Sportowy Ziemi Puckiej, ul. Lipowa 3c
  • Międzyszkolny Klub Sportowy Korab, ul. Lipowa 3a
  • Uczniowski Klub Sportowy Zatoka, ul. Przebendowskiego 27
  • Klub Strzelecki Grot, ul. Lipowa 3a
  • Klub Kręglarski, ul. Lipowa 3a
  • Klub Szermierczy, ul. Lipowa 3a
  • Klub wietnamskiej sztuki walki VoQuyen, ul. Kolejowa 7
  • Klub Taichi, ul. Kolejowa 7
  • Klub systemu samoobrony ESDS – Explosive Self Defence, ul. Kolejowa 7

Osoby urodzone i związane z Puckiem[edytuj | edytuj kod]

Lista osób urodzonych w Pucku, które mają biogram na Wikipedii:

Szkoły i placówki oświatowe w Pucku[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoły:
    • Szkoła Podstawowa im. Mariusza Zaruskiego w Pucku
    • Szkoła Podstawowa "Małe Morze" w Pucku
    • Publiczne Gimnazjum im. Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku
    • Niepubliczne Gimnazjum w Pucku
    • Gimnazjum Ogólnokształcące im. Macieja Płażyńskiego w Pucku
    • I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Pucku
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Bohaterów Helu w Pucku
    • Liceum Akademickie im. Macieja Płażyńskiego w Pucku
    • Szkoła Muzyczna I st. i Ognisko Baletowe im. Stanisława Moniuszki
    • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Pucku
  • Przedszkola:
    • Przedszkole „Grzybek”
    • Przedszkole im. Jana Brzechwy
    • Przedszkole „Pod tęczą”
    • Przedszkole "Małe Morze"

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Granica lądowa z gmina wiejską Puck. Od północy i pn.-wsch. miasto sąsiaduje z Zatoką Pucką.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dr F. Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3).
  2. 2,0 2,1 Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. "Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski", tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.488-9.
  4. Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa. Wyd. Z.P. POLIMER Koszalin  2010, ISBN 978-83-89976-40-6, s. 79, 84,85, 86, 87,88,89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, i 97
  5. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 7 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons