Swołowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Swołowo
Dawna szkoła w Swołowie, XIX w.
Dawna szkoła w Swołowie, XIX w.
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat słupski
Gmina Słupsk
Liczba ludności (2014-01-02) 230[1]
Strefa numeracyjna (+48) 59
Kod pocztowy 76-200
Tablice rejestracyjne GSL
SIMC 0750907
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Swołowo
Swołowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Swołowo
Swołowo
Ziemia 54°28′37″N 16°50′25″E/54,476944 16,840278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Muzealna Zagroda Albrechta w Swołowie
Zagroda nr 18 w Swołowie, 1865 r.

Swołowo (kaszb. Zołowò, niem. Schwolow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Słupsk.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona około 15 km na północny zachód od Słupska, przy trasie SłupskDarłowo, z zachowanymi elementami średniowiecznych form zabudowy, m.in. niwa siedliskowa na planie owalnicy, przebieg dróg, zabudowa i zagospodarowanie przestrzeni. Jest to jedna z najciekawszych historycznie wsi na Pomorzu, uznana za Europejską Wieś Dziedzictwa Kulturowego i stolicę "Krainy w Kratę". Znajdują się tu zachowane obiekty budownictwa szkieletowego (ryglowego) z początków XIX wieku, typowego dla bogatych pomorskich zagród chłopskich.

Zabudowa wsi to wzorcowy przykład pomorskich owalnic, których planowe zakładanie odbywało się we wczesnym średniowieczu. Główną oś planu owalnicowego, utworzono równolegle do kierunku płynącego przez wieś strumienia. Na cieku zwanym Zieloną Strugą spiętrzono wodę i utworzono mały staw, który pełnił przez wieki funkcje gospodarcze i rekreacyjne. Plac owalnicy, wraz z kościółkiem i stawem, jest płaski, a otoczenie tworzą łagodne zbocza doliny; fakt ten wykorzystano przy okazji komponowania zabudowy zagród i koncepcji rozłogów pól. Domy mieszkalne zajmują najwyżej położone tereny, zamykając zagrody od zewnątrz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi z 1230 roku, z okazji jej nadania Zakonowi Joannitów, potwierdzonego w 1240 roku przez Świętopełka II, w 1474 roku przechodzi we własność księcia słupskiego Eryka II. Uwłaszczenie chłopów przeprowadzono około 1820 roku. Od XVII wieku pod zarządem Słupska jako wieś królewska. Zachowało się tu najwięcej obiektów budownictwa szachulcowego liczące ponad 150 lat. Na zabudowaniach umieszczone są tablice z informacjami o ich historii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół filialny z początków XV wieku z zachowanymi elementami gotyckimi, wybudowany przez Joanitów, kościół z cegły, posadowiony na kamiennym fundamencie.Od strony zachodniej jest wieża z czterobocznym hełmem zwieńczonym kulą i chorągiewką z datą 1618. W kościele pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP zachowały się XIV-wieczne empory i drewniany prospekt organowy.
  • Zabytkowa zagroda nr 8 – Filia Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, należąca początkowo do rodziny Albrechtów z obiektami ryglowymi datowanymi na 1838 rok. Jest ona przykładem budownictwa szkieletowego typowego dla bogatych rodów chłopskich w tym rejonie Pomorza. Zrekonstruowana w ostatnich latach, obejmuje dom mieszkalny oraz odtworzoną stodołę, stajnię, oborę oraz chlew.
  • Zabytkowe budynki podległe pod Filię Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku - Budynek gospodarczy z piecem chlebowym, Stodoła bogatego pomorskiego chłopa, Chałupa zagrodnika, Dom chlebowy, Stodoła zagrodnika, Budynek gospodarczy – stolarnia, Kuźnia, Budynek gospodarczy – lodownia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Kluki, mur pruski, ściana szkieletowa

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]