Darłowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Darłowo
Widok na Zamek Książąt Pomorskich
Widok na Zamek Książąt Pomorskich
Herb
Herb Darłowa
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat sławieński
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1271
Burmistrz Arkadiusz Klimowicz
Powierzchnia 20,21 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

14 308
708,0 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 94
Kod pocztowy 76-150 i 76-153
Tablice rejestracyjne ZSL
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Darłowo
Darłowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Darłowo
Darłowo
Ziemia 54°25′15″N 16°24′38″E/54,420833 16,410556Na mapach: 54°25′15″N 16°24′38″E/54,420833 16,410556
TERC
(TERYT)
4324413011
SIMC 0949833
Hasło promocyjne: Królewskie Miasto Darłowo
Urząd miejski
plac Kościuszki 9
76-150 Darłowo
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Darłowo w Wikisłowniku
Strona internetowa

Darłowo (kaszub. Darłowò[potrzebne źródło], niem. Rügenwalde) – nadmorskie miasto i gmina miejska w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, największe miasto powiatu sławieńskiego. Położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej, na Pobrzeżu Koszalińskim, na Pomorzu Zachodnim.

Według danych z 2012 r. miasto miało 14 308 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Darłowo leży w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w zachodniej części powiatu sławieńskiego. Znajduje się na Pomorzu Zachodnim.

Miasto jest położone na Pobrzeżu Koszalińskim, na obszarze dwóch mezoregionów: Wybrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej.

Według danych z 1 stycznia 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 20,21 km²[2]. Miasto stanowi 1,91% powierzchni powiatu.

Darłowo posiada dwie wydzielone części miasta: Darłówko i Racisław. Z powodu rozdzielenia rzeką potocznie rozróżnia się również Darłówko Wschodnie oraz Darłówko Zachodnie.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Darłowo jest położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej. Najwyżej położone obszary miasta (powyżej 20 m n.p.m.) to wzniesienie Jankówek (22,1 m n.p.m.) oraz wzniesienie cmentarza.

Cała północna część Darłowa (na północ od ul. Powstańców Warszawskich, ul. Bogusława X i na północ od drogi wojewódzkiej nr 203) jest objęta obszarem chronionego krajobrazu Koszaliński Pas Nadmorski. Tereny Wieprzy objęte są specjalnym obszarem ochrony siedlisk "Dolina Wieprzy i Studnicy".

Według danych z roku 2002 Darłowo ma obszar 19,93 km², w tym: użytki rolne 71%, użytki leśne 2%[3].

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

W 1205 roku zapisano nazwę Dirlow pochodząca według jednej z teorii od imienia Darł, do którego dodano przyrostek -owo. Część badaczy przychyla się natomiast do słowiańskiego pochodzenia nazwy (polskiej i kaszubskiej) oznaczającej miejsce obdarzone szczególną obfitością łowisk (analogicznie jak w myśliwskim zawołaniu "Darzbór" - tę wersję zdaje się potwierdzać fakt, że od wieków wody Bałtyku wzdłuż Darłowa rzeczywiście szczególnie obfitują w ryby), a więc polska nazwa miasta odpowiadałoby w przybliżeniu w języku niemieckim nazwie Fischereigabe. Jednak niemiecka nazwa Darłowa Rügenwalde została wprowadzona przez księcia zachodnipomorskiego Warcisława w 1312 roku i jest złożeniem dwóch członów, z których pierwszy występuje nazwa wyspy Rugia, będącej częścią dawnego słowiańskiego Księstwa Pomorskiego - po niemiecku Rügen. Drugi człon pochodzi od niemieckiego Wald (pol. 'las')[4].

Polskim przedwojennym egzonimem była nazwa Dyrłów (1881, 1933)[5][6]. Jednakże na polskiej mapie wojskowej z 1936 r. przy oznaczeniu miasta podano nazwę Dzierzłów[7].

Po wojnie przejściowo używano nazw Darłów, Derłowo i Derłów[8]. Obecna nazwa miasta Darłowo została formalnie wprowadzona 7 maja 1946[9].

Urząd Miejski w Darłowie przedstawia za pełną nazwę Królewskie Miasto Darłowo.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widok ok. 1900 r.

Już w XI w. istniał gród lub warownia o nazwie Dirlov lub Dirlovo, którego mieszkańcy zajmowali się żeglarstwem, połowami i konserwowaniem ryb, tkactwem itp. Prawa miejskie nadane w roku 1271 (prawo lubeckie) przez Wisława II, księcia Rugii[10]. Potem, po krótkim panowaniu Brandenburczyków, w 1347 miasto przeszło w ręce księcia wołogoskiego Bogusława V[11] z dynastii Gryfitów, zięcia Kazimierza Wielkiego. W 1352 roku rozpoczęto budowę zamku, na ten okres datuje się też początek współpracy z Hanzą (pełnoprawnym członkiem Hanzy Darłowo zostało w roku 1412). W 1382 w Darłowie urodził się Eryk Pomorski[12], znany potem jako król Norwegii Eryk III i król Danii Eryk VII oraz król Szwecji. Po detronizacji, kolejno ze wszystkich tronów, wrócił do Darłowa i zaczął rozbudowywać miasto; tu został pochowany[13]. Kolejnym władcą zasłużonym dla Darłowa i całego Pomorza Zachodniego był Bogusław X.

16 września 1497 roku Darłówko i część Darłowa zostały zalane ogromną falą. Była ona na tyle silna, że porwała cztery stojące w porcie statki. Jeden z nich zatrzymał się w okolicy wzgórza Kopa, na którym stoi kaplica Św. Gertrudy. Fali towarzyszył dźwięk przypominający pomruk olbrzymiego niedźwiedzia, toteż mieszkańcy nazwali ją „niedźwiedziem morskim”[14].

W dniu 27 sierpnia 1568 roku eskadra polskiej floty wojennej króla Zygmunta Augusta, składająca się z 10 statków, napotkała przypadkowo w porcie w Darłowie trzy szwedzkie i dwa szkockie statki, w związku z czym nastąpiło ostrzelanie polskich okrętów, po którym z polskich okrętów wysadzono desant, który uderzył na Szwedów od strony lądu. W wyniku walki zdobyto wszystkie szwedzkie statki, natomiast statkom szkockim udało się odpłynąć z portu[15]. W latach 1589, 1624, 1648, 1679 i 1722 miasto było z kolei niszczone przez pożary. Pierwszą latarnię morską wybudowano około roku 1715[16].

Po przejęciu miasta przez Hohenzollernów przeżywało ono aż do połowy XVIII w. zastój gospodarczy, a podczas blokady kontynentalnej Anglii w okresie wojen napoleońskich na początku XIX w. mieszkańcy Darłowa i okolic trudnili się przemytem brytyjskich towarów na kontynent[17].

Przed I wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, tuż przed II wojną światową – ok. 8 tys.; w czasach niemieckich nosiło nazwę (niem.) Rügenwalde. Taką nazwę nosi kiełbasa Rügenwalder Teewurst, przed wojną produkowana w Darłowie, a po wojnie w Zachodnich Niemczech, wyłącznie przez firmy pochodzące z Darłowa.

W czasie II wojny światowej w Darłowie zmontowano i testowano dwa największe działa w historii świata, noszące nazwy Dora (od: Dorota) i Gustav. Kilkakrotnie na wizytację ich budowy przyjeżdżał Adolf Hitler. W 1946 r. Darłowo zostało włączone administracyjnie do nowo powstałego województwa szczecińskiego w powojennej Polsce, zaś jego niemiecka ludność wysiedlona do Niemiec. Od 1953 roku ważny ośrodek kształcenia kadr dla gospodarki morskiej, w tym to roku powstała bowiem w Darłowie Zasadnicza Szkoła Rybołówstwa Morskiego. Obecnie kontynuatorem tradycji tego szkolnictwa jest Zespół Szkól Morskich.

21 grudnia 2012 podczas sesji Rady Miasta nadano nazwę mostu w ciągu ul. Marii-Curie Skłodowskiej - most Zamkowy[18]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Struktura demograficzna mieszkańców Darłowa według danych z 22 sierpnia 2013:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 13 867 100 7216 52,04 6651 47,96
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 2388 17,22 1141 8,23 1247 8,99
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 8999 64,9 4305 31,04 4694 33,85
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 2480 17,88 1770 12,76 710 5,12

Według danych z sierpnia 2013 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 4000 osób[19].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Rynek w Darłowie. Widoczny: Kościół MB Częstochowskiej, ratusz, Pomnik Rybaka

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki chronione prawem w Darłowie:

  • Śródmieście[20]. Darłowo zachowało unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny z rynkiem pośrodku, jako głównym placem w mieście. Gród był otoczony murami z basztami i bramami. Do dziś zachowała się tylko jedna brama.
  • Zamek Książąt Pomorskich – jedyny w Polsce nadmorski gotycki zamek wybudowany na planie zbliżonym do kwadratu z wieżą wysokości 24 metrów. Budowę zamku rozpoczęto w 1352 roku za panowania Bogusława V, na ten okres datuje się też początek współpracy miasta z Hanzą. W XVIII i XIX wieku w zamku znajdowały się magazyny i więzienie, od 1930 roku muzeum.
  • Kościół Mariacki – rozpoczęcie budowy kościoła datuje się na 1321 r. W roku 1394 z funduszy księcia Bogusława VIII wzniesiono wieżę kościelną, a następnie dobudowano zakrystię i kaplice boczne. W kościele znajdują się sarkofagi książąt pomorskich: Eryka I (króla Danii, Norwegii i Szwecji), Elżbiety (księżniczki duńskiej, żony ostatniego pomorskiego księcia Bogusława XIV, zmarłej w 1653 roku), księżnej Jadwigi (córki księcia Henryka Brunszwickiego i Elżbiety Duńskiej, żony Ulryka, brata Bogusława XIV). Od 1992 roku w kościele darłowskim rozwija się kult Matki Bożej Fatimskiej, Królowej Pokoju i Jedności, której figura została ukoronowana przez Ojca Świętego Jana Pawła II podczas audiencji w Rzymie. Było to 2 czerwca 1993 roku.
  • ratusz – barokowy, przebudowany w 1725 roku, obecnie siedziba władz miasta. Przed ratuszem stoi fontanna z 1919 roku z posągiem rybaka.
  • Brama Wysoka – jedyna brama miejska zachowana z pierwotnego założenia murów obronnych [zdjęcie]
  • pozostałości murów obronnych z XIV-XV wieku,
  • Kościół św. Jerzego – piętnastowieczna gotycka jednonawowa budowla, wchodząca w skład dawnego szpitala św. Ducha dla trędowatych [zdjęcie]
  • Kościół św. Gertrudy – oryginalne (XV wiek) założenie gotyckiej architektury cmentarnej na planie sześcioboku z dwunastobocznym obejściem; całość nakryta dachem namiotowym z iglicą. Wnętrze z gwieździstym sklepieniem zdobi fresk patronki żeglarzy św. Gertrudy oraz godła cechów szewskiego i piwowarskiego. Przykład skandynawskiego gotyku, jedyny w Polsce. Okna kościoła są podobne do bulajów dawnych statków. Gotycki kościół św, Gertrudy to jedyna w swoim rodzaju budowla w Polsce, nawiązująca do angielskich wzorców budownictwa[21].
  • zespół młyna wodnego (ul. Kanałowa 3), obejmujący młyn wodny z 1894 r., siłownię z 1905 r., turbinownię z 1905 r., dom mieszkalny z 1919 r. oraz ogród[22].
  • zabytkowy dom (pl. Kościuszki 17)
  • zabytkowy dom (ul. Marii Curie-Skłodowskiej 22) szachulcowy
  • zabytkowe kamienice (na ul. Powstańców Warszawskich 7, 15, 49, 51, 56)
  • most zwodzony w Darłówku nad rzeką Wieprzą, z początku XIX wieku (rozebrany w 1977 roku[23])

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Drogi lądowe[edytuj | edytuj kod]

Drogi lądowe włączone w system komunikacyjny miasta:

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Darłowo uzyskało połączenie kolejowe w 1878 r. po doprowadzeniu linii z Korzybia przez Sławno. W 1991 r. cała linia została zamknięta. W 2005 r. otwarto ponownie odcinek Sławno – Darłowo. PKP uruchomiły przewozy towarowe i autobus szynowy. 11 grudnia 2011 zawieszony ponownie przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. Najważniejszym argumentem była kwestia finansowa – podano, że linia ta ma około 2,2 mln zł deficytu i samorządu nie stać na jej dalsze utrzymywanie.

Przystań żeglarska[edytuj | edytuj kod]

Wschodni falochron portu

Marina w Darłowie zmieści ponad 70 jachtów i łodzi rybacko-wędkarskich. W porcie, po wschodniej stronie, zamontowano dwa pomosty pływające z odnogami cumowniczymi, wyposażone w urządzenia do cumowania jachtów, trapy zejściowe oraz postumenty z przyłączami energetycznymi i wodociągowymi. 

Port jachtowy w Darłowie dołączył do sieci portów i przystani Pomorza Zachodniego, połączonych Zachodniopomorskim Szlakiem Żeglarskim. W porcie w Darłowie oddano do użytku nową, funkcjonalną, nowoczesną a zarazem ładną marinę żeglarską.Trasa Szlaku leży na głównej drodze wodnej prowadzącej ze stolicy Niemiec – Berlina poprzez Bałtyk do Skandynawii. Odległość pomiędzy nimi nie przekracza kilku godzin żeglugi. Umożliwia to bezpieczne, turystyczne żeglowanie nie tylko dla wytrawnych żeglarzy, lecz również dla mniej doświadczonych pasjonatów żeglarstwa, nawet z rodzinami. Właśnie dla tych żeglarzy bardziej dostępne będą porty ze wschodniego wybrzeża. Po odpoczynku w Darłowie łatwiej można płynąc przez Łebę, Władysławowo i dalej do Sopotu i Gdańska.Marina w Darłowie pomieści . W ramach postoju port zapewnia załogom i pasażerom – przestronne i estetyczne toalety, prysznice, pralnię i inne pomieszczenia socjalne

Wszyscy żeglarze, którzy odwiedzają port morski Darłowo mogą również skorzystać z kontenera sanitarnego, umiejscowionego za mostem, po wschodniej stronie portu. W kontenerze mieści się toaleta, prysznic i pomieszczenie rekreacyjne. Można również podłączyć się do energii elektrycznej oraz po uprzednim kontakcie z Zarządem Portu pobrać wodę słodką.

Rejsy turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Latem rzeką Wieprzą z centrum do mostu rozsuwanego kursuje tramwaj wodny
  • Latem raz w tygodniu kursuje z Darłowa statek wycieczkowy na duńską wyspę Bornholm
  • Rejsy na morski połów ryb dla wędkarzy
  • Wycieczki po redzie portu Darłowo statkami stylizowanymi na historyczne.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

XI Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych

W mieście działają cztery instytucje kulturalne: Darłowski Ośrodek Kultury, Biblioteka miejska, Zamek Książąt Pomorskich oraz Kino „Bajka”.

Imprezy i zawody cykliczne odbywające się w Darłowie:

  • Bałtyk Festiwal Media i Sztuka - Darłowo - lipiec, od 2011[24]
  • REGGAENWALDE FESTIVAL - letni festiwal reggae w pobliżu plaży od 2009 roku. [25]
  • Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych – czerwiec, od 1999 [26]
  • Darłowski Festiwal Filmów Skandynawskich – lipiec/sierpień, od 2001[27][28]
  • Gala operetkowa – plac Kościuszki
  • Festiwal organowy – Kościół św. Gertrudy [29]
  • Czwartkowy Pociąg do Jazzu [30]
  • Ogólnopolskie Otwarte Zawody Wędkarskie. Zawody są rozgrywane na morzu. Wędkarze poławiają dorsze z pokładów statków.
  • Puchar Polski w kolarstwie szosowym kobiet.
  • Otwary Puchar Polski Ashihara Karate
  • Mistrzostwa Pomorza Ashihara Karate
  • Mistrzostwa Pomorza Breakdance - od 2010 roku.

W roku 1963 nakręcono  Darłowie i w Darłówku film fabularny z m.in. Beatą  Tyszkiewicz i Andrzejem Łapickim w rolach głównych. Scenariusz Dramatu psychologicznego "Naprawdę wczoraj" oparty został na powieści "Siedem dalekich rejsów", Leopolda Tyrmanda. Sensacyjna fabuła jego powieści oparta jest na historii poszukiwania zaginionego tuż po wojnie klejnotu sztuki pomorskiej - srebrnego ołtarza z darłowskiego kościoła mariackiego. Ołtarz ten ostatecznie wykonano w 1623 roku na kaplicy darłowskiego zamku. W filmie wśród nakręconych scen można podziwiać ówczesne Darłowo oraz port rybacki w Darłówku. Leopold Tyrmand wielokrotnie bywał w Darłowie.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Darłówko nocą – ujście Wieprzy
Kąpielisko w Darłówku

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Układ starego miasta – średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta.
  • Rozsuwany most – im. Kapitana Witolda Huberta z wieżą kontrolną to jedyne takiego rodzaju urządzenie na polskim wybrzeżu[31]. Łączy on Darłówko Wschodnie z Zachodnim, ale dostępny tylko dla pieszych i rowerów.
  • Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych – impreza cykliczna w sezonie letnim
  • Elektrownia wiatrowa – elektrownia wiatrowa liczy obecnie 10 wiatraków (dużych) oraz 5 mniejszych. Obecnie są to jedne z największych wiatraków w Europie, o wysokości 118 m.
  • Historyczne poniemieckie bunkry obronne służące do zabezpieczenia nabrzeża oraz portu w Darłowie. – Zachowała się większość podziemia oraz cztery działobitnie. Obiekt pochodzi z czasów II wojny światowej (powstał na przełomie lat 1932-1936r.).
  • Pomnik Rybaka – Fontanna – zaprojektowany został w roku 1919 przez znanego niemieckiego artystę Wilhelma Grossa. Fundatorami byli Heptenmacherowie. Reliefy znajdujące się na fontannie przedstawiają m.in.: początki miasta (kopanie fosy), rozładunek statku przez robotników, hanzeatycki żaglowiec oraz pastwiska miejskie z wypasanymi na nich gęsiami.
  • Latarnia Morska – pochodzi z XIX w., wielokrotnie przebudowywana, obecnie wieża ma 22 m wysokości (w Darłówku) i jest to trzecia najniższa co do wysokości latarnia na polskim wybrzeżu (najniższa jest latarnia w Jastarni).
  • Port – oryginalna zabudowa portu rybackiego z XIX i XX wieku. Awanport w Darłówku Zachodnim – miejsce, w którym podczas II wojny światowej istniała stocznia statków żelbetonowych.
  • Park linowy "Nad Bałtykiem" - na gości czeka aż 60 atrakcji linowych na 4 różnych trasach:- Trasa treningowa- Trasa dziecięca- Trasa średnia- Trasa trudna- Zjazdy tyrolskie 200m [32]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • szlak turystyczny niebieski Szlak Rezerwatów – 75 km na trasie Polanów-Darłowo
  • szlak turystyczny czerwony Szlak Nadmorski – 100 km na trasie Mielno-Jarosławiec
  • szlak turystyki wodnej rzeka Wieprza – spływ Kępice – Darłowo
  • szlak turystyczny czarny Szlak Zabytków Średniowiecza – 104 km. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego.

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Pętla (7 km) Darłówko Zachodnie ul. Zwycięstwa - Darłowo - ul. Morska - ul. Conrada - Darłówko Wschodnie. Pierwszy szlak, zwany Małą Pętlą ma jedynie 7 kilometrów więc jest doskonały na rozgrzewkę. Obejmuje trasę od Darłówka Zachodniego przez Darłowo do Darłówka Wschodniego. W Darłowie można nieco zboczyć z trasy by zwiedzić starówkę.Pozostałe szlaki rowerowe nawiązują do szlaków pieszych - Wiatrakowego (39 km długości), Nadmorskiego (37 km) i Cystersów (23 km).
  • Pętla Szlakiem Cystersów (23 km) Darłowo - Bobolin - Dąbki - Bukowo Morskie (Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa z XIII/XIV wieku, styl gotycki) - Pęciszewko - Rusko - Darłowo.Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, zabytki budownictwa wiejskiego. Pełny opis całego szlaku dostępny pod adresem: www.ugdarlowo.pl
  • Duża Pętla Nadmorska (37 km) Darłówko Wsch. (ul. Słowiańska) - Wicie - Jarosławiec - Rusinowo - Barzowice - Drozdowo - Darłowo. Malownicza trasa wiedzie nową drogą tuż za wydmą, na wale przeciwpowodziowym zaczynahącą się od tzw. Patelni w Darłówku Wschodnim. Następnie biegnie w lasku nadmorskim, dalej przez mierzeję między morzem a jeziorem Kopań. Przejeżdża się również przez przekop - połączenie jeziora z morzem. Z drogi doskonale widać morze, wiatraki oraz jezioro. Szlak na odcinku z Darłówka Wsch. do Jarosławca jest zamknięty dla ruchu samochodowego, więc można się w czasie przejażdżki rowerowej rozkoszować wspaniałymi widokami i czystym powietrzem, niezmąconą ciszą a biwak zorganizować na dzikiej plaży.
  • Dua Pętla Wiatrakowa (39 km) Darłowo - Cisowo - Drozdowo - Sulimice - Kowalewice - Stary Jarosław - Krupy - Darłowo.Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, pierwszy w Polsce park elektrowni wiatrowych powstały w 1999 roku. Znajdując się na szlaku warto wstąpić do kościoła w stylu gotyckim w Cisowie (z 1321 roku). We wnętrzu można zobaczyć renesansowe ławy i chór, a także barokową ambonę i ołtarz główny oraz kropielnicę z XIV wieku.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Uczniowski Klub Sportowy "ORLIK" Darłowo (sekcja piłki nożnej – dzieci kl. 0-6+ szkoły podstawowej)
  • Yacht Club "Wiking"
  • KS M&W "Stocznia Darłowo" (męska i kobieca sekcja piłki siatkowej)
  • Klub Kolarski "Ziemia Darłowska"
  • Gminne Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe Darłowo
  • Szkolny Morski Klub Żeglarski "Albatros"
  • Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe
  • Darłowski Klub Oyama Karate
  • Miejski Klub Sportowy "Darłovia Darłowo" (sekcja piłki nożnej)
  • Pływacki Uczniowski Klub Sportowy "Neon"
  • Uczniowski Klub Sportowy Ashihara Karate i Ju Jitsu

W Darłowie znajduje się także autoryzowane przedstawicielstwo Ashihara International Karate Organisation ( AIKO ) i Ashihara Karate International ( AKI ) w Polsce oraz siedziba Polskiej Organizacji Ashihara Karate ( POAK ) i Komisji Stylowej Ashihara Karate - Polskiej Federacji Sztuk Walki i Sportów Obronnych ( KSAK - PFSzWiSO ) .

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stadion Miejski (boiska do tenisa i piłki nożnej)
  • Park wodny Jan
  • Hala sportowa i kort tenisowy – Ośrodek Róża Wiatrów
  • Siłownia „FORMA”
  • Siłownia „Atlas”
  • Hala Sportowa Zespołu Szkół Morskich
  • ośrodek jeździecki (jazda konna)
  • ORLIK ul. Chopina 4
  • ORLIK ul. Wyspiańskiego
  • ORLIK ul. Zwyciestwa
  • Centrum Sportowe ,, HERKULES ,, ul. Wieniawskiego 10 A - 14 B

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Ratusz – siedziba Urzędu Miejskiego w Darłowie

Darłowo ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej w Darłowie 15 radnych[33]. Są oni wybierani w 8 okręgach wyborczych[34]. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest ratusz przy placu Tadeusza Kościuszki. W mieście znajduje się także siedziba wiejskiej gminy Darłowo.

Burmistrzowie Darłowa:

  • Stanisław Dulewicz (1945 – 1947)
  • Andrzej Lewandowski
  • Zbigniew Moroń
  • Jerzy Buziałkowski
  • Ewa Kucharska
  • Arkadiusz Wojciech Klimowicz (od 2002)

Darłowo utworzyło 5 jednostek pomocniczych miasta[35][36][37]:

  • „Osiedle nr 1”,
  • „Osiedle nr 2”,
  • „Osiedle Bema” (nr 3),
  • „Osiedle Centrum” (nr 4),
  • „Osiedle Darłówko” (nr 5).

Na ogólnych zebraniach mieszkańców poszczególnych osiedli jest wybierana rada osiedla oraz zarząd.

Samorząd Darłowa należy do Związku Miast i Gmin Morskich, Nowej Hanzy, Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania.

Mieszkańcy miasta wybierają 4 z 17 radnych do Rady Powiatu w Sławnie[38]. Mieszkańcy wybierają radnych do sejmiku województwa w okręgu IV. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu wyborczego nr 100, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Darłowo jest obszarem właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Koszalinie, Sądu Okręgowego w Koszalinie[39] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie[40].

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki

Świadkowie Jehowy

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Honorowi Obywatele Miasta Darłowo[edytuj | edytuj kod]

Lista osób, którym Rada Miasta Darłowa nadała tytuł Honorowy Obywatel Miasta Darłowo[42]:

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-06-05. ISSN 1734-6118.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Nazwy wsi i miast wschodniej części Pomorza Zachodniego. W: Edward Breza: Zeszyty Kulickie. 1999, s. 95, seria: Materiały z konferencji w Kulicach 6-8 listopada 1998. ISSN 1508-9207.
  5. Dyrłów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  6. Arkusz 33 Wejherowo-Słupsk. Mapa operacyjna 1:300 000. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny, 1933.
  7. Arkusz N-33-II Słupsk (Stolp). Mapa Polski i Krajów Ościennych 1:500 000. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny, 1936.
  8. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 50. ISBN 83-87879-34-7.
  9. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85)
  10. Na Ziemi Ojców, Rocznik Ziem Zachodnich i Północnych, 1962, Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich, s. 183.
  11. Darłowo.info - historia miasta [1]
  12. info Darłowo - historia: Eryk Pomorski[2]
  13. e-Darłowo - historia miejscowości [3]
  14. Tsunami w Darłowie na stronie portalu Polska.pl [dostęp 2011-07-30].
  15. Zygmunt Boras, Obrzeża nowożytnej Rzeczypospolitej. Kwestie wyznaniowe, społeczne i narodowościowe, Wyd. UAM, Poznań 2005, s. 20.
  16. info Darłowo - historia: Latarnia morska[4]
  17. Darłowo - historia (infodarłowo)[5]
  18. Uchwała Nr XXXIII/232/2012 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 21 grudnia 2012
  19. Statystyka (pol.). Powiatowy Urząd Pracy w Swanie. [dostęp: 2013-08-31].
  20. Zabytek KOBiDZ, nr rej. 204 z 22.09.1959.
  21. Darłowo net - Kościół św. Gertrudy [6]
  22. Zabytek KOBiDZ nr rej. 1249 z 27.07.1995.
  23. Zbigniew Mielczarski, Jan Sroka, Marek Żukowski: Ziemia sławieńska : ilustrowany przewodnik turystyczny. Wydawnictwo Region, 2009, s. 63. ISBN 9788375910445.
  24. http://baltykfestiwal.pl/
  25. https://www.facebook.com/ReggaenwaldeFestival
  26. http://zlot.darlowo.info/
  27. I Darłowski Festiwal Filmów Skandynawskich. Stopklatka SA. [dostęp 2010-09-17].
  28. X Darłowski Festiwal Filmów Skandynawskich 13-18 lipca. Polskapresse Sp. z o.o., 2010-07-12. [dostęp 2010-09-17].
  29. http://filharmoniakoszalinska.pl/
  30. https://www.facebook.com/pages/Poci%C4%85g-do-Jazzu/131197750313341
  31. Zbigniew Mielczarski, Jan Sroka, Marek Żukowski: Ziemia sławieńska : ilustrowany przewodnik turystyczny. Wydawnictwo Region, 2009, s. 62. ISBN 9788375910445.
  32. http://www.nad-baltykiem.com
  33. Zarządzenie Nr 75/2010 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 25 lutego 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 20, poz. 389).
  34. Uchwała Nr XLV/444/2002 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 28 czerwca 2002 r. ws. podziału miasta Darłowo na okręgi wyborcze (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 52, poz. 1135, zmiana Dz. Urz. 2006 r. Nr 86, poz. 1552, zmiana Dz. Urz. 2010 r. Nr 91, poz. 1663).
  35. Uchwała Nr XXXII/294/01 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 27 lutego 2001 r. ws. ustalenia granic osiedli (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 13, poz. 264)
  36. Uchwała Nr XXV/172/2012 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 25 kwietnia 2012 r. zmieniająca uchwałę (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2012 r., poz. 1183)
  37. Uchwała Nr XXXVI/254/2013 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 lutego 2013 r. zmieniająca uchwałę (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r., poz. 1279)
  38. Uchwała Nr XXX/253/2002 Rady Powiatu w Sławnie z dnia 27 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 52, poz. 1155).
  39. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 180, poz. 1508).
  40. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925).
  41. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 7 czerwca 2014.
  42. Honorowy Obywatel Miasta Darłowo.
  43. 43,0 43,1 Uchwała Nr XX/215/2008 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 16 września 2008 r.
  44. Uchwała Nr XLII/371/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 3 marca 2010 r.
  45. L. Walkiewicz: Lech Wałęsa honorowym obywatelem miasta Darłowa (pol.). darlowo.pl, 2011-03-04. [dostęp 2011-06-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Z pamiętnika pierwszego burmistrza Darłowa Stanisława Dulewicza”. – Kazimiery Dulewicz.
  • Album „Darłowo w Starej Fotografii”- L. Walkiewicza i M. Żukowskiego
  • „Szkice Darłowskie” K. Kontowskiego.
  • „Kościół Mariacki” oraz „Kościół św. Gertrudy” – M. Żukowskiego
  • „Eryk Pomorski” – L. Walkiewicza,
  • „Krótki oddech wolności” M. Żukowskiego,
  • „Kształtowanie się organów władzy na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1957 i jego rola w zwalczaniu opozycji” M. Żukowskiego,
  • „Darłowo zarys dziejów” – L. Walkiewicza i M. Żukowskiego,
  • „Ziemia Sławieńska” – Z. Mielczarski, J. Sroka, M. Żukowski,
  • „Z dziejów portu nad Wieprzą” – L. Walkiewicza
  • „Święte Triduum Paschalne we wspólnocie parafialnej” o. Janusz Jędryszek OFMConv. wyd. Dom Wydawniczy „Nazaret” Toruń 1996
  • „Przejście Pana w miasteczku Darłowo” ks. Andrzej Kowalczyk wyd. Katolickie stowarzyszenie „Jezus Żyje” Gdańsk 1999

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons