Szkoci

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Szkoci (Scots)
Liczebność ogółem około 30 milionów
Regiony zamieszkania Szkocja Szkocja:
4,459,071
Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone:
9,209,813
Kanada Kanada:
4,719,850
Australia Australia:
1,501,204
Anglia Anglia:
795,000
Język język angielski,
język szkocki lallans,
język szkocki gaelicki
Religie prezbiterianizm, ateizm, katolicyzm
Pokrewne grupy etniczne Irlandczycy, Walijczycy, Anglicy, Kornwalijczycy

Szkoci (ang. i scots Scots, szkoc. gael. Albannaich) - naród celtycki zamieszkujący Szkocję i Irlandię Północną. Mówią językami: angielskim (70% ludności), szkockim lallans (30% ludności) i celtyckim językiem szkockim gaelickim (1% ludności, głównie wyspy Hebrydy); te dwa ostatnie języki są stopniowo wypierane przez język angielski.

Szkoci w większości (42%) są prezbiterianami (Kościół Szkocki), duża grupa ludności to ateiści (28%), jedynie mieszkańcy płd-zachodniej Szkocji (głównie potomkowie imigrantów z Irlandii) oraz ludność 2 niewielkich wysp (Uist i Barra) to w większości katolicy (16%).

W etnogenezie Szkotów uczestniczyło wiele grup: Piktowie, Brytowie, Anglowie i Wikingowie. W wyniku wielowiekowych procesów ukształtowały się trzy grupy społeczeństwa szkockiego: zanglicyzowani mieszkańcy nizin (Lowlanderzy) mówiący językiem scots i górale podtrzymujący celtyckie tradycje (Highlanderzy) posługujący się językiem gaelic oraz niedawno wyodrębniona grupa Borderów z pogranicza pochodzących z małżeństw mieszanych z Anglikami, którzy władają wyłącznie językiem angielskim, jedynie zachowując szkocki akcent na skutek asymilacji językowej.

Podstawą organizacji społecznej Szkotów były klany. Po unii z Anglią (1707r.) klany przestawały istnieć, pozbawione odwiecznych terytoriów, kolonizowanych przez Anglików. Ślady dawnych tradycji zachowały się w zwyczajach, muzyce, poezji, w ubiorze - męski strój klanowy, czyli kilt z kraciastego tartanu został uznany za narodowy strój szkocki.

W pierwszych wiekach naszej ery mianem Szkotów nazywano heterogeniczną ludność Irlandii, powstałą z przemieszania Celtów z pierwotnymi mieszkańcami Irlandii, o pochodzeniu azjanickim.

W VI wieku zostali schrystianizowani przez św. Kolumbana. Choć ich mieszanie się z Piktami z Wysp Brytyjskich rozpoczęło się już wcześniej, masowa inwazja Szkotów na Brytanię zaczęła się w VIII wieku, pod wpływem wikingów, którzy zaczęli pustoszyć Irlandię. Gdy irlandzcy osadnicy zasymilowali się z ludnością Wysp Brytyjskich, Szkotami nazywano już tylko mieszkańców północnej części Wielkiej Brytanii.

[edytuj] Zobacz też

Utwórz książkę