Ułan Ude

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ułan Ude
Улан-Удэ
Główny plac miasta z widoczną głową Lenina
Główny plac miasta z widoczną głową Lenina
Herb Flaga
Herb Ułan Ude Flaga Ułan Ude
Państwo  Rosja
Republika  Buriacja
Mer Aleksandr Michajłowicz Gołkow
(Александр Михайлович Голков)
Powierzchnia 377 km²
Wysokość 530 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

411 646
w 2003 r. - 1010 os./km²
Nr kierunkowy (+7) 3012
Kod pocztowy 670000
Tablice rejestracyjne 03
Położenie na mapie Buriacji
Mapa lokalizacyjna Buriacji
Ułan Ude
Ułan Ude
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Ułan Ude
Ułan Ude
Ziemia 51°50′N 107°37′E/51,833333 107,616667Na mapach: 51°50′N 107°37′E/51,833333 107,616667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Rosja
Starowiercza cerkiew w Ułan Ude.
Dworzec kolejowy w Ułan Ude.
Jurta buriacka w Muzeum Etnograficznym Kultury i Życia Narodów Zabajkala w Ułan Ude.
Czuma Ewenków prezentowana w Muzeum Etnograficznym Kultury i Życia Narodów Zabajkala w Ułan Ude.
Wikimedia Commons

Ułan Ude (ros. Улан-Удэ, bur. Улаан Үдэ, Ulaan Ùdè) – miasto w Rosji, stolica Buriacji, położone przy ujściu rzeki Udy do Selengi, trzecie co do wielkości miasto wschodniej Syberii – 411 646 mieszkańców (2012). Znajduje się ono ok. 130 km na wschód od jeziora Bajkał między górami Chamar-Daban i Ułan-Burgasy.

Położone 4400 km na wschód od Moskwy, 430 km na północ od Ułan Bator i ok. 130 km od Jeziora Bajkał.

Obecną nazwę miasto otrzymało w 1934 roku. Do 27 lipca 1934 roku było znano jako Wierchnieudińsk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założone w 1666 r. przez rosyjskich Kozaków jako zimowisko Udińsk. Od 1689 było ono twierdzą Wierchnieudińską. W 1690 Wierchnieudińsk otrzymał prawa miejskie. W XVII wieku stanowił on ośrodek wojskowy i administracyjny.

Dzięki położeniu geograficznemu szybko stało się ono centrum handlowym łączącym Rosję, Chiny i Mongolię. Do dzisiaj zachowały się w centrum stare obiekty handlowe, rzeźbione w drewnie i kamieniu, przykład rosyjskiego klasycyzmu. W 1878 miasto niemal doszczętnie spłonęło, po czym zostało odbudowane. W mieście można znaleźć przykłady współistnienia obok siebie lamaizmu (Dacan Iwołgiński) i rosyjskiej cerkwi prawosławnej (katedra).

Gdy pojawiły się informacje na temat budowy Kolei Transsyberyjskiej, Rada Miejska postanowiła rozpocząć działania zmierzające do przeprowadzenia trasy przez Wierchnieudińsk. Stwierdzono, ze jeżeli tak sie nie stanie miasto runie i przemieni się w żałosną, zapadłą wioskę. 15 sierpnia 1899 do miasta przyjechał pierwszy pociąg. Władze Wierchnieudińska poprosiły jego mieszkańców aby z tej okazji wywiesili flagi państwowe, a wieczorem zapalili przed domami lampy naftowe.

W 1923 r. miasto zostało stolicą Buriacko-Mongolskiej ASRR. Od 1938 mieściła się tu centrala obozu Jużłag. W latach 1958-1992 miasto było stolicą Buriackiej ASRR.

Współcześnie Ułan Ude jest węzłem transportowym Kolei Transsyberyjskiej, ośrodkiem kulturalnym i ekonomicznym. Według danych z 2012 roku miasto liczy 411 646 mieszkańców[1]. Miasto jest siedzibą prawosławnej eparchii ułan-udeńskiej.

Nauka[edytuj | edytuj kod]

W Ułan Ude mieści się Buriackie Centrum Naukowe Syberyjskiego Oddziału Rosyjskiej Akademii Nauk. W mieście znajduje się również oddział irkuckiej wyższej szkoły ministerstwa spraw wewnętrznych, akademia rolnicza, uniwersytet, filia nowosybirskiej wyższej szkoły ekonomii i prawa, filia wyższej szkoły telekomunikacji i informatyki, akademia kultury i sztuki, politechnika.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W Ułan Ude znajduje się przystań rzeczna, węzeł kolejowy, drogowy, sieć tramwajowa i port lotniczy.

Wśród występujących gałęzi przemysłu można wymienić branże: maszynową, metalową, precyzyjną, elektroniczną, spożywczą (mięsna, mleczarska), lekką (wełniana), drzewną i materiałów budowlanych. Znajduje się tam także huta szkła, oraz zakłady lotnicze.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Muzeum Sztuki im. Sampiłowa – wystawione są tam zbiory malarstwa i tradycyjnego rzemiosła buriackiego oraz eksponaty sztuki buddyjskiej.
  • Muzeum Przyrodnicze – prezentowana jest tam fauna i flora Buriacji oraz historia geologiczna Bajkału i okolic.
  • Muzeum Historii Buriacji – eksponowane są tam przedmioty związane z historią, religią i kulturą Przybajkala, dzieła sztuki Indii, Nepalu, Tajlandii, Chin i Japonii. Do unikatowych eksponatów należy m.in. "Atlas medycyny tybetańskiej".
  • Muzeum Geologiczne.
  • Muzeum Buriackiego Centrum Naukowego – prezentowane są tam kolekcje mineralogiczne, botaniczne, archeologiczne i etnograficzne.
  • Muzeum Literatury.
  • Muzeum Etnograficzne Kultury i Życia Narodów Zabajkala – otwarte w 1973 r., położone na północnych peryferiach Ułan Ude. Znajduje się tam siedem kompleksów, przedstawiających architekturę i warunki życia ludności autochtonicznej i napływowej.
    • kompleks ewenkijski – przedstawia koczowiska Ewenków, m.in.: czumy i zagrodę dla reniferów;
    • kompleks Buriatów przedbajkalskich – przedstawia jurty ośmiościenne pochodzące z XIX w., trzy domy (siedziby zimowe) z zabudowaniami gospodarczymi oraz zagrodę dla bydła;
    • kompleks Buriatów zabajkalskich – prezentowana jest tam m.in. zimowa siedziba zamożnego Buriata, drewniana czterościenna jurta, spichlerz, wojłokowe jurty koczowników, a także dugan z dacanu położonego koło Gusinooziorska;
    • kompleks staroruski – przedstawia siedzibę atamana kozackiego, m.in. dom, stajnię, powozownię, spichlerz, a także lokum ubogiego chłopa;
    • kompleks staroobrzędowców – wiejska ulica zabudowana domostwami różniącymi się między sobą wielkością i wyglądem (zależne jest to od statusu materialnego gospodarza) oraz kaplica bezpopowców;
    • kompleks miejski – przedstawia warunki życia w Wierchnieudińsku z okresu XIX wieku, m.in. domy bogato zdobione i drewniana cerkiew;
    • kompleks archeologiczny – eksponaty związane m.in. z życiem człowieka pierwotnego z epoki brązu, Hunów oraz ludów tureckich.

Teatry[edytuj | edytuj kod]

  • Teatr Buriacki Opery i Baletu;
  • Teatr im. Ch. Namsarajewa;
  • Teatr im. A. Bestużewa;
  • Teatr lalkowy;
  • Filharmonia.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze miejsca i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki architektoniczne[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Minfinrb.ru: Расчет дотаций 2013 (ros.). [dostęp 2013-03-10].