Uppsala

	Uppsala
	; Widok na katedrę w Uppsali z placu Gamla Torget
	Herb Uppsali
Państwo	Szwecja
Region	Uppsala
Powierzchnia	47,71 km²
Populacja (2010); • liczba ludności; • gęstość	; 197 787; 4145,6 os./km²
Nr kierunkowy	+46 (0)18
	Położenie na mapie Szwecji ; Uppsala
	59°51′N 17°38′E / 59.85, 17.633333333333Na mapach: 59°51′N 17°38′E / 59.85, 17.633333333333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Uppsala – miasto we wschodniej części Szwecji położone ok. 70 km na północ od Sztokholmu. Jest czwartym co do wielkości miastem Szwecji i centrum administracyjnym regionu Uppsala (Uppsala län).

Geografia [edytuj]

Uppsala leży 70 km na północ od Sztokholmu i około 35 km na północ od lotniska Arlanda. Jest czwartą co do wielkości szwedzką aglomeracją (łącznie z gminą). Miasto leży na obu brzegach rzeki Fyrisån, około 8 km w górę od jej wpływu do jeziora Melar (szw. Mälaren) w zatoce Ekoln, poniżej, a częściowo w ramach pasma wzgórz Uppsalaåsen. Od południa wiedzie przez miasto droga E4 ciągnąca się ze Sztokholmu na północ do Gävle.

Historia [edytuj]

Katedra w Uppsali zbudowana w stylu gotyckim jest, ze swoimi wieżami sięgającymi 118,7 m^[1], największą budowlą sakralną w Skandynawii. Jest ona miejscem koronacji i spoczynku królów szwedzkich. W tej świątyni pochowana jest m.in. królowa Szwecji Katarzyna Jagiellonka, żona króla Szwecji Jana III Wazy. Nad jej nagrobkiem znajduje się herb Rzeczypospolitej, a na ścianie powyżej znajduje się fresk wyobrażający Kraków. W katedrze tej znajdują się dwa ogromne dzwony zrabowane przez Szwedów w 1703 z Polski (z Torunia) podczas wojny północnej, jeden z nich jest obecnie największym dzwonem w Szwecji (odlany w 1601 r.) - tzw. Thornan.

W Uppsali znajduje się założony w roku 1477 najstarszy uniwersytet w całej Skandynawii. W mieście przez wiele lat żył Karol Linneusz – w dzisiejszych czasach wciąż można zwiedzać jego dom i ogród. W Uppsali znajduje się też XVI-wieczny zamek królewski. Miasto było poważnie zniszczone w pożarze z roku 1702. Pamiątki historyczne i kulturalne zostały utracone również, podobnie jak w wielu innych szwedzkich miastach, w wyniku wyburzania, jakie miało miejsce w latach 60 i 70 XX wieku. Mimo braku zrozumienia w tych czasach dla wartości starszych budynków wciąż w mieście pozostało wiele historycznych budowli, szczególnie w zachodniej części miasta.

Polityka [edytuj]

Historycznie Uppsala stanowi centrum konserwatyzmu i liberalizmu, czerpiących swoje ideologiczne podłoże z ruchu umysłowego na Uniwersytecie. W latach 2002-2006 miasto było rządzone przez socjaldemokratów, Partię Lewicy i Zielonych, a po wyborach w 2006 r. rządzi miastem koalicja składająca się z czterech partii burżuazyjnych: konserwatywna Umiarkowana Partia Koalicyjna (szw. Moderata Samlingspartiet), Ludowa Partia Liberałów (szw. Folkpartiet Liberalerna), Partia Centrum (szw. Centerpartiet) i Chrześcijańska Demokracja (szw. Kristdemokraterna).

Ekonomia [edytuj]

W dzisiejszych czasach Uppsala ma wysoką pozycję w badaniach medycznych i gra wiodącą rolę w przemyśle biotechnologicznym.

Pharmacia
Fresenius
Slotts
Lindvalls kaffe

Edukacja [edytuj]

Uniwersytet w Uppsali - najstarszy w Skandynawii
Politechnika w Uppsali (Uppsala Tekniska Högskola)
Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych (Sveriges Lantbruksuniversitet)

Herb [edytuj]

Najstarszy ślad stosowania przez Uppsalę postaci lwa w herbie pochodzi z roku 1737, kiedy to użyto jej na pieczęciach miasta. Wzór widoczny na stronie pochodzi z roku 1943, obecnie jest używany obraz o bardziej syntetycznej postaci oficjalnie nadany w roku 1986.

Interesujące miejsca [edytuj]

Ogród botaniczny w Uppsali

Zamek w Uppsali

Budynek dworca głównego i rzeźba Brora Hjortha Näckens polska

Muzeum Upplandu

Katedra w Uppsali
Uniwersytet w Uppsali
Muzeum Gustavianum
Zamek królewski - wewnątrz m.in. muzeum sztuki
Ogród botaniczny
Park Uniwersytecki z kamieniami runicznymi
Muzeum Ewolucji
Muzeum Upplandu
Muzeum historii medycyny
Dom Filonka Bezogonka (szw. Pelle Svanslös Hus) - muzeum bohatera serii książek dla dzieci
Dom Brora Hjortha - muzeum poświęcone twórczości szwedzkiego artysty
Muzeum Linneusza w domu, w którym mieszkał
Ogród Linneusza (szw. Linnéträdgården) - rekonstrukcja XVIII-wiecznego ogrodu botanicznego
Muzeum przyrodnicze Bitopia
Muzeum Pokoju (szw. Fredsmuseum) - wystawy dotyczące wojny i pokoju