Katarzyna Jagiellonka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katarzyna Jagiellonka
Cranach the Younger Catherine Jagiellon.jpg
Miniatura Katarzyny Jagiellonki, warsztat Lucasa Cranacha Młodszego, 1555 r.
królowa Szwecji
Okres panowania od 1568
do 1583
Żona Jana III Wazy
Poprzedniczka Katarzyna Månsdotter
Następczyni Gunilla Bielke
Dane biograficzne
Dynastia POL COA Jagiellonowie.svg Jagiellonowie
Urodzona 1 listopada 1526
Koronowana 1569
Zmarła 16 września 1583
Pochowana Katedra w Uppsali
Ojciec Zygmunt I Stary
Matka Bona Sforza
Mąż Jan III Waza
Dzieci Izabella Waza,
Zygmunt III Waza,
Anna Wazówna
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Katarzyna Jagiellonka (szw. Katarina Jagellonica, fin. Katariina Jagellonica) ur. 1 listopada 1526 w Krakowie, zm. 16 września 1583 w Sztokholmiekrólewna polska, a następnie królowa szwedzka. Najmłodsza córka króla Polski Zygmunta I Starego i Bony Sforzy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W związku z małżeństwem brata Zygmunta II Augusta z Barbarą Radziwiłłówną, przeniosła się wraz z matką i siostrami na Mazowsze[1]. 4 października 1562 w Wilnie poślubiła księcia Finlandii Jana Wazę, późniejszego króla Szwecji Jana III[2]. Zamieszkała wraz z mężem w Turku, gdzie prowadziła własny dwór. Król Szwecji Eryk XIV, podejrzewając Jana o spiskowanie z Rzecząpospolitą, 12 sierpnia 1563 zdobył Turku i uwięził parę książęcą w zamku Gripsholm, niedaleko Sztokholmu[3]. Tu 20 czerwca 1566 Katarzyna powiła syna Zygmunta, późniejszego króla Polski i Szwecji.

Wiosną 1569 koronowana na królową Szwecji. Próbowała zachować wpływy katolicyzmu w Kraju Trzech Koron. Pod jej wpływem Jan III wydał przepisy liturgiczne dla kościoła luterańskiego. Jej gusta artystyczne miały wpływ na wznoszenie wielu szwedzkich budowli renesansowych, wzorowanych na dziełach polskiego renesansu. Pochowana wraz z mężem w katedrze w Uppsali[4].

W 1570 Marcin Kromer napisał, cieszące się popularnością u współczesnych dzieło Historia prawdziwa o przygodzie żałosnej książęcia Finlandzkiego Jana i królewny Katarzyny[5].

Dzieci Katarzyny i Jana III[edytuj | edytuj kod]

Obraz Imię Data urodzenia Data śmierci Małżeństwa
ElizabethVasaSweden.JPG Izabella Waza 1564 1566
Uther Sigismund Vasa.jpg Zygmunt III Waza 1566 1632 1.Anna Habsburżanka
2.Konstancja Habsburżanka
Anna Wazówna.jpg Anna Wazówna 1568 1625

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Drzewo genealogiczne[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz IV Jagiellończyk
ur. 30 XI 1427
zm. 7 VI 1492
Elżbieta
Rakuszanka

urodzie. 1436
zm. 30 VIII 1505
Gian Galeazzo
Sforza

ur. 20 VI 1469
zm. 21 X 1494
Izabela
Aragońska

ur. 2 X 1470
zm. 1 II 1524
         
     
  Zygmunt I Stary
ur. 1 I 1467
zm. 1 IV 1548
Bona Sforza
ur. 2 II 1494
zm. 19 XI 1557
     
   

Jan III Waza

ur. 21 XII 1537
zm. 17 XI 1592
OO   4 X 1562
Katarzyna Jagiellonka
ur. 1 XI 1526
zm. 16 IX 1583
                   
                   
Izabella Waza
 ur. 1564
 zm. 1566
 
Zygmunt III Waza
 ur. 20 VI 1566
 zm. 30 IV 1632
 
Anna Wazówna
 ur. 17 V 1568
 zm. 26 II 1625
 


Przypisy

  1. J. Besala, Barbara Radziwiłłówna i Zygmunt August, Warszawa 2007, s. 115–116.
  2. Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 162.
  3. M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 216.
  4. Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 163.
  5. M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 217.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons


Poprzednik
Katarzyna Månsdotter
Arms of Sweden.svg Królowa Szwecji
1568-1583
Arms of Sweden.svg Następca
Gunilla Bielke