Urania (muza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Urania, muza astronomii, marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. według oryginału greckiego z IV wieku p.n.e., Muzeum Pio-Clementino (Muzea Watykańskie)

Urania („Niebiańska”; gr. Οὐρανία Ouranía, łac. Urania, ‘Niebiańska’ od gr. ouranós ‘niebo’) – muza astronomii (łącznie z astrologią)[a][1][2].

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory[1][3][2]. Według niektórych źródeł miała synów Linosa (z Amfimarosem) i Hymena[4][5][6].

Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[3][7][8]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[2][3].

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta z cyrklem, kulą nieba (gwiezdnym globusem) i wskaźnikiem (pałeczką służącą do wskazywania czegoś na globusie) – atrybutami symbolizującymi dziedzinę nauki, której patronowała (jej dziełem było gwiaździarstwo)[7][9][10].

Imieniem muzy nazwano jedną z planetoid – (30) Urania, niektóre obserwatoria astronomiczne (m.in. w Antwerpii, Berlinie, Wiedniu, Zurychu) oraz czasopismo poświęcone upowszechnianiu wiedzy astronomicznej – „Urania – Postępy Astronomii”[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Zadanie (rola) jakie Uranii wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 451. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  2. 2,0 2,1 2,2 Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
  3. 3,0 3,1 3,2 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
  4. Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 193–194. ISBN 80-8046-098-1.
  5. Pierre Grimal, op.cit., s. 210. ISBN 83-04-04673-3.
  6. Pierre Grimal, op.cit., s. 149–150. ISBN 83-04-04673-3.
  7. 7,0 7,1 Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
  8. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-19].
  9. Urania. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2010-09-06].
  10. Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53–54. ISBN 83-210-0677-9.
  11. Urania – Postępy Astronomii. www.urania.edu.pl. [dostęp 2014-04-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Ourania (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-01-03].
  2. Urania (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-01-04].
  3. Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
  4. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 1368. ISBN 83-7399-022-4.
  5. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 774. ISBN 83-01-03529-3.
  6. Carlos Parada: Urania2 (Muses) (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-11-10].
  7. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-19].
  8. William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Urania (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
  9. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Urania1 (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].