Urania (muza)
marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e.
według oryginału greckiego z IV wieku p.n.e., Muzeum Pio-Clementino
(Muzea Watykańskie) w Watykanie.
Urania („Niebiańska”, gr. Οὐρανία Ouranía, łac. Urania, ‘Niebiańska’ od gr. ouranós ‘niebo’) – w mitologii greckiej muza astronomii (łącznie z astrologią)[a][1][2].
Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory[1][3][2]. Według niektórych źródeł miała synów Linosa (z Amfimarosem) i Hymena[4][5][6].
Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[3][7][8]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[2][3].
W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta z cyrklem, kulą nieba (gwiezdnym globusem) i wskaźnikiem (pałeczką służącą do wskazywania czegoś na globusie) – atrybutami symbolizującymi dziedzinę nauki, której patronowała (jej dziełem było gwiaździarstwo)[7][9][10].
Imieniem muzy nazwano jedną z planetoid – (30) Urania, niektóre obserwatoria astronomiczne (m.in. w Antwerpii, Berlinie, Wiedniu, Zurychu) oraz czasopismo poświęcone upowszechnianiu wiedzy astronomicznej – „Urania – Postępy Astronomii”[11].
Zobacz też[edytuj]
Ilustracje i media w Wikimedia Commons
Definicje słownikowe w Wikisłowniku
Teksty źródłowe w Wikiźródłach
Cytaty w WikicytatachUwagi
- ↑ Zadanie (rola) jakie Uranii wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 451. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 193–194. ISBN 80-8046-098-1.
- ↑ Pierre Grimal, op.cit., s. 210. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ Pierre Grimal, op.cit., s. 149–150. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ 7,0 7,1 Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
- ↑ Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-19].
- ↑ Urania. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2010-09-06].
- ↑ Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53–54. ISBN 83-210-0677-9.
- ↑ „Urania – Postępy Astronomii”. urania.pta.edu.pl. [dostęp 2010-11-10].
Bibliografia[edytuj]
- Aaron J. Atsma: Ourania (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-01-03].
- Urania (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-01-04].
- Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
- Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 1368. ISBN 83-7399-022-4.
- Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 774. ISBN 83-01-03529-3.
- Carlos Parada: Urania2 (Muses) (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-11-10].
- Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-19].
- William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Urania (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
- Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Urania1 (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
|
|||||||
