Werbkowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Werbkowice
Pałac z pierwszej połowy XIX w
Pałac z pierwszej połowy XIX w
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat hrubieszowski
Gmina Werbkowice
Liczba ludności (2006) 3030
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-550
Tablice rejestracyjne LHR
SIMC 0905280
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Werbkowice
Werbkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Werbkowice
Werbkowice
Ziemia 50°45′06,0″N 23°46′57,4″E/50,751667 23,782611Na mapach: 50°45′06,0″N 23°46′57,4″E/50,751667 23,782611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Werbkowicewieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice. Miejscowość jest siedzibą urzędu gminy Werbkowice i znajduje się na zachód od Hrubieszowa, na obszarze Kotliny Hrubieszowskiej, głównie na lewym brzegu rzeki Huczwy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 74.

W latach 1975-1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "Werbkowice" wywodzi się od słowa wierzba w języku starosłowiańskim[1]. U osiadłych Słowian wiele nazw własnych pochodzi od roślinności typowej dla okolicy. Najwidoczniej, teren dzisiejszych Werbkowic obficie porastały wierzby.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Chociaż badania archeologiczne wskazują, że pierwsze ślady osadnictwa sięgają tu nawet 5500 lat p.n.e., sama miejscowość powstała na początku VIII wieku. Pierwsza wzmianka pisana o Werbkowicach pochodzi z 1394, kiedy to wieś została wspomniana jako jedna z miejscowości nowo powstałej parafii w Grabowcu.

W 1690 w Werbkowicach została erygowana, przez Aleksandra Łaszcza i jego żonę – Katarzynę z Firlejów, cerkiew unicka i szkoła początkowa.

W połowie XIX wieku, Werbkowice zasłynęły z hodowli owiec. Owczarnia Antoniego Szydłowskiego, ówczesnego właściciela wsi, była jedną z pierwszych i największych w Królestwie Polskim. Antoni Szydłowski wzniósł w 1864 nową unicką cerkiew we wsi; w 1875, po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej stała się ona siedzibą parafii prawosławnej[2]. W 1919 cerkiew przejął Kościół rzymskokatolicki[2].

W byłym majątku i pałacu Antoniego Szydłowskiego po II wojnie światowej został utworzony jeden z Zakładów Doświadczalnych należących do Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa[3], powstałego w 1950 i mającego swoją siedzibę w Puławach.

W 1827 Werbkowice liczyły 60 domostw i 346 mieszkańców. Na opał wydobywano torf, którego pokłady sięgały miejscami ponad 3 m. W drugiej połowie XIX wieku powstała szkoła, gorzelnia, 2 młyny, cegielnia oraz olejarnia. W 1916 przez Werbkowice przeprowadzono kolej wąsko- i normalnotorową, a 12 lat później wybudowano dworzec kolejowy i stację pomp. Obecnie, do granicy z Ukrainą, przebiega tędy tor Linii Hutniczej Szerokotorowej (LHS).

7 listopada 1919, odłączając się od parafii w Grabowcu, powstała osobna parafia Werbkowice. Po I wojnie światowej miały tu miejsce liczne parcelacje majątków ziemskich. W 1939 w Werbkowicach żyło 1845 osób.

Ze względu na żyzne gleby, sprzyjające uprawie buraka cukrowego w 1963 w Werbkowicach uruchomiono najnowocześniejszą wówczas i jedną z największych w kraju cukrownię (dzisiaj jeden z oddziałów KSC S.A.). Fabryka stała się kolejnym, bardzo silnym impulsem do rozwoju miejscowości – dawała zatrudnienie czym przyciągała ludzi dla których budowano nowe osiedla.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkiew prawosławna, obecnie kościół rzymsko-katolicki parafia pw. NMP i św. Michała (drewniany, 1870) dzwonnica drewniana, cmentarz kościelny - A/302 z 24.10.1984
  • Pałac (1 poł. XIX) - 205/56 z 9.05.1957 oraz zespół pałacowy: oficyna, rządcówka, stajnia, ogrodzenie z bramą wjazdową, park - A/174 z 14.07.1977
  • Układ komunikacyjny kolejki wąskotorowej Werbkowice-Hrubieszów (1915) - A/502 z 27.11.1992

Źródło:[4].

Zabytki w ewidencji gminnej poza NID[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła (ul. Kopernika 28), murowana 1890 r.
  • Szkoła murowana - 1926-28 r.
  • Dworzec kolejowy, murowany - 1928 r.
  • Magazyn węgla przy dworcu - 1.p.XX w.
  • Stacja pomp przy dworcu - 1928 r.
  • Wieża ciśnień - 1945 r.
  • Figura MB Niepokalanego Poczęcia, kamienna - 1770 r.
  • Figura św. Jana Nepomucena, kamienna - XIX w.
  • Figura św. Jana Nepomucena, kamienna - 1908 r.
  • Cmentarz grzebalny, czynny - XIX w.
  • Cmentarz prawosławny, nieczynny - XIX w.
  • Stanowiska archeologiczne

Źródło:[5].

Sport[edytuj | edytuj kod]

MLKS Kryształ Werbkowice[edytuj | edytuj kod]

W Werbkowicach funkcjonuje Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy Kryształ Werbkowice – amatorski klub piłkarski, założony w 1973 roku. Obecnie drużyna seniorów gra w grupie zamojskiej klasy okręgowej. Kryształ rozgrywa mecze na Stadionie GOSiR w Werbkowicach, o pojemności 2500 widzów.

Przypisy

  1. Aktualnie w takim brzmieniu słowo jest obecne w j. ukr. w formie wierba. Ponadto na Śląsku dość znany był ród Wrbskych, co w brzmieniu dzisiejszym należałoby pisać jako Wierzbiccy lub Wierzbowscy
  2. 2,0 2,1 Zabytki powiatu hrubieszowskiego. Hrubieszów: Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, 2011, s. 147. ISBN 978-83-931607-0-9.
  3. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) w Puławach
  4. NID Zabytki nieruchome, aktual. 30 września 2011
  5. Gmina Werbkowice, Zestawienie zabytków

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]