Wynohradiw

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wynohradiw
Виноградів
Wynohradiw
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Transcarpathian Oblast.png zakarpacki
Rejon wynohradiwski
Prawa miejskie 1946
Wysokość 136 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności

25 373
Położenie na mapie obwodu zakarpackiego
Mapa lokalizacyjna obwodu zakarpackiego
Wynohradiw
Wynohradiw
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Wynohradiw
Wynohradiw
Ziemia 48°08′59″N 23°01′30″E/48,149722 23,025000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Ukraina

Wynohradiw (dawniej Wielki Sewlusz, ukr. Виноградів, Vynohradiv,rus. Севлюш lub Сивлюш, ros. Виноградoв, łac. Szeuleus, węg. Nagyszőllős, niem. Großweinstadt, słow. Veľký Sevľuš/Vinohradov, cz. Velká/Velký Sevljuš/Vinohradov, jidysz Sejlesz lub Söjlesz, rum. Seleuşu Mare) - miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy. 25,4 tys. mieszkańców (2012), w tym około 15% Węgrów. Leży na Nizinie Zakarpackiej, na północ od Cisy, u zbiegu granic Ukrainy, Węgier i Rumunii. Od najdawniejszych czasów ośrodek produkcji wina.

Czas i okoliczności powstania Wielkiego Sewlusza nie są znane. Pierwsza wzmianka o miejscowości Zceuleus, już wtedy mieście królewskim, pochodzi z 1262. W 1329 król Węgier Karol Robert nadał miastu dodatkowe przywileje handlowe. Od tego czasu Sewlusz był siedzibą władz komitatu Ugocsa. 23 stycznia 1662 doszło pod miastem do bitwy oddziałów tureckich, sprzymierzonych z węgierskim księciem Mihály’em Apafi, z wojskami siedmiogrodzkiego wojewody Jánosa Kemény’ego, który przegrał tę bitwę i poległ. W 1717 zagon tatarski wymordował bądź zabrał w niewolę niemal wszystkich mieszkańców miasta. W 1880 Sewlusz miał 4,4 tys. mieszkańców, w 1910 - 7,8 tys, z czego 5,9 tys. Węgrów, 1,3 tys. Rusinów i 0,5 tys. Niemców.

W 1919 Sewlusz znalazł się w nowo powstałej Czechosłowacji. W marcu 1939 wraz z całą Rusią Zakarpacką został anektowany przez Węgry. W październiku 1944 został zajęty przez oddziały 4 Frontu Ukraińskiego. Około 4 tys. mieszkańców miasta zostało wywiezionych w głąb ZSRR, około 70% z nich zginęło. W 1945 Sewlusz przyłączono do sowieckiej Ukrainy. W 1946 zmieniono nazwę na współczesną.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • ruiny XIII-wiecznego zamku Ugocsa z małą kapliczką z XIV wieku,
  • pałac Perényich z 1399, przebudowany w stylu barokowym,
  • klasztor i kościół franciszkanów z 1744,
  • kościół NMP z XIII wieku, przebudowany na gotycki w XV wieku, odbudowany na początku XX wieku,
  • neoklasycystyczny kościół protestancki z 1828

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]