Mukaczewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mukaczewo
Mukaczewo
Herb Flaga
Herb Mukaczewa Flaga Mukaczewa
Państwo  Ukraina
Obwód  obwód zakarpacki
Burmistrz Zoltán Lengyel
Powierzchnia 27,9 km² km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

82 544
2 958 os/km² os./km²
Nr kierunkowy +380 3131
Kod pocztowy 89600
Położenie na mapie obwodu zakarpackiego
Mapa lokalizacyjna obwodu zakarpackiego
Mukaczewo
Mukaczewo
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Mukaczewo
Mukaczewo
Ziemia 48°26′29″N 22°42′49″E/48,441389 22,713611
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Mukaczewo (dawniej Munkacz, ukr. Мукачеве - Mukaczewe lub Мукачів - Mukacziw, węg. Munkács, niem. Munkatsch, rus. Мукачoвo - Mukaczowo, ros. Мyкaчeвo - Mukaczewo, słow. i cz. Mukačevo, jidysz מונקאטש (czyt. Munkacz lub Minkacz), rum. Munceag) - miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy. Liczba mieszkańców - 82,3 tys. 2001, powierzchnia - 28 km².

Mukaczewo leży nad Latoricą, na Nizinie Zakarpackiej. Składa się z sześciu dzielnic - Roswyhow, Pidmonastyrie, Pałanok, Pidzamok, Pidhorod i Mukaczewo-centrum. Obecnie miasto zamieszkują głównie Ukraińcy (60%), Węgrzy i Rosjanie. W Mukaczewie mieści się wydział Uniwersytetu Podkarpackiego. Miasto jest siedzibą biskupów katolickich obrządku greckiego i łacińskiego, jak również prawosławnej eparchii mukaczewsko-użhorodzkiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[1].

Mukaczewo jest ważnym węzłem transportowym. Przez miasto przebiega ukraińska droga krajowa M06 (międzynarodowa E50) oraz linia kolejowa Czop - Stryj. W Mukaczewie kończy się normalnotorowa linia kolejowa biegnąca z Węgier. Niedaleko miasta leży wielkie lotnisko wojskowe; istnieją plany utworzenia tam portu lotniczego. Ośrodek przemysłu spożywczego i drzewnego.

pomnik świętych Cyryla i Metodego
najstarszy, zachowany fragment zamku
pałac, zbudowany wewnątrz nowszej części zamku

Mukaczewo istniało już w IX wieku, za czasów Wielkich Moraw. W X wieku należało do Rusi Kijowskiej. W 1018 zostało opanowane przez Węgry. W 1086 miasto ucierpiało od napadu Połowców. W 1241 miasto i okolice zostały spustoszone przez najazd mongolski. W XIII wieku na rozkaz króla Beli IV Wielkiego zbudowano zamek Palanka, który miał strzec wschodnich rubieży Królestwa Węgier. W latach 1396-1414 na mukaczewskim zamku z nadania króla Zygmunta Luksemburskiego miał siedzibę litewski książę Fiodor Koriatowicz, który osadził w okolicy miasta licznych Rusinów. W 1445 Mukaczewo zostało ogłoszone wolnym miastem królewskim; leżało wówczas w komitacie Bereg. W XVI wieku Mukaczewo stało się regionalnym ośrodkiem handlu i rzemiosła. Po upadku Węgier w I połowie XVI wieku Mukaczewo przypadło Księstwu Siedmiogrodzkiemu. Było przedmiotem walk między Siedmiogrodem a Habsburgami, których wojska w 1567 zniszczyły miasto. Mukaczewo stanowiło ośrodek kolejnych powstań węgierskich przeciw Habsburgom. Od 1633 panowali nad Mukaczewem Rakoczy, który stracili je na rzecz cesarzy habsburskich dopiero po pokoju satmarskim w 1711. W 1726 cesarz nadał włości mukaczewskie austriackiej rodzinie Schönborn. Zamek mukaczewski stał się jedną z kluczowych twierdz monarchii habsburskiej. W XVIII wieku osiedliło się w mieście wielu Niemców. Miasto rozwijało się gospodarczo i terytorialnie. W 1919 zostało zajęte przez wojska czechosłowackie i w 1920 na mocy traktatu w Trianon włączone do nowo powstałej Czechosłowacji. Po pierwszym arbitrażu wiedeńskim miasto wraz z nadgranicznym pasem Rusi Zakarpackiej 2 listopada 1938 zostało anektowane przez Węgry. W dniach 22-24 września 1939 roku w koszarach w Mukaczewie została rozbrojona i rozwiązana Grupa „Stryj”.

W 1944 przeważająca część żydowskiej ludności miasta, tworzącej wówczas większość jego mieszkańców, została wywieziona do obozów koncentracyjnych i wymordowana. 26 października 1944 Mukaczewo zostało zajęte przez Armię Czerwoną[2]. W 1945 miasto zostało włączone do sowieckiej Ukrainy.

Od 2002 roku Mukaczewo jest stolicą rzymskokatolickiej diecezji mukaczewskiej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • zamek Palanka (Palanok) górujący nad miastem jest największym zabytkiem Mukaczewa
  • gotycka kaplica pw. świętego Marcina z XIV wieku
  • biały pałac z połowy XVII wieku
  • Pałac Kownera z XIX w.
  • arsenał z 1624
  • prawosławna katedra
  • żeński klasztor pw. świętego Mikołaja
  • drewniany kościół przeniesiony ze wsi Szelestowe
  • oryginalny ratusz
  • katolicka katedra św. Marcina.

Urodzeni[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy