(90482) Orkus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
(90482) Orkus
Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa
Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa
Odkrywca M. Brown,
Chad Trujillo,
D. Rabinowitz[1]
Data odkrycia 17 lutego 2004[1]
Nr kolejny 90482
Charakterystyka orbity (J2000)
Występowanie
planetoidy
Pas Kuipera
plutonek[2][3]
Półoś wielka 39,47[4] j.a.
Mimośród 0,2181[4]
Peryhelium 30,86[4] j.a.
Aphelium 48,08[4] j.a.
Okres obiegu
wokół Słońca
248,0[4] lat
Inklinacja 20,56[4]°
Charakterystyka fizyczna
Średnica 874 – 1020[5] km
917 ± 25[6] km
Masa 6,41 ± 0,19 × 1020[7] kg
Średnia gęstość 2,3 ± 0,8[7] g/cm3
Okres obrotu 13,188[4] h
Albedo 0,20[5], 0,28 ± 0,04[8]
Jasność absolutna 2,2[4]m
Średnia temperatura powierzchni <44[9] K
Satelity naturalne 1 (Vanth)[4]

(90482) Orkus – duża planetoida transneptunowa[4] z pasa Kuipera, obiekt typu plutonek[2][3]. Prawdopodobnie w przyszłości zostanie ona zaliczona do grona planet karłowatych.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Planetoida została odkryta 17 lutego 2004 w Obserwatorium Palomar przez Mike'a Browna, Chada Trujillo i Davida Rabinowitza[1] przy pomocy Teleskopu Samuela-Oschina. Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2004 DW. Obiekt ten został później odnaleziony na wykonanych wcześniej zdjęciach, pochodzących nawet z 8 listopada 1951 roku[2][4].

Nazwa obiektu pochodzi od Orkusa, boga zmarłych z mitologii rzymskiej.

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Orbita (90482) Orkusa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20,56°. Ma ona podobny kształt do orbity Plutona, ale jest inaczej zorientowana w przestrzeni. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 248 lat, krążąc w średniej odległości 39,5 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy[4]. Orkus znajduje się w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem[2].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Obserwacje w dalekiej podczerwieni, przeprowadzone w 2007 roku przez Kosmiczny Teleskop Spitzera, pozwoliły stwierdzić, że Orkus ma średnicę 946,3+74,1-72,3[5] km. Jego albedo wynosi 0,20, a jasność absolutna to 2,2m. Średnia temperatura jego powierzchni szacowana jest na mniej niż 44 K[9].

Na powierzchni Orkusa stwierdzono za pomocą badań spektroskopowych obecność związków organicznych i lodu wodnego. Powierzchnia ma neutralną barwę.

Księżyc planetoidy[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2007 roku doniesiono o odkryciu towarzysza Orkusa, który oznaczony został prowizorycznie S/2007 (90482) 1. Jego średnica szacowana jest na 276 ± 17 km[6]. Obiega on Orkusa w czasie ok. 9,539 dni w odległości ok. 9006 km[6]. Przypuszcza się, że jest to raczej przechwycona planetoida, niż fragment wybity przez kolizję.

W 2009 roku nadano mu nazwę Vanth, pochodzącą z mitologii etruskiej[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)-(95000) (ang.). Minor Planet Center, 2014-01-17. [dostęp 2014-02-17].
  2. a b c d Marc W. Buie: Orbit Fit and Astrometric record for 90482 (ang.). SwRI (Space Science Department), 2009-12-25. [dostęp 2009-12-25].
  3. a b Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston's Archive, 2015-03-24. [dostęp 2015-11-29].
  4. a b c d e f g h i j k l m JPL Small-Body Database Browser: 90482 Orcus (ang.). 2015-03-12 last obs. used. [dostęp 2015-11-29].
  5. a b c Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope (ang.). 2007-11-05. [dostęp 2009-12-25].
  6. a b c Wm. Robert Johnston: (90482) Orcus and Vanth (ang.). W: Johnston's Archive [on-line]. [dostęp 2016-01-26].
  7. a b Carry, B., Hestroffer, D., Demeo, F. E., Thirouin, A. i inni. Integral-field spectroscopy of (90482) Orcus-Vanth. „Astronomy & Astrophysics”. 534, s. A115, 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201117486. Bibcode2011A&A...534A.115C (ang.). 
  8. Brown M.E., Ragozzine, D., Stansberry, J., Fraser, W.C.. The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt. „The Astronomical Journal”. 139 (6), s. 2700–2705, 2010. DOI: 10.1088/0004-6256/139/6/2700. Bibcode2010AJ....139.2700B (ang.). 
  9. a b Barucci M. A., Merlin, Guilbert, Bergh i inni. Surface composition and temperature of the TNO Orcus. „Astronomy and Astrophysics”. 479 (1), s. L13–L16, 2008. DOI: 10.1051/0004-6361:20079079. Bibcode2008A&A...479L..13B (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • poprzednia planetoida(90482) Orkusnastępna planetoida • …