1 Szpital Okręgowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 Szpital Okręgowy
Szpital Okręgowy Nr I
Ilustracja
Budynki dawnego Szpitala Mokotowskiego i nowego szpitala J. Piłsudskiego na rogu współczesnych ul. Nowowiejskiej i al. Niepodległości w Warszawie
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Patron Józef Piłsudski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Warszawa
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk służba zdrowia
Podległość Okręg Korpusu Nr I
Szpitale Okręgowe WP w 1939

1 Szpital Okręgowy im. marszałka Piłsudskiegojednostka organizacyjna służby zdrowia Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

Historia szpitala[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem 1 Szpitala Okręgowego w Warszawie było leczenie wojskowych i osób uprawnionych do leczenia wojskowego Okręgu Korpusu nr I[1]. Szpital dysponował ambulatorium dentystycznym, chirurgicznym, okulistycznym, laryngologicznym oraz przychodnią ogólną dla chorych. Komendant szpitala posiadał uprawnienia dowódcy brygady[2].

31 marca 1927 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski nadał szpitalowi nazwę „1 szpital okręgowy im. marszałka Piłsudskiego”[3].

W październiku 1931 roku na bazie dotychczasowego 1 batalionu sanitarnego została utworzona kadra zapasowa 1 Szpitala Okręgowego, w składzie:

  • oficer materiałowy – kpt. Jan I Sienkiewicz,
  • zastępca oficera materiałowego – por. Józef I Nycz,
  • oficer ewidencji personalnej – por. Józef Długosz,
  • dowódca kompanii szkolnej – por. Stanisław Kołc,
  • dowódca plutonu – por. Gustaw Żebrowski,
  • lekarz kadry – kpt. lek. Czesław Jaruszewicz[4].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja szpitala w 1923[5]:

  • komendant z kancelarią i komisją gospodarczą; oficer administracji budynków;
  • oddziały chorych i pracowni klinicznych (chorób wewnętrznych, okulistycznych, laryngologicznych, neurologicznych, psychiatrycznych, ginekologicznych, zakaźnych, ponadto oddziały: mechaniczny, terapeutyczny, obserwacyjny);
  • centralne ambulatorium lekarskie,
  • centralne ambulatorium dentystyczne,
  • centralne ambulatorium dentystyczne dla szeregowych,
  • apteka okręgowa,
  • trzy plutony obsługi sanitarnej.

Szpital posiadał 1400 łóżek[5]. Plutony obsługi sanitarnej były pododdziałami wydzielonymi ze składu 1 baonu sanitarnego[6].

Mobilizacja 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mobilizacja.

1 Szpital Okręgowy był jednostką mobilizującą. Komendant szpitala był odpowiedzialny za przygotowanie mobilizacji, a komendant kadry zapasowej za jej przeprowadzenie[7].

Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” Kadra Zapasowa 1 Szpitala Okręgowego przed wykonaniem nałożonych na nią zadań mobilizacyjnych sama mobilizowała się w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym, do etatu wojennego kadry mobilizującej nr 1. Kadra mobilizująca była organizacją przejściową. Po wykonaniu zadań mobilizacyjnych ulegała likwidacji[8].

Kadra szpitala[edytuj | edytuj kod]

Komendanci szpitala
  • płk lek. Franciszek Lewicki (do II 1924 → szef sanitarny DOK X[9][1])
  • płk lek. dr Stefan Piotr Rudzki (II 1924[10] – XII 1925 komendant Szpitala Oficerskiej Szkoły Sanitarnej[11])
  • ppłk / płk lek. dr Zygmunt Rażniewski (XII 1925[11] – 1934 i dalej)
  • płk dr Bogumił Jan Łada (1937 – 1939)
Pomocnicy komendanta szpitala i komendanci kadry zapasowej
  • mjr / ppłk lek. Lesław Aleksander Porębski (X 1931[12] – 1 X 1933 → starszy ordynator[13])
  • mjr lek. dr Dionizy Krechowicz (1 X 1933[14] – XI 1935 → kierownik referatu w Dep. Zdrowia MSWojsk.)
  • mjr dr Wilhelm Borkowski (1936 – IX 1939 → szef służba zdrowia Dowództwa Obrony Warszawy[15])

Obsada personalna i struktura szpitala w marcu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia „pokojowa” obsada personalna szpitala[16][a]:

  • komendant szpitala – płk dr Bogumił Jan Łada
  • konsultant – płk dr Władysław Zienkiewicz
  • konsultant – ppłk dr Henryk Czesław Cianciara
  • kierownik naukowy – ppłk dr Marian Wowkonowicz
  • rezerwa personalna szpitala – mjr dr Jan Faleński
  • starszy ordynator I oddziału chirurgicznego – kpt. dr Tomasz Ryli
  • st ordynator III oddziału chirurgicznego – kpt. dr Wacław Żebrowski
  • starszy ordynator oddziału chirurgicznego-stomatolog. – kpt. dr Franciszek Borusiewicz
  • starszy ordynator oddziału wewnętrznego – mjr dr Leopold Łojek
  • starszy ordynator oddziału ocznego – mjr dr Czesław Jaruszewicz
  • starszy ordynator oddziału zakaźnego – mjr dr Stanisław Englert
  • starszy ordynator oddziału skórno-wenerycznego – ppłk dr Kazimierz Sowiński
  • ordynator oddziału – mjr dr Jan Kuśnierczyk
  • starszy ordynator oddziału nerwowego – mjr dr Radzisław Tchórznicki
  • starszy ordynator oddziału psychiatrycznego – kpt. dr Cyprian Sadowski
  • kierownik pracowni rentgenowskiej – ppłk dr Aleksander Lachowicz
  • kierownik przychodni dentystycznej – mjr lek. dent. Tadeusz Karnibad
  • kierownik apteki – mjr mgr Aleksander Karol Romuald Krygier
Centralna Przychodnia Lekarska
  • kierownik przychodni – ppłk dr Bronisław Kosiewicz
  • starszy ordynator oddziału wewnętrznego – mjr dr Kondratowicz Władysław
  • starszy ordynator oddziału uszno-gardłowego – mjr dr Pietraszkiewicz Kajetan Antoni
  • starszy ordynator oddziału ginekologicznego – mjr dr Królikiewicz Jan Wincenty
Kadra zapasowa 1 Szpitala Okręgowego
  • komendant kadry – mjr dr Wilhelm Borkowski
  • lekarz kadry – por. lek. Bolesław Tomasz Narbutt
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Józef Kublin
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – por. Juliusz Freisler
  • oficer ewidencji personalnej – kpt. Józef Długosz
  • oficer materiałowy – por. mgr Bronisław Czerwiecki
  • zastępca oficera materiałowego – chor. Józef Malicki
  • dowódca kompanii szkolnej – kpt. Stanisław Kole
  • dowódca 1 plutonu – por. Feliks Jan Kwapiński

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Almanach oficerski 1923 ↓, s. 110.
  2. Almanach oficerski 1923 ↓, s. 105.
  3. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 11 z 31 marca 1927 roku, poz. 98.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 340-341, 344.
  5. a b Almanach oficerski 1923 ↓, s. 104.
  6. Almanach oficerski 1923 ↓, s. 103.
  7. Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 586.
  8. Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 586, 590.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 7 lutego 1924 roku, s. 48.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 7 lutego 1924 roku, s. 49.
  11. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 133 z 18 grudnia 1925 roku, s. 728.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 339.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 6.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 14.
  15. Głowacki 1985 ↓, s. 20, 289.
  16. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 890.
  17. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]