Antoni Olszewski (minister)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy ministra przemysłu i handlu w rządzie Leopolda Skulskiego. Zobacz też: Antoni Stefan Olszewski – architekt.
Antoni Olszewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1879
Sankt-Petersburg, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci grudzień 1942
Pustków, Polska pod okupacją III Rzeszy
Minister przemysłu i handlu
Okres od 13 grudnia 1919
do 9 czerwca 1920
Poprzednik Ignacy Szczeniowski
Następca Wiesław Chrzanowski
Prezes delegacji polskich w Komisji Mieszanej Reewakuacyjnej i Komisji Mieszanej Specjalnej w Moskwie
Okres od 1921
do 1922
Następca Edward Kuntze

Antoni Olszewski (ur. w 1879 w Sankt Petersburgu[a], zm. w grudniu 1942 w Pustkowie) – polski inżynier, minister przemysłu i handlu, dyplomata.

Urodził się w polskiej rodzinie inteligenckiej. Ukończył Petersburski Instytut Technologiczny[1]. W czasie studiów działał w Zecie, później związany z Ligą Narodową. Przed I wojną światową członek Rady Stowarzyszenia Techników (m.in. w 1913 członek tzw. Delegacji Informacyjnej, sprawdzającej kwalifikacje kandydatów na członków Stowarzyszenia)[2]. W 1914 krótko więziony w Cytadeli w Warszawie.

Minister przemysłu i handlu w rządzie Leopolda Skulskiego (13 grudnia 1919 – 9 czerwca 1920) i kierownik tego ministerstwa w pierwszym rządzie Władysława Grabskiego (od 23 czerwca 1920 do chwili powołania ministra Wiesława Chrzanowskiego 26 czerwca 1920).

W latach 1921–1922 prezes delegacji polskich w Komisji Mieszanej Reewakuacyjnej i Specjalnej Komisji Mieszanej, utworzonych w Moskwie na podstawie art. XII, XIV i następnych traktatu ryskiego, w randze posła nadzwyczajnego i ministra pełnomocnego. Znawca problematyki odszkodowań i międzynarodowych rewindykacji. W latach 1932-39 kierował warszawską delegaturą Unii Polskiego Przemysłu Górniczo-Hutniczego. Członek Zarządu Centralnego Związku Przemysłu Polskiego (1932)[3].

Inicjator utworzenia początku listopada 1939 konspiracyjnej komisji[b] dokumentującej poniesione w wyniku działań wojennych przez państwo polskie strat. Komisja spotykała się w mieszkaniu Olszewskiego[c] przy al. Szucha 8/12. Komisja ta stała się później (na początku 1941) częścią tajnego Departamentu Likwidacji Skutków Wojny (pod kierownictwem Olszewskiego) w ramach Delegatury Rządu na Kraj i raportowała do Londynu wszelkie udokumentowane doniesienia o zniszczeniach i rabunkach okupanta na terenach polskich.

W 1942 wyjechał do Krakowa, by podjąć starania o uwolnienie aresztowanego przez Niemców brata; sam został aresztowany i osadzony w obozie w Pustkowie koło Dębicy, gdzie zmarł.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. był synem przedstawiciela firmy Lilpop, Rau i Loewenstein w Petersburgu
  2. działem kultury w tej komisji kierował prof. Stanisław Lorentz, przed wojną dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie; dział piśmiennictwa i sprawy kościelne Olszewski powierzył prof. Wacławowi Borowemu, a temat przemysłu i finansów – byłemu ministrowi skarbu Czesławowi Klarnerowi
  3. w Wielkanoc 1940 min. Olszewski urządził przyjęcie ze "święconem", na które zaprosił ponad dwudziestu członków i współpracowników tej komisji, ale wzajemna dekonspiracja tych osób nie spowodowała jednak rozpadu tajnej struktury komisji

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]