BRICS
| |
.svg) członkowie BRICS partnerzy BRICS kandydaci BRICS | |
| Członkowie |
Brazylia |
|---|---|
| Przewodniczący (Obecny) | |
| Utworzenie |
16 czerwca 2009 |
BRICS (ang. Brazil, Russia, India, China, South Africa) – organizacja międzyrządowa składająca się z dziesięciu krajów: Brazylii, Rosji, Indii, Chin, Republiki Południowej Afryki, Egiptu, Etiopii, Indonezji, Iranu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Akronim BRICS+ jest nieformalnym skrótem od 2024 po dołączeniu do porozumienia nowych członków[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Określenie „BRIC” zostało po raz pierwszy użyte przez ekonomistę Jima O'Neilla w publikacji „Building Better Economic BRICs” opublikowanej w listopadzie 2001[2], a następnie rozpowszechnione w 2003, dzięki ogłoszonej przez Goldman Sachs prognozie, z której wynikało, że do połowy XXI wieku państwa te będą potęgami światowymi. Zostało ono użyte dla określenia grupy państw rozwijających się, które powinny zacieśnić współpracę w alternatywie do szeroko rozumianego Zachodu[3]. Termin ten został następnie powszechnie zaakceptowany i przyjęty także przez zainteresowane państwa[3].
Po raz pierwszy jako BRIC państwa te spotkały się na szczeblu ministerstw spraw zagranicznych podczas Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku w 2006. Rok później miało miejsce kolejne spotkanie, również z okazji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Współpraca przyjęła stopniowo formę dorocznych spotkań konsultacyjnych przywódców państw, odbywających się rotacyjnie w państwach członkowskich[3]. Pierwszy szczyt dyplomatyczny państw BRIC został zorganizowany w Jekaterynburgu 16 czerwca 2009 roku[4].
13 kwietnia 2011 do BRIC dołączyła Republika Południowej Afryki, przez co skrót zmieniono na BRICS[5]. Wypracowano wówczas praktykę, że na przyjęcie do grupy nowych członków muszą wyrazić zgodę aktualni członkowie[3].
24 sierpnia 2023 na szczycie w RPA ogłoszono rozszerzenie grupy 1 stycznia 2024 o Argentynę, Egipt, Etiopię, Arabię Saudyjską, Iran i Zjednoczone Emiraty Arabskie[6]. Ostatecznie Argentyna, decyzją prezydenta Javiera Milei odmówiła dołączenia 29 grudnia 2023[7]. 1 stycznia 2024 do BRICS dołączyły Egipt, Etiopia, Iran i Zjednoczone Emiraty Arabskie[8]. Indie nie wyraziły jednak zgody na dołączenie Pakistanu i Turcji[3]. 6 stycznia 2025 r. do BRICS dołączyła Indonezja[9].
Arabia Saudyjska nie dołączyła do BRICS na początku 2024 roku, jak planowano. Jednakże ogłoszono w połowie stycznia, że nadal rozważają możliwość przystąpienia do tego ugrupowania[10].
Charakterystyka grupy
[edytuj | edytuj kod]BRICS składa się z niejednorodnej grupy ekonomicznej o charakterystycznych cechach ekonomicznych – Rosja jest gospodarką opartą w dużej mierze na surowcach, Chiny są gospodarką opartą na eksporcie (potocznie nazywane "fabryką świata"), Indie to krajowa gospodarka konsumencka, Brazylia ma bardzo rozwiniętą strukturę gospodarczą, a Republika Południowej Afryki jest najszybciej rozwijającym się regionem Afryki[11]. Określenie charakteru grupy BRICS nastręcza trudności wobec braku jego określenia przez samą grupę[3]. Przyjmuje się, że jest to organizacja międzynarodowa w fazie powstawania (in statu nascendi), o półotwartym charakterze[3]. Nie powołano formalnej organizacji ani nie wypracowano procedur decyzyjnych (stan na 2024 rok)[3]. Konkluzje ze spotkań członków przyjmowane są na zasadzie konsensusu[3]. Kraje BRICS nie tworzą sojuszu politycznego (jak np. Unia Europejska) ani formalnego stowarzyszenia handlu. Pojawiają się jednak postulaty stworzenia własnej waluty i banku inwestycyjnego oraz alternatywy dla systemu rozliczeń SWIFT[3]. Cele krajów zrzeszonych to:
- Stworzenie nowego systemu walutowego.
- Zwiększenie roli państw rozwijających się w światowych instytucjach walutowych.
- Zreformowanie ONZ.
Spotkania
[edytuj | edytuj kod]Spotkania państw w ramach forum BRICS:
Architektura finansowa
[edytuj | edytuj kod]W grupie dominują Chiny, które mają największy udział w PKB grupy, stanowiąc około 70% całkowitej organizacji[14].
Architektura finansowa BRICS składa się z Nowego Banku Rozwoju (NDB) i Funduszu Rezerw Walutowych[15] (CRA). Instytucje te zostały podpisane w traktacie w 2014 r. i stały się aktywne w 2015 r[16].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ BRICS+ – nowy element globalnego multilateralizmu [online], www.umcs.pl [dostęp 2025-06-28].
- ↑ Jim O'Neill, Building Better Global Economic BRICs, Goldman Sachs Global Economics Paper No: 66, November 2001.
- ↑ a b c d e f g h i j Aleksander Głogowski. BRICS i Pakistan po szczycie w Kazaniu. „Raport – Wojsko Technika Obronność”. Nr 11/2024, s. 34-40. Agencja Lotnicza Altair. ISSN 1429-270x.
- ↑ President of Russia | First BRIC summit. Yekaterinburg, June 2009 [online], www.kremlin.ru [dostęp 2025-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2009-06-19].
- ↑ Manmohan Singh na szczycie BRICS w Chinach | Centrum Studiów Polska-Azja. [dostęp 2011-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- ↑ Brics to Admit Six New Countries to Bloc Including Iran and Saudi Arabia [online], BRICS INFORMATION PORTAL [dostęp 2023-08-24] (ang.).
- ↑ Argentyna mówi „nie” Putinowi. Nie wejdzie do BRICS, nie chce interesów z Rosją [online], Rzeczpospolita [dostęp 2024-01-01] (pol.).
- ↑ Brics countries agree major expansion as six countries invited to join [online], The Independent, 24 sierpnia 2023 [dostęp 2023-12-26] (ang.).
- ↑ Indonezja przystąpiła do BRICS. A chętnych jest więcej [online], Rzeczpospolita [dostęp 2025-01-08].
- ↑ Exclusive: Saudi Arabia still considering BRICS membership, sources say, „Reuters”, 18 stycznia 2024 [dostęp 2024-03-23] (ang.).
- ↑ Amrita Jash, THE PAPER | The Emerging Role of BRICS in the Changing World Order, IndraStra Global, ISSN 2381-3652 [dostęp 2017-12-27].
- ↑ Brics eye infrastructure funding through new development bank. www.guardian.co.uk, 28 marca 2013. [dostęp 2013-07-15]. (ang.).
- ↑ Rio é anunciado como sede da reunião de cúpula do Brics em julho [online], G1, 15 lutego 2025 [dostęp 2025-07-07] (port.).
- ↑ BRICS Expansion, the G20, and the Future of World Order [online], Carnegie Endowment for International Peace [dostęp 2025-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-19] (ang.).
- ↑ Ryszard Zięba, Współczesne wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa międzynarodowego, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations”, 52 (3), 2016, s. 9–31, DOI: 10.7366/020909613201601, ISSN 0209-0961 [dostęp 2025-06-29] (pol.).
- ↑ On the BRICS Contingent Reserve Arrangement (CRA) Governing Council and Standing Committee inaugural meetings [online], www.cbr.ru [dostęp 2025-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02].