Xi Jinping

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Xi.
Xi Jinping
习近平
Ilustracja
Xi Jinping (2019)
Data i miejsce urodzenia 15 czerwca 1953
Pekin
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Okres od 14 marca 2013
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Chin
Poprzednik Hu Jintao
Sekretarz Generalny Komunistycznej Partii Chin
Okres od 15 listopada 2012
Poprzednik Hu Jintao
Wiceprzewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Okres od 15 marca 2008
do 14 marca 2013
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Chin
Poprzednik Zeng Qinghong
Następca Li Yuanchao
Przewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej
Okres od 15 listopada 2012
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Chin
Poprzednik Hu Jintao
Faksymile
Odznaczenia
Łańcuch Orderu Króla Abdulaziza (Arabia Saudyjska) Łańcuch Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Order José Martí (Kuba) Order Pakistanu Medal Honoru Kongresu Republiki Peru Wielki Łańcuch Orderu Republiki Serbii I klasy (Serbia) Wielki kołnierz Orderu Państwa Palestyny Order Zayed Order Manas Wielki Łańcuch Orderu Oswobodziciela (Wenezuela) Złoty Order Olimpijski Order św. Andrzeja (Federacja Rosyjska)

Xi Jinping i (wym. [ɕǐ tɕînpʰǐŋ]; chiń. upr. 习近平; chiń. trad. 習近平; pinyin Xí Jìnpíng; ur. 15 czerwca 1953 w Pekinie) – chiński polityk, wiceprzewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej w latach 2008–2013, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Chin oraz przewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej od 15 listopada 2012, przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej od 14 marca 2013.

Od czasu objęcia władzy wprowadził daleko idące środki w celu wymuszenia dyscypliny. Jego kampania antykorupcyjna doprowadziła do upadku wielu urzędników Komunistycznej Partii Chin, w tym członków Stałego Komitetu Biura Politycznego. Znacznie scentralizował władzę, obejmując szeroki zakres stanowisk kierowniczych[1]. Jego myśli polityczne zostały wpisane w konstytucje partyjne i państwowe, a wokół niego rozwinął się kult jednostki[2][3][4].

W 2018 magazyn Forbes umieścił go na pierwszym miejscu listy najbardziej wpływowych ludzi na świecie[5].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Pięcioletni Xi Jinping (z lewej) z młodszym bratem Xi Yuanping (w środku) i ojcem Xi Zhongxun (z prawej) w 1958 roku
Ojciec i matka Xi Jinpinga

Urodził się w 1953 w Pekinie jako drugi syn Xi Zhongxuna i jego żony Qi Xin. W latach sześćdziesiątych uczęszczał do szkoły nr 25 w Pekinie[6]. Zaprzyjaźnił się z Liu He, który później został wicepremierem Chin i jego bliskim doradcą. W 1963 roku jego ojciec został usunięty z partii i wysłany do pracy w fabryce w Luoyang. W maju 1966 roku w wyniku rewolucji kulturalnej przerwał naukę w szkole średniej. Jego dom rodzinny został splądrowany, a jedna z jego sióstr, Xi Heping, popełniła samobójstwo[7].

Jego matka została zmuszona do publicznego potępienia jego ojca, który został wtrącony do więzienia i wystawiony na widok publiczny jako wróg rewolucji. Bez ochrony ojca, Xi został wysłany do pracy w wiosce Liangjiahe[8]. Po kilku miesiącach życia na wsi uciekł do Pekinu. Został aresztowany i wysłany do obozu pracy w celu kopania rowów[9].

W 1971 roku po siedmiokrotnym odrzuceniu Xi dołączył do Ligi Młodzieży Komunistycznej[10]. Od 1973 starał się o wstąpienie do Komunistycznej Partii Chin i ostatecznie został przyjęty przy dziesiątej próbie w 1974 roku[11][12].

W latach 1975–1979 studiował inżynierię chemiczną na Uniwersytecie Tsinghua w Pekinie[13].

Dojście do władzy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1979-1982 był sekretarzem Geng Biao, ówczesnego wicepremiera i sekretarza generalnego Centralnej Komisji Wojskowej. Dzięki czemu zyskał pewne doświadczenie wojskowe[10]. W 1985 roku, jako członek chińskiej delegacji, która miała studiować rolnictwo w USA, przebywał w domu amerykańskiej rodziny w mieście Muscatine w stanie Iowa. Mówi się, że ta podróż i jego dwutygodniowy pobyt istotnie wpłynęły na jego poglądy na temat Stanów Zjednoczonych[14].

W 1982 został wysłany do Zhengding w Hebei jako zastępca sekretarza partii. W 1983 awansował na sekretarza, stając się najwyższym urzędnikiem powiatu[15]. Xi podczas swojej regionalnej kariery politycznej służył w: Hebei (1982–1985), Fujian (1985–2002), Zhejiang (2002–2007) i Szanghaju (2007)[16]. W 1990 został dyrektorem szkoły partyjnej w Fuzhou.

Od 1998 studiował teorię marksistowską i edukację ideologiczną na Uniwersytecie Tsinghua[17], uzyskując w 2002 roku doktorat z prawa i ideologii[18]. W 1999 roku awansował na stanowisko wicegubernatora Fujianu, a rok później został gubernatorem. Starał się przyciągnąć tam inwestycje z Tajwanu i wzmocnić sektor prywatny gospodarki prowincji[19].

W 2002 opuścił Fujian i objął czołowe stanowiska polityczne w sąsiednim Zhejiang. Ostatecznie objął stanowisko Sekretarza Komitetu Partii prowincji po kilku miesiącach jako pełniący obowiązki gubernatora, zajmując po raz pierwszy w swojej karierze najwyższe stanowisko w prowincji. W 2002 roku został wybrany pełnoprawnym członkiem 16. Komitetu Centralnego, tym samym wstąpił na scenę narodową[20]. Jego kariera w Zhejiang charakteryzowała się twardą postawą wobec skorumpowanych urzędników. To przyniosło mu sławę w mediach krajowych i zwróciło uwagę czołowych przywódców Chin[21].

Po odwołaniu sekretarza partii Szanghaju Chen Liangyu we wrześniu 2006 z powodu skandalu związanego z funduszem zabezpieczenia społecznego, Xi został tam przeniesiony w marcu 2007 roku, gdzie był sekretarzem partii przez siedem miesięcy[22][23]. Mianowanie go na stanowisko w Szanghaju było znakiem wzmocnienia jego znaczenia i przyszłej roli w strukturach partii komunistycznej. Było to również wyrazem poparcia i zaufania ze strony przewodniczącego ChRL Hu Jintao.

Unikał kontrowersji i był znany ze ścisłego przestrzegania dyscypliny partyjnej. Na przykład administratorzy z Szanghaju próbowali zdobyć u niego przychylność, organizując specjalny pociąg, który miał przewieźć go między Szanghajem a Hangzhou. Jednak podobno odmówił wsiadania do pociągu, powołując się na luźno egzekwowane przepisy partyjne, które stanowiły, że specjalne pociągi mogą być zarezerwowane tylko dla „przywódców krajowych”[24]. Pracował nad zachowaniem jedności tamtejszej organizacji partyjnej. Obiecał, że podczas jego administracji nie będzie żadnych „czystek”, pomimo faktu, że wielu lokalnych urzędników było zamieszanych w skandal korupcyjny Chen Liangyu[25]. W większości kwestii Xi w dużej mierze odpowiadał linii centralnego kierownictwa[26].

Członek Stałego Komitetu Biura Politycznego[edytuj | edytuj kod]

Xi Jinping z Dimitrijem Miedwiediewem, 24 maja 2008
Xi Jinping z prezydentem Georgem W. Bushem w sierpniu 2008

22 października 2007 podczas 17. Kongresu KPCh został powołany do dziewięcioosobowego Stałego Komitetu Biura Politycznego Komunistycznej Partii Chin, który to jest uważany za najważniejszy organ polityczny w kraju. Ponadto Xi był także pierwszym sekretarzem Centralnego Sekretariatu Partii Komunistycznej. Zajął w nim 5. pozycję w hierarchii i reprezentował w nim piątą generację polityków. Razem z nim 6. pozycję w Stałym Komitecie Biura Politycznego zajął Li Keqiang. W marcu 2008 został wybrany przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na stanowisko wiceprzewodniczącego państwa[27].

Był odpowiedzialny za przygotowania do Letnich Igrzysk Olimpijskich 2008 w Pekinie, a także był czołową postacią rządu centralnego w sprawach Hongkongu i Makau. Ponadto został także nowym przewodniczącym Centralnej Szkoły Partyjnej Komunistycznej Partii Chin. W następstwie trzęsienia ziemi w Syczuanie w 2008 roku odwiedził obszary katastrofy w Shaanxi i Gansu. Pierwszą podróż zagraniczną odbył jako wiceprzewodniczący do Korei Północnej, Mongolii, Arabii Saudyjskiej, Kataru i Jemenu[28].

Pozycja polityczna Xi była zagrożona przez szybki awans Bo Xilaia, ówczesnego sekretarza partii w Chongqing. Miał dołączyć do Stałego Komitetu Biura Politycznego na 18. Kongresie Partii, z możliwością stworzenia przeciwwagi dla Xi, a nawet jego zastąpienia[29]. Jego polityka została pochwalona przez samego Xi podczas jego wizyty w Chongqing w 2010 roku. Pochwały zostały usunięte po tym, jak został głównym przywódcą[30].

Podróże jako wiceprzewodniczący[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2009 roku, jako wiceprzewodniczący, Xi Jinping wyruszył w podróż po Ameryce Łacińskiej, odwiedzając Meksyk[31], Jamajkę[32], Kolumbię[33], Wenezuelę[34] i Brazylię[35]. Odwiedził także Vallettę na Malcie, zanim wrócił do Chin[36].

Xi Jinping z prezydentem Dmitrijem Miedwiediewem we wrześniu 2010

W Unii Europejskiej Xi odwiedził Belgię, Niemcy, Bułgarię, Węgry i Rumunię[37]. Podczas swojej podróży do Azji w dniach 14-22 grudnia 2009 odwiedził Japonię, Koreę Południową, Kambodżę i Mjanma[38]. W lutym 2012 odwiedził Stany Zjednoczone, Irlandię i Turcję. Wizyta ta obejmowała spotkanie z ówczesnym prezydentem USA Barackiem Obamą w Białym Domu[39], a następnie wiceprezydentem Joe Bidenem. Zatrzymał się w Kalifornii i Iowa, gdzie spotkał się z rodziną, która gościła go wcześniej podczas podróży w 1985 roku jako urzędnik prowincji Hebei[40].

Zanik[edytuj | edytuj kod]

Na kilka miesięcy przed objęciem stanowiska kierownictwa partii na kilka tygodni zniknął z oficjalnych relacji medialnych. 4 września odwołał spotkanie z sekretarz stanu USA Hillary Clinton, a później odwołał także spotkania z premierem Singapuru. Mówiono, że skutecznie „strajkował” przygotowując się do zmiany władzy w celu zainstalowania politycznych sojuszników w kluczowych rolach[10]. The Washington Post poinformował z jednego źródła, że mógł zostać ranny w bójce podczas spotkania „czerwonego drugiego pokolenia”[41].

Przywództwo[edytuj | edytuj kod]

Przystąpienie do najwyższych stanowisk[edytuj | edytuj kod]

15 listopada 2012 został wybrany na stanowisko sekretarza generalnego KPCh[42] i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej KPCh. To uczyniło go nieformalnym przywódcą i pierwszym urodzonym po powstaniu Chińskiej Republiki Ludowej. Następnego dnia Xi wprowadził na scenę nowy skład Stałego Komitetu Biura Politycznego podczas ich pierwszego publicznego wystąpienia[43]. Nowy stały komitet zmniejszył liczbę miejsc z dziewięciu do siedmiu, przy czym tylko sam i Li Keqiang zachowali swoje miejsca z poprzedniego stałego komitetu; pozostali członkowie byli nowi[44][45][46]. Jego pierwsze przemówienie jako sekretarza generalnego było jasno sformułowane i nie zawierało żadnych haseł politycznych ani wzmianki o jego poprzednikach[47]. Wspomniał o aspiracjach przeciętnego człowieka, zauważając: „Nasi ludzie ... oczekują lepszego wykształcenia, stabilniejszej pracy, lepszych dochodów, bardziej niezawodnych zabezpieczeń społecznych, opieki medycznej na wyższym poziomie, bardziej komfortowych warunków życia i piękniejszego środowiska”. Xi poprzysiągł również walkę z korupcją na najwyższych szczeblach, wspominając, że zagroziłoby to przetrwaniu partii. Był niechętny dalekosiężnym reformom gospodarczym[48].

W grudniu 2012 odwiedził Guangdong podczas swojej pierwszej podróży poza Pekin od czasu objęcia przywództwa partii. Nadrzędnym tematem wyjazdu było wezwanie do dalszych reform gospodarczych i wzmocnienia sił zbrojnych. Odwiedził pomnik Deng Xiaopinga, a jego podróż została opisana jako podążająca śladami podróży Denga w 1992 roku, która dała impuls do dalszych reform gospodarczych w Chinach. Podczas swojej podróży Xi konsekwentnie nawiązywał do swojego hasła przewodniego „Chiński sen”. „Można powiedzieć, że to marzenie o silnym narodzie. A dla wojska jest to sen o silnym wojsku”, powiedział marynarzom[49]. Podróż ta była znacząca, ponieważ na wiele sposobów odszedł od ustalonej konwencji rutynowych podróży chińskich przywódców. Zamiast stołować się na mieście jadł regularny bufet hotelowy, jechał dużą furgonetką, a nie flotą limuzyn i nie ograniczał ruchu na częściach autostrady, po których podróżował[50].

14 marca 2013 został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej[51][52]. W głosowaniu potwierdzającym na 12. Narodowym Kongresie Ludowym w Pekinie otrzymał 2952 głosy za, jeden głos przeciw i trzy głosy wstrzymujące się[53]. Zastąpił Hu Jintao, który przeszedł na emeryturę po odbyciu dwóch kadencji[54]. Od początku rządów umacniał się u władzy, obejmując kierownictwo w państwie, partii, armii i specjalnych komisjach ds. gospodarki, bezpieczeństwa i spraw zagranicznych, co stopniowo podważało zasadę kolektywnego przywództwa wprowadzoną przez Deng Xiaopinga.

16 marca 2013 wyraził poparcie dla nieingerencji w stosunki między Chinami a Sri Lanką w głosowaniu Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie potępienia tego kraju za nadużycia rządu podczas wojny domowej w Sri Lance[55]. Dzień później on i jego nowi ministrowie zorganizowali spotkanie z dyrektorem generalnym Hongkongu Leung Chun Yingiem[56]. W ciągu kilku godzin po wyborze Xi rozmawiał przez telefon z prezydentem USA Barackiem Obamą o bezpieczeństwie teleinformatycznym i Korei Północnej. Obama zapowiedział wizyty sekretarzy skarbu i stanu Jacoba Lwa i Johna F. Kerry'ego w Chinach w następnym tygodniu[57].

Kampania antykorupcyjna[edytuj | edytuj kod]

Obiecał rozprawić się z korupcją niemal natychmiast po objęciu władzy na 18. zjeździe partii. W swoim przemówieniu inauguracyjnym jako sekretarz generalny wspomniał, że walka z korupcją jest jednym z najtrudniejszych wyzwań dla partii[48]. Po kilku miesiącach swojej kadencji nakreślił „ośmiopunktowy przewodnik”, wymieniający zasady mające na celu ograniczenie korupcji i marnotrawstwa podczas oficjalnych interesów partyjnych. Miał na celu zaostrzenie dyscypliny w postępowaniu urzędników partyjnych. Poprzysiągł również wykorzenienie „tygrysów i much”, to znaczy wysokich rangą urzędników i zwykłych funkcjonariuszy partii[58].

W ciągu pierwszych trzech lat kadencji wszczął sprawy przeciwko Xu Caihou i Guo Boxiongowi, Zhou Yongkangowi i Lingowi Jihua[59]. Wraz z nowym szefem, Wangiem Qishanem, administracja Xi stanęła na czele formowania „centralnie wysyłanych zespołów inspekcyjnych”. Były to oddziały urzędników, których głównym zadaniem było pogłębienie wiedzy na temat działań regionalnych i lokalnych organizacji partyjnych, a przy okazji egzekwowanie dyscypliny partyjnej nakazanej przez Pekin. Wiele zespołów roboczych miało również wpływ na identyfikację i wszczęcie dochodzeń w sprawie wysokich rangą urzędników. Ponad stu urzędników szczebla prowincjonalnego i ministerialnego było zamieszanych w masową ogólnokrajową kampanię antykorupcyjną. W czerwcu 2014 prowincjonalny personel polityczny Shanxi został zdziesiątkowany, a czterech urzędników zwolniono w ciągu tygodnia z najwyższych szczebli prowincjonalnej organizacji partyjnej. Tylko w ciągu pierwszych dwóch lat kampanii ponad 200 000 niższych rangą urzędników otrzymało ostrzeżenia, grzywny i degradacje[60].

Kampania doprowadziła do upadku ważnych urzędujących i emerytowanych urzędników Partii Komunistycznej, w tym członków Stałego Komitetu Biura Politycznego[61] i jest postrzegana przez krytyków jako czystka polityczna na skalę niespotykaną od czasu Mao Zedonga. Utworzenie przez Xi nowej agencji antykorupcyjnej, Narodowej Komisji Nadzoru, która zajmuje wyższą pozycję niż sąd najwyższy, zostało opisane przez dyrektora Amnesty International w Azji Wschodniej jako „systemowe zagrożenie dla praw człowieka”, które „stawia dziesiątki milionów ludzi na łasce tajnego i praktycznie niemożliwego do rozliczenia systemu, który jest ponad prawem”[62][63].

Cenzura internetowa[edytuj | edytuj kod]

Odkąd Xi został sekretarzem generalnym KPCh, cenzura internetowa w Chinach została znacznie zwiększona[64][65]. Zobowiązał się do „zaciekłego zwalczania przestępstw kryminalnych, w tym hakowania, oszustw telekomunikacyjnych i naruszania prywatności obywateli”[66]. Xi zajął bardzo zdecydowane stanowisko w sprawie kontroli korzystania z Internetu w Chinach, w tym Google i Facebooka[67], opowiadając się za cenzurą jako koncepcją „suwerenności internetowej”[68][69]. Od kwietnia 2019 wszystkie wersje Wikipedii zostały zablokowane[70]. Podobnie sytuacja użytkowników Weibo została opisana jako zmiana z obawy przed usunięciem poszczególnych postów lub aresztowaniem[71]. Ustawa uchwalona we wrześniu 2013 zezwalała na karę trzech lat więzienia dla blogerów, którzy udostępnili ponad 500 razy jakąkolwiek treść uważaną za „zniesławiającą”[72]. Wielu blogerów przestało pisać o kontrowersyjnych tematach, Weibo podupadło, a większość czytelników przeniosła się do WeChat[72]. W 2017 operatorom telekomunikacyjnym w Chinach rząd polecił zablokować korzystanie przez osoby fizyczne z wirtualnych sieci prywatnych do lutego 2018[73].

Karykatura Kubusia Puchatka i cenzura[edytuj | edytuj kod]

Postać Kubusia Puchatka jest systematycznie usuwana z chińskiego internetu po rozpowszechnieniu internetowego mema, w którym zdjęcia Xi i innych osób zostały porównane z postaciami z dzieł A.A. Milne'a[74]. Pierwszy mocno ocenzurowany mem wywodzi się z oficjalnej wizyty w Stanach Zjednoczonych w 2013 roku, podczas której Xi został sfotografowany z ówczesnym prezydentem USA Barackiem Obamą w Sunnylands w Kalifornii. Wpis na blogu, w którym fotografia została zestawiona z rysunkiem, szybko się rozprzestrzenił[75][76][77], ale chińscy cenzorzy szybko go usunęli[78]. Kiedy Shinzo Abe spotkał Xi w następnym roku, zdjęcie ze spotkania, ponownie zestawione z kreskówką, rozeszło się w błyskawicznym tempie po internecie[75][76]. Kiedy Xi przeprowadził inspekcję żołnierzy przez szyberdach swojej limuzyny, powstał popularny mem z Kubusiem Puchatkiem w samochodziku. Ten szeroko rozpowszechniony obraz stał się najbardziej ocenzurowanym obrazem roku[75].

W 2018 roku film Kubusia Puchatka nie został wypuszczony na rynek w Chinach[77][79] po incydencie, w którym władze chińskie ocenzurowały dziewięciolatkę za komentarze dotyczące wagi Xi[80].

Konsolidacja władzy[edytuj | edytuj kod]

Portret Xi w Pekinie (2015)

Obserwatorzy polityczni nazwali Xi najpotężniejszym chińskim przywódcą od czasu Mao Zedonga, zwłaszcza od zniesienia dwóch kadencji prezydenta w 2018[81][82][83][84]. Odszedł od zbiorowych praktyk swoich poprzedników, skoncentrował swoją władzę i stworzył grupy robocze ze sobą na czele, aby obalić rządową biurokrację, stając się niezaprzeczalną centralną postacią nowej administracji[85]. Począwszy od 2013 roku partia pod jego przywództwem stworzyła serię nowych „Centralnych grup wiodących”, czyli ponadresortowych komitetów sterujących, których zadaniem jest omijanie istniejących instytucji przy podejmowaniu decyzji i rzekomo sprawianie, by proces tworzenia polityki był bardziej efektywny. Najbardziej godnym uwagi nowym organem jest Centralna Wiodąca Grupa ds. Wszechstronnego Pogłębiania Reform. Ma szeroką jurysdykcję nad restrukturyzacją gospodarczą i reformami społecznymi i mówi się, że odebrała część władzy Rady Państwa i premiera[86].

Xi został także liderem Centralnej Grupy Wiodącej ds. Bezpieczeństwa i Informatyzacji w Internecie, odpowiedzialnej za cyberbezpieczeństwo i politykę internetową. Podczas trzeciego plenum, które odbyło się w 2013 roku, utworzono również Komisję Bezpieczeństwa Narodowego Komunistycznej Partii Chin[87][88]. Zdaniem przynajmniej jednego politologa Xi „otoczył się kadrami, które spotkał podczas stacjonowania na wybrzeżu, w Fujianie i Szanghaju oraz w Zhejiang”[89]. Kontrola nad Pekinem jest postrzegana jako kluczowa dla chińskich przywódców[90].

Na początku 2018 roku doprowadził do przyjęcia przez KPCh postulatu zniesienia konstytucyjnego limitu liczby kadencji dla przewodniczącego partii i przewodniczącego ChRL[91]. 17 marca 2018 został ponownie wybrany przez posłów OZPL na kolejną kadencję przewodniczącego ChRL[92].

W tym samym roku zaczęła tworzyć się przeciw niemu wewnątrzpartyjna opozycja, zarzucająca mu, że poprzez nadmierną nadwyżkę w handlu z USA, nadmierne skupowanie obligacji amerykańskich, koncepcję Nowego Jedwabnego Szlaku, podkreślanie rosnącej pozycji Chin i spadek znaczenia USA oraz podsycanie nastrojów nacjonalistycznych wywołał wojnę handlową z USA. Dodatkowo zaczęto krytykować jego nadmierne umacnianie w systemie władzy ChRL, kult jednostki i powrót indoktrynacji. Wśród inicjatorów frakcji niechętnej Xi znaleźli się byli przywódcy Chin – Jiang Zemin i Hu Jintao, oraz były premier Zhu Rongji[93].

Kult jednostki[edytuj | edytuj kod]

Portrety Mao Zedonga i Xi Jinpinga w sklepie w Chinach

Po wstąpieniu Xi do rdzenia przywódczego KPCh, nazywano go Xi Dada (Wujek lub Papa Xi)[94][95]. Wioska Liangjiahe, do której wysłano Xi do pracy, stała się „współczesną świątynią” ozdobioną komunistyczną propagandą i malowidłami ściennymi wychwalającymi formacyjne lata jego życia[96].

Biuro Polityczne partii nazwał Xi Jinping lingxiu (领袖), pełne czci określenie „przywódcy” i tytuł nadany wcześniej tylko Czang Kaj-szekowi, Mao Zedongowi i jego bezpośredniemu następcy Hua Guofeng[97][98][99]. Czasami nazywany jest także „Wielkim Sternikiem” (大 舵手), a w lipcu 2018 Li Zhanshu, przewodniczący Stałego Komitetu Narodowego Kongresu Ludowego, nazwał Xi „wiecznym rdzeniem” partii[100].

25 grudnia 2019 biuro polityczne oficjalnie ogłosiło Xi „Liderem Ludowym” (人民 领袖; rénmín lǐngxiù), tytuł ten posiadał tylko Mao[101].

Polityka ekonomiczna[edytuj | edytuj kod]

Xi zwiększył kontrolę państwa nad chińską gospodarką, wyrażając poparcie dla przedsiębiorstw państwowych[102], wspierając jednocześnie sektor prywatny kraju[103]. Zwiększył rolę Centralnej Komisji ds. Finansowych i Gospodarczych kosztem Rady Państwa[104]. Jego administracja ułatwiła bankom udzielanie kredytów hipotecznych, zwiększyła udział zagranicy w rynku obligacji i zwiększyła globalną rolę kraju w walucie renminbi[105]. W 40. rocznicę rozpoczęcia reform gospodarczych w 2018 roku obiecał ich kontynuację, ale ostrzegł, że nikt „nie może dyktować Chińczykom”[106]. Od wybuchu wojny handlowej między Chinami a Stanami Zjednoczonymi w 2018 roku, ożywił również wezwania do „samodzielności”, zwłaszcza w kwestiach technologicznych[107].

Reformy[edytuj | edytuj kod]

Ogłoszenie programu[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2013 roku, na zakończenie trzeciego plenum XVIII Komitetu Centralnego, Partia Komunistyczna przedstawiła szeroko zakrojony program reform, który nawiązywał do zmian w polityce gospodarczej i społecznej. Xi zasygnalizował, że konsoliduje kontrolę nad ogromną organizacją bezpieczeństwa wewnętrznego, która wcześniej była domeną Zhou Yongkanga[108]. Utworzono nową Komisję Bezpieczeństwa Narodowego z Xi na czele. Centralna wiodąca grupa ds. Kompleksowego pogłębiania reform - kolejny organ koordynujący politykę ad hoc pod przewodnictwem Xi - również została utworzona w celu nadzorowania realizacji programu reform[109]. Określane jako „kompleksowe, pogłębiające się reformy” (全面 深化改革; quánmiàn shēnhuà gǎigé), były uważane za najważniejsze od czasu „Southern Tour” Deng Xiaopinga w 1992 roku. W sferze gospodarczej plenum ogłosiło, że „siły rynkowe” zaczną odgrywać „decydującą” rolę w alokacji zasobów[108]. Oznaczało to, że państwo stopniowo ograniczało swoje zaangażowanie w dystrybucję kapitału i restrukturyzowało przedsiębiorstwa państwowe, aby umożliwić dalszą konkurencję, potencjalnie poprzez przyciąganie podmiotów zagranicznych i prywatnych z branż, które wcześniej były silnie regulowane. Polityka ta miała na celu rozwiązanie problemu rozdętego sektora państwowego, który niesłusznie skorzystał z wcześniejszej rundy restrukturyzacji, kupując aktywa po cenach niższych od rynkowych, które nie były już wykorzystywane produkcyjnie. Plenum postanowiło również znieść system „reedukacji przez pracę”, który był w dużej mierze postrzegany jako plama w historii praw człowieka w Chinach. System od lat spotyka się z poważną krytyką ze strony krajowych krytyków i zagranicznych obserwatorów[108]. Zniesiono również polisę na jedno dziecko, co spowodowało przejście na polisę na dwoje dzieci od 1 stycznia 2016[110].

Reformy prawne[edytuj | edytuj kod]

Partia pod rządami Xi ogłosiła szereg reform prawnych na czwartym plenum, które odbyło się jesienią 2014 roku, a zaraz potem wezwał do „chińskich socjalistycznych rządów prawa”. Partia dążyła do zreformowania systemu prawnego, który postrzegany był jako nieefektywny w wymierzaniu sprawiedliwości i dotknięty korupcją, ingerencją władz lokalnych i brakiem kontroli konstytucyjnej. Plenum, akcentując absolutne przywództwo partii, wezwało również do zwiększenia roli konstytucji w sprawach państwa i wzmocnienia roli Stałego Komitetu Narodowego Kongresu Ludowego w interpretacji konstytucji[111].

Wezwał również do większej przejrzystości postępowań sądowych, większego zaangażowania zwykłych obywateli w proces legislacyjny oraz ogólnej „profesjonalizacji” legalnej siły roboczej. Partia planowała także ustanowienie sądów sądowych obejmujących różne okręgi, a także objęcie województwami skonsolidowanego nadzoru administracyjnego nad zasobami prawnymi niższego szczebla, co ma na celu zmniejszenie zaangażowania samorządów lokalnych w postępowania sądowe[112].

Reformy wojskowe[edytuj | edytuj kod]

Od przejęcia władzy w 2012 roku Xi rozpoczął masową przebudowę Armii Ludowo-Wyzwoleńczej[113]. Aktywnie uczestniczył w sprawach wojskowych, biorąc bezpośrednie praktyczne podejście do reformy wojskowej. Oprócz tego, że był przewodniczącym Centralnej Komisji Wojskowej i liderem Centralnej Grupy Kierowniczej ds. Reform Wojskowych utworzonej w 2014 roku w celu nadzorowania kompleksowych reform wojskowych, wygłosił liczne głośne oświadczenia, w których zapowiedział naprawienie nadużyć i samozadowolenia w wojsku, mające na celu zbudowanie bardziej efektywnych sił bojowych. Ponadto zorganizował "Konferencję Nowego Gutiana" w 2014 roku, gromadząc czołowych chińskich oficerów wojskowych, ponownie podkreślając zasadę, że "partia ma absolutną kontrolę nad armią", po raz pierwszy ustanowioną przez Mao na konferencji Gutian w 1929 roku[114].

Xi ostrzegał przed odpolitycznieniem ChAL-W ze strony Partii Komunistycznej, ostrzegając, że doprowadziłoby to do upadku podobnego do upadku Związku Radzieckiego[115][116]. Powiedział, że „w ZSRR, gdzie wojsko zostało odpolitycznione, oddzielone od partii i znacjonalizowane, partia została rozbrojona. Kiedy Związek Radziecki doszedł do punktu kryzysowego, tak wielka partia zniknęła. Proporcjonalnie radziecka partia komunistyczna miał więcej członków niż my, ale nikt nie był na tyle mężczyzną, by stanąć i stawić opór”[116].

W 2015 ogłosił redukcję 300 000 żołnierzy, zwiększając liczebność armii do 2 milionów. Opisał to jako gest pokoju, podczas gdy analitycy powiedzieli, że cięcia dokonano w celu zmniejszenia kosztów, a także części modernizacji PLA[117]. W 2016 zmniejszył liczbę komend z siedmiu do pięciu[118]. Zlikwidował również cztery autonomiczne wydziały generalne ChAL-W, zastępując je 15 agencjami podlegającymi bezpośrednio Centralnej Komisji Wojskowej[113]. W ramach jego reform utworzono dwie nowe gałęzie armii: Strategiczne Siły Wsparcia[119] i Połączone Siły Wsparcia Logistyki[120].

21 kwietnia 2016 został mianowany przez agencję Xinhua i nadawcę China Central Television dowódcą nowego Centrum Dowodzenia Operacji Wspólnych Armii Ludowo-Wyzwoleńczej[121][122]. Niektórzy analitycy interpretowali ten ruch jako próbę pokazania siły i silnego przywództwa oraz jako bardziej „polityczny niż wojskowy”[123]. Według eksperta od chińskiej armii z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego, Xi „był w stanie przejąć kontrolę polityczną nad wojskiem w stopniu przekraczającym to, co zrobili Mao i Deng”[124].

Polityka zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Podróże zagraniczne Xi Jinpinga
Xi wygłasza przemówienie w Departamencie Stanu USA w 2012, a w tle ówczesna sekretarz stanu Hillary Clinton, a następnie wiceprezydent Joe Biden. W pierwszym rzędzie siedzi były sekretarz stanu Henry Kissinger.
Przywódcy BRICS Władimir Putin, Narendra Modi, Dilma Rousseff, Xi Jinping i Jacob Zuma na szczycie G20 w Brisbane, 15 listopada 2014
Xi z pierwszą damą podczas parady z okazji Dnia Zwycięstwa w Moskwie, 9 maja 2015
Xi z najwyższym przywódcą Iranu Alim Chameneim, 23 stycznia 2016
Prezydent USA Donald Trump przybywa do Chin, 8 listopada 2017
Xi z oficjalną wizytą w Warszawie, gdzie wraz z prezydentem RP Andrzejem Dudą podpisali deklarację o strategicznym partnerstwie, 20 czerwca 2016
Xi w brytyjskim parlamencie
Światowi przywódcy na szczycie G20 w Hamburgu
Xi Jinping, Donald Trump oraz Shinzo Abe podczas szczytu G20, 27 czerwca 2019

Chiński nacjonalista[125] Xi podobno zajął twarde stanowisko w kwestiach bezpieczeństwa, a także w sprawach zagranicznych, projektując bardziej nacjonalistyczne i asertywne Chiny na arenie światowej[125]. Jego program polityczny wzywa Chiny do większej zjednoczenia i pewności własnego systemu wartości i struktury politycznej[126].

Pod rządami Xi Chiny zajęły również bardziej krytyczne stanowisko wobec Korei Północnej, poprawiając jednocześnie stosunki z Koreą Południową[127]. Stosunki z Japonią uległy pogorszeniu, a najbardziej drażliwą kwestią między dwoma krajami pozostaje spór o wyspy Senkaku, które Chiny nazywają Diaoyu. W listopadzie 2013, w odpowiedzi na utrzymujące się zdecydowane stanowisko Japonii w tej sprawie, Chiny ogłosiły Strefę Identyfikacji Obrony Powietrznej[128].

Stosunki z USA nazwał „nowym typem stosunków między wielkimi mocarstwami”, co administracja Obamy niechętnie przyjęła[129]. Pod jego rządami kontynuowano dialog strategiczny i gospodarczy, który rozpoczął się za czasów Hu Jintao. Powiedział również, że "jeśli [Chiny i Stany Zjednoczone] są w konfrontacji, z pewnością oznaczałoby to katastrofę dla obu krajów"[130]. Stany Zjednoczone krytykowały chińskie działania na Morzu Południowochińskim[129]. W 2014 roku Chińscy hakerzy włamali się do systemu komputerowego Urzędu Zarządzania Personelem USA[131], co doprowadziło do kradzieży około 22 milionów dokumentów obsługiwanych przez biuro[132].

Xi zacieśnił stosunki z Rosją, zwłaszcza w następstwie kryzysu na Ukrainie w 2014 roku. Wydaje się, że rozwinął silne osobiste relacje z prezydentem Władimirem Putinem. Obaj są postrzegani jako silni przywódcy o orientacji nacjonalistycznej, którzy nie boją się występować przeciwko zachodnim interesom[133]. Xi wziął udział w ceremonii otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2014 w Soczi. Pod jego rządami Chiny podpisały z Rosją umowę gazową o wartości 400 miliardów dolarów i stały się także największym partnerem handlowym Rosji[133].

Xi również pośrednio wypowiedział się krytycznie na temat „strategicznego zwrotu” USA do Azji[134]. 21 maja 2014 podczas przemówienia na konferencji w Szanghaju wezwał kraje azjatyckie do zjednoczenia się i wypracowania wspólnej drogi, zamiast angażowania się w działania stron trzecich, co jest postrzegane jako odniesienie do Stanów Zjednoczonych. "Sprawami w Azji ostatecznie muszą zająć się Azjaci. Ostatecznie problemy Azji muszą zostać rozwiązane przez Azjatów, a bezpieczeństwo Azji ostatecznie musi być chronione przez Azjatów", powiedział na konferencji[135]. W listopadzie 2014 wezwał do ograniczenia użycia siły, preferując dialog i konsultacje w celu rozwiązania bieżących problemów nękających stosunki między Chinami a ich południowo-wschodnimi sąsiadami[136].

W kwietniu 2015 nowe zdjęcia satelitarne ujawniły, że Chiny szybko budowały lotnisko na rafie Fiery Cross na Wyspach Spratly na Morzu Południowochińskim[137]. W maju tego samego roku Sekretarz obrony USA Ashton Carter ostrzegł, aby wstrzymał szybką budowę wysp na spornym terytorium na Morzu Południowochińskim[138]. 13 maja 2017 Xi Jinping powiedział: „Powinniśmy wspierać nowy typ stosunków międzynarodowych „współpraca win-win” i powinniśmy budować partnerstwo dialogu bez konfrontacji i partnerstwa przyjaźni, a nie sojuszu. Wszystkie kraje powinny szanować wzajemną suwerenność, godność i integralność terytorialną; szanować nawzajem ścieżkę rozwoju i jej systemy społeczne i szanować swoje podstawowe interesy i główne obawy… Mamy nadzieję stworzyć wielką rodzinę harmonijnego współistnienia”[139].

Począwszy od 2017 roku stosunki Chin z Koreą Południową zepsuły się z powodu zakupu przez Koreę THAAD[140], podczas gdy stosunki z Koreą Północną zacieśniły się z powodu spotkań między Xi a przywódcą Korei Północnej Kim Jong-unem[141]. Na spotkaniu G20 w Japonii Xi wezwał do „terminowego złagodzenia” sankcji nałożonych na Koreę Północną[142].

Stosunki z USA uległy pogorszeniu po tym, jak Donald Trump został prezydentem w 2016 roku[143]. Od 2018 roku USA i Chiny są zaangażowane w wojnę handlową[144].

4 czerwca 2019 Xi powiedział rosyjskiej agencji informacyjnej TASS, że „martwi się” obecnymi napięciami między Stanami Zjednoczonymi a Iranem[145]. Później powiedział Hasanowi Rouhani podczas spotkania SOW, że Chiny będą promować więzi z Iranem niezależnie od rozwoju sytuacji po incydencie w Zatoce Omańskiej[146].

Wyjazdy zagraniczne jako nadrzędny lider[edytuj | edytuj kod]

22 marca 2013 odbył pierwszą zagraniczną podróż jako przywódca Chin. Spotkał się z prezydentem Władimirem Putinem i obaj omówili kwestie handlowe i energetyczne. Następnie udał się do Tanzanii, Republiki Południowej Afryki (gdzie był na szczycie BRICS w Durbanie) i Republiki Konga[147]. W czerwcu 2013 roku odwiedził Stany Zjednoczone w Sunnylands Estate w Kalifornii podczas „szczytu w koszulach” z prezydentem USA Barackiem Obamą, chociaż nie było to uważane za formalną wizytę państwową[148]. W październiku 2013 roku wziął udział w szczycie APEC na Bali w Indonezji.

W marcu 2014 roku odbył podróż do Europy Zachodniej, odwiedzając Holandię, gdzie wziął udział w szczycie bezpieczeństwa jądrowego w Hadze, a następnie odwiedził Francję, Niemcy i Belgię[149]. 4 lipca 2014 złożył wizytę państwową w Korei Południowej i spotkał się z prezydentem Parkiem Geun-hye[150]. W dniach 14-23 lipca uczestniczył w szczycie przywódców BRICS w Brazylii i odwiedził Argentynę, Wenezuelę i Kubę[151].

We wrześniu 2014 roku udał się z oficjalną wizytą państwową do Indii, gdzie spotkał się z premierem Narendrą Modim. Odwiedził New Delhi, a także udał się do rodzinnego miasta Modiego w stanie Gujarat[152]. W listopadzie udał się z wizytą państwową do Australii i spotkał się z premierem Tony Abbottem[153], a następnie odwiedził wyspiarskie państwo Fidżi[154]. W kwietniu 2015 roku odwiedził Pakistan, podpisując serię umów infrastrukturalnych o wartości 45 miliardów dolarów. Podczas jego wizyty przyznano mu najwyższe odznaczenie cywilne w Pakistanie, Nishan-e-Pakistan[155].

Następnie udał się do Dżakarty i Bandung w Indonezji, aby wziąć udział w szczycie przywódców afro-azjatyckich i wydarzeniach związanych z 60. rocznicą konferencji w Bandungu[156]. Odwiedził Rosję i był gościem honorowym Władimira Putina podczas parady Dnia Zwycięstwa w Moskwie w 2015 roku z okazji 70. rocznicy zwycięstwa sojuszników w Europie. Podczas tej samej podróży Xi odwiedził także Kazachstan i spotkał się z prezydentem Nursułtanem Nazarbajewem, a także spotkał się z Aleksandrem Łukaszenką na Białorusi[157].

We wrześniu 2015 roku Xi odbył swoją pierwszą wizytę państwową w Stanach Zjednoczonych[158][159][160]. W październiku złożył wizytę państwową w Wielkiej Brytanii, pierwszą od dziesięciu lat chińskiego przywódcę[161]. Nastąpiło to po wizycie księcia Cambridge w Chinach w marcu 2015 roku. Podczas wizyty państwowej Xi spotkał się z królową Elżbietą II, premierem Wielkiej Brytanii Davidem Cameronem i innymi dygnitarzami. Omówiono zacieśnienie współpracy celnej, handlowej i badawczej, ale miały też miejsce bardziej nieformalne wydarzenia, w tym wizyta w akademii piłkarskiej Manchesteru City[162].

W marcu 2016 roku Xi odwiedził Czechy w drodze do Stanów Zjednoczonych. W Pradze spotkał się z prezydentem, premierem i innymi przedstawicielami, aby promować stosunki i współpracę gospodarczą[163]. Jego wizyta spotkała się z licznymi protestami Czechów[164].

W styczniu 2017 roku został pierwszym chińskim przywódcą, który planował uczestniczyć w Światowym Forum Ekonomicznym w Davos[165]. 17 stycznia przemawiał na forum dotyczącym globalizacji, programu handlu światowego oraz rosnącej roli Chin w światowej gospodarce i zarządzaniu międzynarodowym. Złożył szereg obietnic dotyczących obrony Chin w zakresie „globalizacji ekonomicznej” i porozumień w sprawie zmian klimatycznych[165][166][167]. Odwiedził także Światową Organizację Zdrowia, ONZ i Międzynarodowy Komitet Olimpijski[167].

20 czerwca 2019 odwiedził Pjongjang, stając się pierwszym chińskim przywódcą, który odwiedził Koreę Północną od czasu wizyty swojego poprzednika Hu Jintao w 2004 roku[168]. 27 czerwca wziął udział w szczycie G20 w Osace, stając się pierwszym chińskim przywódcą, który odwiedził Japonię od 2010 roku[169].

Jeden pas i jedna droga[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Jeden pas i jedna droga.
Kraje, które podpisały dokumenty współpracy związane z inicjatywą Jeden pas i jedna droga

Inicjatywa Jeden pas i jedna droga została zaprezentowana przez Xi we wrześniu i październiku 2013 roku. Podczas wizyt w Kazachstanie i Indonezji[170], a następnie była promowana przez premiera Li Keqianga podczas wizyt państwowych w Azji i Europie. Xi ogłosił inicjatywę podczas pobytu w Astanie w Kazachstanie i nazwał ją „złotą szansą”[171]. Została nazwana „projektem sygnaturowym” Xi, obejmującym liczne projekty infrastrukturalne i inwestycyjne w Azji, Europie, Afryce i obu Amerykach[172]. 24 października 2017 inicjatywa została dodana do Konstytucji KPCh na sesji zamykającej 19. Zjazd Partii[173], jeszcze bardziej podnosząc jej znaczenie[174].

Pandemia Covid-19[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pandemia COVID-19 w Chinach.

Niemiecka gazeta Der Spiegel poinformowała, że Xi w styczniu 2020 naciskał na Tedrosa Adhanoma, dyrektora generalnego Światowej Organizacji Zdrowia, aby wstrzymał się z wydaniem globalnego ostrzeżenia o wybuchu pandemii. Raport opublikowany w weekend mówi, że wezwał Adhanoma do „opóźnienia globalnego ostrzeżenia” i wstrzymania informacji o przenoszeniu się wirusa, ale WHO zaprzeczyła niemieckim zarzutom[175].

22 września 2020 chiński miliarder Ren Zhiqiang został skazany na 18 lat więzienia pod zarzutem korupcji. Były potentat na rynku nieruchomości zniknął w marcu, po tym, jak napisał w internecie artykuł, w którym skrytykował sposób obchodzenia się z pandemią COVID-19 przez Xi Jinpinga[176].

Stanowiska polityczne[edytuj | edytuj kod]

Chiński sen[edytuj | edytuj kod]

Xi i ideolodzy Partii Komunistycznej stworzyli wyrażenie „chiński sen” na określenie nadrzędnych planów wobec Chin jako ich przywódcy. Xi po raz pierwszy użył tego wyrażenia 29 listopada 2012 podczas wizyty w Chińskim Muzeum Narodowym, gdzie on i jego współpracownicy ze Stałego Komitetu uczestniczyli w wystawie „odrodzenie narodowe”. Od tego czasu wyrażenie to stało się hasłem przewodnim epoki Xi[177][178]. Od 2013 roku fraza ta pojawiła się jako charakterystyczna quasi-oficjalna ideologia kierownictwa partii, podobnie jak „Koncepcja Naukowego RozwojuHu Jintao i „Zasada Trzech ReprezentacjiJiang Zemina. Pochodzenie terminu „chiński sen” jest niejasne. Chociaż wyrażenie to było wcześniej używane przez dziennikarzy i uczonych[179].

Niektóre publikacje sugerowały, że termin ten prawdopodobnie czerpał inspirację z koncepcji American dream[180]. The Economist zauważył, że abstrakcyjny i pozornie przystępny charakter tego pojęcia, bez konkretnych nadrzędnych założeń politycznych, może być celowym odejściem od żargonowych ideologii jego poprzedników[181]. Podczas gdy chiński sen był pierwotnie interpretowany jako przedłużenie American dream, który podkreśla indywidualne samodoskonalenie i możliwości[181].

Użycie tego hasła od 2013 roku nabrało wyraźnie bardziej nacjonalistycznego charakteru, z oficjalnymi oświadczeniami „Sen” jest konsekwentnie powiązany z wyrażeniem „wielkie odrodzenie narodu chińskiego”[a].

Odrodzenie kulturowe[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ socjalizm odgrywa mniejszą rolę w życiu ludności, Xi i inni przywódcy, kontynuują rehabilitację starożytnych chińskich postaci filozoficznych, takich jak Han Fei. Na spotkaniu z innymi urzędnikami w 2013 roku, zacytował Konfucjusza, mówiąc, że „ten, kto rządzi cnotą, jest jak Gwiazda Polarna, ona utrzymuje swoje miejsce, a mnogość gwiazd składa hołd”. Odwiedzając Szantung, miejsce narodzin Konfucjusza, w listopadzie powiedział uczonym, że świat zachodni „przeżywa kryzys zaufania” i że KPCh jest „lojalnym spadkobiercą i promotorem wybitnej tradycyjnej kultury Chin”[182].

Przywództwo Xi charakteryzowało się odrodzeniem starożytnej filozofii politycznej Legizm[183][184]. Han Fei zyskał nowe znaczenie dzięki pozytywnym cytatom. Jedno zdanie Han Fei, cytowane przez Xi, pojawiło się tysiące razy w oficjalnych chińskich mediach na szczeblu lokalnym, prowincjonalnym i krajowym[184].

Xi nadzorował również odrodzenie tradycyjnej kultury chińskiej, zrywając ze ścieżką KPCh, która często ją atakowała[185]. Nazwał kulturę tradycyjną „duszą” narodu i „fundamentem” kultury KPCh[186]. Hanfu, tradycyjny strój Chińczyka Han, przeżył pod nim odrodzenie[187].

Myśli Xi[edytuj | edytuj kod]

Billboard reklamujący Myśli Xi w Shenzhen.
Książki Xi Jinpinga w Bibliotece Szanghaju

We wrześniu 2017 Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin zdecydował, że filozofie polityczne Xi, ogólnie określane jako „Myśl Xi Jinpinga o socjalizmie z chińskimi cechami dla nowej ery”, staną się częścią konstytucji partii[188][189]. Po raz pierwszy wspomniał o „Myślach o socjalizmie z chińskimi cechami nowej ery” w swoim przemówieniu otwierającym wygłoszonym na 19. Kongresie Partii w październiku 2017 roku[190]. 24 października 2017 na sesji zamykającej 19. Zjazd Partii zatwierdzono włączenie myśli Xi Jinpinga do konstytucji Komunistycznej Partii Chin[81][191].

Opisał on Myśl jako część szerokich ram stworzonych wokół socjalizmu o chińskiej specyfice, który umieszcza Chiny na „podstawowym etapie socjalizmu”. W oficjalnej dokumentacji partyjnej, Myśl jest kontynuacją marksizmu-leninizmu, myśli Mao Zedonga, teorii Deng Xiaopinga, „trzech reprezentacji” i perspektywy rozwoju naukowego, jako część serii przewodnich ideologie, które ucieleśniają „marksizm przystosowany do warunków chińskich” i współczesne rozważania[190].

Koncepcje i kontekst myśli Xi Jinpinga zostały omówione w serii książek The Governance of China, opublikowanej przez Foreign Languages Press dla międzynarodowej publiczności. Tom pierwszy został opublikowany we wrześniu 2014, tom drugi w listopadzie 2017, a tom trzeci w czerwcu 2020[192][193]

Aplikacja „Myśli Xi Jinpinga” stała się najpopularniejszą aplikacją na smartfony w Chinach, kiedy rządząca Partia Komunistyczna w tym kraju rozpoczęła nową kampanię, która wzywa swoje kadry do codziennego zanurzania się w doktrynie politycznej[194].

Rola partii komunistycznej[edytuj | edytuj kod]

W opinii Xi Partia Komunistyczna jest prawomocną, konstytucyjnie usankcjonowaną partią rządzącą Chinami i czerpie tę legitymację z rozwijania „kampanii masowej” w stylu Mao, jest partią reprezentującą interesy przytłaczającej większości zwykłych ludzi. W tym duchu wezwał urzędników do samokrytyki, aby wydawać się mniej skorumpowany i bardziej popularny wśród ludzi[195][196][197].

Jego stanowisko zostało opisane jako preferujący wysoce scentralizowaną władzę polityczną, jako środek do kierowania restrukturyzacją gospodarczą na dużą skalę[198]. Xi uważa, że Chiny powinny „podążać własną ścieżką”, a silny autorytarny rząd jest integralną częścią „modelu Chin”, działającego w oparciu o „rdzeń socjalistycznego systemu wartości”, który został zinterpretowany jako alternatywa Chin dla wartości zachodnich; tak jak partia musi znajdować się na szczycie politycznej kontroli państwa, tak centralne władze partii muszą sprawować pełną i bezpośrednią kontrolę polityczną nad wszystkimi działaniami partii[199].

Hongkong i Tajwan[edytuj | edytuj kod]

Hongkong[edytuj | edytuj kod]

Protestujący w Hongkongu rzucają jajkami w portret Xi.

Xi wspierał i dążył do większej integracji gospodarczej Hongkongu z Chinami kontynentalnymi poprzez projekty takie jak most Hongkong-Zhuhai-Makau[200]. Naciskał na projekt Greater Bay Area, który ma na celu integrację Hongkongu, Makau i dziewięciu innych miast w Guangdong[200]. Dążenie do większej integracji wywołało obawy przed zmniejszeniem swobód w Hongkongu[201].

Xi wspierał rząd Hongkongu i urzędującą szefową administracji Hongkongu Carrie Lam przeciwko protestującym w protestach[202]. Bronił użycia siły przez policję w Hongkongu, mówiąc, że „stanowczo wspieramy policję w Hongkongu w podejmowaniu zdecydowanych działań w zakresie egzekwowania prawa oraz sądownictwo w Hongkongu w karaniu zgodnie z prawem tych, którzy popełnili brutalne zbrodnie”[203].

20 grudnia 2019, podczas wizyty w Makau, w ramach 20. rocznicy jego powrotu do Chin, ostrzegł przed „obcymi siłami”[204], jednocześnie dając do zrozumienia, że Makau może być wzorem dla Hongkongu do naśladowania[205].

Tajwan[edytuj | edytuj kod]

Spotkanie z prezydentem Ma Ying-jeou w listopadzie 2015.

Spotkanie Xi z prezydentem Tajwanu Ma Ying-jeou w 2015 roku było pierwszym spotkaniem przywódców politycznych po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej od zakończenia chińskiej wojny domowej w 1950 roku[206]. Xi powiedział, że Chiny i Tajwan to „jedna rodzina”, której nie można rozdzielić[207].

Na 19. kongresie partii w 2017 roku potwierdził sześć z dziewięciu zasad, które były podtrzymywane nieprzerwanie od 16. Kongresu Partii w 2002, z wyjątkiem „pokładania nadziei w narodzie Tajwanu jako sile pomagającej w zjednoczeniu”[208]. Według Brookings Institution używał silniejszego języka na temat potencjalnej niepodległości Tajwanu niż jego poprzednicy wobec poprzednich rządów DPP na Tajwanie[208]. W marcu 2018 powiedział, że Tajwan spotka „kara historii” za wszelkie próby separatyzmu[209].

W styczniu 2019 roku Xi Jinping wezwał Tajwan do odrzucenia formalnej niezależności od Chin, mówiąc: „Nie obiecujemy wyrzec się użycia siły i zastrzegamy sobie możliwość podjęcia wszelkich niezbędnych środków”. Tych opcji, powiedział, można by wykorzystać przeciwko „ingerencji z zewnątrz”. Powiedział również, że „są gotowi stworzyć szeroką przestrzeń dla pokojowego zjednoczenia, ale nie zostawią miejsca na jakiekolwiek działania separatystyczne”[210][211], Tsai Ing-wen odpowiedziała na przemówienie, mówiąc, że Tajwan nie zaakceptuje układu jeden kraj, dwa systemy, podkreślając jednocześnie, że wszystkie negocjacje muszą być prowadzone na zasadzie rząd-rząd[212].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Xi Jinping i Peng Liyuan na Bali w Indonezji przed szczytem APEC (2013)
Xi Jinping, Peng Liyuan i prezydent USA Barack Obama w sypialni Lincolna (2015)
Sekretarz stanu USA John Kerry pozuje do zdjęcia z drugą damą USA, Jill Biden, wiceprezydentem USA Joe Bidenem, przewodniczącym Chin Xi Jinpingiem i jego żoną, Peng Liyuan, 25 września 2015

Xi poślubił Ke Lingling, córkę Ke Hua, ambasadora Chin w Wielkiej Brytanii na początku lat 80. Rozwiedli się po kilku latach[213]. Mówiono, że ta dwójka walczyła "prawie codziennie", a po rozwodzie Ke przeniosła się do Anglii[10].

W 1987 poślubił piosenkarkę Peng Liyuan[214]. Zostali przedstawieni sobie przez przyjaciół. Xi był podobno bardzo dociekliwy podczas spotkań towarzyskich, pytał o techniki śpiewu[215]. Peng Liyuan była lepiej znana niż Xi, aż do jego politycznego awansu. Małżonkowie często mieszkali osobno, głównie z powodu oddzielnego życia zawodowego. Peng odegrała znacznie bardziej widoczną rolę jako „pierwsza dama” Chin w porównaniu do jej poprzedniczek; na przykład Peng gościła pierwszą damę USA Michelle Obamę podczas jej wizyty w Chinach w marcu 2014 roku[216]. Xi i Peng mają córkę o imieniu Xi Mingze[217], która ukończyła Harvard wiosną 2015 roku. Pod pseudonimem studiowała psychologię i język angielski[218]. Rodzina Xi ma dom na Górze Yuquan (玉泉山; Yùquán Shān) w północno-zachodnim Pekinie, zarządzanej przez Centralną Komisję Wojskową[219].

W czerwcu 2012 roku Bloomberg News poinformował, że członkowie dalszej rodziny Xi mają istotne interesy biznesowe, chociaż nie ma dowodów, że interweniował, aby im pomóc[220]. Witryna Bloomberg została zablokowana w Chinach kontynentalnych w odpowiedzi na ich artykuł[221]. Odkąd Xi rozpoczął kampanię antykorupcyjną, The New York Times doniósł, że członkowie jego rodziny sprzedawali swoje inwestycje korporacyjne i nieruchomościowe począwszy od 2012 roku[222].

W dokumentach panamskich wymieniono krewnych wysoko postawionych chińskich urzędników, w tym siedmiu obecnych i byłych wyższych przywódców Biura Politycznego Komunistycznej Partii Chin, w tym Deng Jiagui, szwagier Xi[223]. Deng miał dwie firmy fasadowe na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych, podczas gdy Xi był członkiem Stałego Komitetu Biura Politycznego, ale były one uśpione do czasu, gdy został sekretarzem generalnym partii komunistycznej w listopadzie 2012 roku[224].

Osobowość[edytuj | edytuj kod]

Peng opisała Xi jako pracowitego i rzeczowego: „Kiedy wraca do domu, nigdy nie czułam się tak, jakby w domu był jakiś przywódca. W moich oczach jest po prostu moim mężem”[225]. W 2011 roku został nazwany „pragmatycznym, poważnym, ostrożnym, pracowitym, rzeczowym i powściągliwym”. Opisano go jako dobrą rękę w rozwiązywaniu problemów i „pozornie niezainteresowanego pułapkami wysokiego urzędu”[226]. Znany jest z miłości do filmów amerykańskich, takich jak Szeregowiec Ryan, Infiltracja i Ojciec chrzestny[227][228].

Jest także fanem serialu telewizyjnego HBO Gra o tron, oglądając skondensowaną wersję ze względu na napięte harmonogramy[229]. Chwalił także niezależnego reżysera Jia Zhangke[230]. Lubi też piłkę nożną, wspinaczki górskie, spacery, siatkówkę i pływanie. Powiedział kiedyś, że będzie przepływał kilometr i codziennie chodził tak długo, jak będzie na to czas[231][232].

Wizerunek publiczny[edytuj | edytuj kod]

Xi Jinping jest bardzo popularny w Chinach[233][234]. Według ankiety na temat postrzegania 10 międzynarodowych liderów z 2014 roku, obywatele 30 państw na całym świecie uznali go za najpopularniejszego, z łączną oceną 8,7 z 10[235]. Ankieta YouGov opublikowana w lipcu 2019 roku wykazała, że 22% Chińczyków wymienia go jako osobę, którą podziwiają najbardziej[236].

W 2017 roku The Economist nazwał go najpotężniejszą osobą na świecie[237]. W 2018 roku Forbes uznał go za najpotężniejszą i najbardziej wpływową osobę na świecie, zastępując prezydenta Rosji Władimira Putina, który zajmował taką pozycję przez pięć kolejnych lat[5][238].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Francuskie wydanie książki Xi

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 中华民族 伟大 复兴, co można również przetłumaczyć jako „wielki renesans narodu chińskiego” lub „wielkie odrodzenie narodu chińskiego”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Journal of Current Chinese Affairs. [dostęp 2020-08-05].
  2. Xi Jinping’s political thought will be added to Chinese Communist Party constitution, but will his name be next to it? (ang.). [dostęp 2020-08-05].
  3. The power of Xi Jinping (ang.). [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. JIAYANG FAN, TAISU ZHANG, YING ZHU: Behind the Personality Cult of Xi Jinping (ang.). 2016-03-08. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. a b The World's Most Powerful People, „Forbes” [dostęp 2018-12-01] (ang.).
  6. Xi Jinping’s Inner Circle (Part 2: Friends from Xi’s Formative Years) (ang.). [dostęp 2020-08-05].
  7. Cultural Revolution Shaped Xi Jinping, From Schoolboy to Survivor (ang.). [dostęp 2020-08-05].
  8. 不忘初心:是什么造就了今天的习主席? (chiń.). [dostęp 2020-08-05].
  9. Barbara Demick, David Pierson: China’s political star Xi Jinping is a study in contrasts (ang.). 2012-02-14. [dostęp 2020-08-05].
  10. a b c d Evan Osnos: Born Red How Xi Jinping, an unremarkable provincial administrator, became China’s most authoritarian leader since Mao. (ang.). 2015-03-30. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  11. China's Next Chairman – Xi Jinping. [dostęp 2020-08-05].
  12. Ojcowie i synowie, Onet.pl, 30 maja 2016 [dostęp 2016-06-06] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-31] (pol.).
  13. Denis Fred Simon, Cao Cong: China's Emerging Technological Edge: Assessing the Role of High-End Talent. Cambridge University Press, 2009, s. 28–29. ISBN 978-0-521-88513-3.
  14. GARY DVORCHAK: President Xi Slept Here: How a Trip to Iowa in 1985 Changed U.S.-China Relations (ang.). 2015-09-24. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  15. Xi Jinping (ang.). [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  16. Xi Jinping: From graft-fighting governor to China's most powerful leader since Mao Zedong (ang.). 2018-03-11. [dostęp 2020-08-07].
  17. Xi Jinping -- Politburo Standing Committee member of CPC Central Committee (ang.). 2007-10-22. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  18. Most corrupt officials are from poor families but Chinese royals have a spirit that is not dominated by money (ang.). [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  19. Shannon Tiezzi: From Fujian, China’s Xi Offers Economic Olive Branch to Taiwan (ang.). 2014-11-04. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  20. LOUISE HO: Xi Jinping's time in Zhejiang: doing the business (ang.). 2012-10-25. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  21. Lei Wang: 习近平为官之道 拎着乌纱帽干事 (chiń.). 2014-12-25. [dostęp 2020-08-07].
  22. 习近平任上海市委书记 韩正不再代理市委书记 (chiń.). 2007-03-24. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  23. China new leaders: Xi Jinping heads line-up for politburo (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  24. 从上海到北京 习近平贴身秘书只有钟绍军 (chiń.). [dostęp 2020-08-07].
  25. Willy Lam: Chinese Politics in the Era of Xi Jinping: Renaissance, Reform, or Retrogression?. 2015, s. 56. ISBN 978-0-7656-4209-7.
  26. 新晋政治局常委:习近平 (chiń.). [dostęp 2020-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  27. Hu Jintao reelected Chinese president (ang.). 2008-03-15. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  28. Vice-President Xi Jinping to Visit DPRK, Mongolia, Saudi Arabia, Qatar and Yemen (ang.). [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  29. Bo Xilai: power, death and politics. [dostęp 2020-08-08].
  30. JAMES PALMER: The Resistible Rise of Xi Jinping (ang.). 2017-10-19. [dostęp 2020-08-08].
  31. Chinese vice president arrives in Mexico for official visit (ang.). 2009-02-10. [dostęp 2020-08-08].
  32. China, Jamaica vow to enhance friendly partnership (ang.). 2009-02-13. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  33. Chinese vice president continues visit in Colombia (ang.). 2009-02-17. [dostęp 2020-08-08].
  34. Chinese vice president Xi Jinping visits Venezuela (ang.). 2009-02-18. [dostęp 2021-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  35. Xi Jinping proposes efforts to boost cooperation with Brazil. 2009-02-20. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  36. Chinese vice president begins official visit (ang.). 2009-02-22. [dostęp 2020-08-08].
  37. A Journey of Friendship, Cooperation and Culture – Vice Foreign Minister Zhang Zhijun Sums Up Chinese Vice President Xi Jinping's Trip to 5 European Countries (ang.). 2009-10-21. [dostęp 2020-08-08].
  38. B. Raman: CHINA’S Cousin-Cousin Relations with Myanmar (ang.). 2009-12-25. [dostęp 2020-08-08].
  39. Alister Bull, Chris Buckley: China leader-in-waiting Xi to visit White House next month (ang.). [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  40. KIRK JOHNSON: For the Vice President of China, Tea Time in Iowa (ang.). [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  41. Max Fisher: The secret story behind Xi Jinping’s disappearance, finally revealed? (ang.). 2012-11-01. [dostęp 2020-08-08].
  42. Xi Jinping elected general secretary of CPC Central Committee (ang.). english.cntv.cn, 2012-11-15. [dostęp 2012-11-15].
  43. China new leaders: Xi Jinping heads line-up for politburo (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-08-08].
  44. Xi Jinping: China's 'princeling' new leader (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  45. EDWARD WONG: Ending Congress, China Presents New Leadership Headed by Xi Jinping (ang.). 2012-11-14. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  46. Jaime A. FlorCruz, Jethro Mullen: After months of mystery, China unveils new top leaders (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  47. Ian Johnson: A Promise to Tackle China’s Problems, but Few Hints of a Shift in Path (ang.). nytimes.com, 2012-11-12. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  48. a b Full text: China's new party chief Xi Jinping's speech (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  49. Jeremy Page: For Xi, a 'China Dream' of Military Power (ang.). 2013-03-13. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  50. Zhuang Chen: The symbolism of Xi Jinping's trip south (ang.). 2012-12-10. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  51. Xi Jinping został prezydentem Chin (pol.). wp.pl, 2012-11-15. [dostęp 2013-03-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-01)].
  52. Xi Jinping został prezydentem Chin, wp.pl, 15 listopada 2012 [dostęp 2013-03-14] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-01] (pol.).
  53. China new leaders: Xi Jinping heads line-up for politburo (ang.). 2012-11-15. [dostęp 2020-11-08].
  54. BARBARA DEMICK: China’s Xi Jinping formally assumes title of president (ang.). 2013-03-13. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  55. China's Xi Jinping hints at backing Sri Lanka against UN resolution (ang.). 2013-03-16. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  56. Tony Cheung, Jolie Ho: CY Leung to meet Xi Jinping in Beijing and explain cross-border policies (ang.). 2013-03-17. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  57. China names Xi Jinping as new president (ang.). 2013-03-15. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  58. Andrew Jacobs: Elite in China Face Austerity Under Xi’s Rule (ang.). 2013-03-27. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  59. Shai Oster: President Xi’s Anti-Corruption Campaign Biggest Since Mao (ang.). 2014-03-04. [dostęp 2020-11-08].
  60. Heilmann 2017 ↓, s. 62–75.
  61. Willy Lam: China’s Soft-Power Deficit Widens as Xi Tightens Screws Over Ideology (ang.). 2014-12-05. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  62. This article is more than 7 months old
    China's former military chief of staff jailed for life for corruption
    . 2019-02-20. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  63. China's anti-corruption campaign expands with new agency. 2018-03-20. [dostęp 2020-11-08].
  64. Simon Denyer: China’s Xi Jinping unveils his top party leaders, with no successor in sight (chiń.). [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-12)].
  65. Elizabeth Economy: The great firewall of China: Xi Jinping’s internet shutdown (ang.). 2018-06-29. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  66. Xinhua Headlines: Xi outlines blueprint to develop China's strength in cyberspace (ang.). 2018-04-21. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  67. Bougon 2018 ↓, s. 157–165.
  68. Shannon Tiezzi: China’s ‘Sovereign Internet’ (ang.). 2014-06-24. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  69. Peter Ford, Staff Writer: On Internet freedoms, China tells the world, 'leave us alone'. 2015-12-18. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  70. Wikipedia blocked in China in all languages. 2019-05-14. [dostęp 2020-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  71. Tom Phillips: 'It's getting worse': China's liberal academics fear growing censorship (ang.). 2015-08-06. [dostęp 2020-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  72. a b Angus Grigg: How China stopped its bloggers (ang.). 2015-07-04. [dostęp 2020-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  73. China Tells Carriers to Block Access to Personal VPNs by February (ang.). 2017-07-10. [dostęp 2020-11-12].
  74. PETER MARTINEZ: Winnie the Pooh censored in China after President Xi Jinping comparisons (ang.). 2017-07-17. [dostęp 2020-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  75. a b c Why Xi Jinping is called Winnie the Pooh on Twitter? It's a long story. 2020-06-18. [dostęp 2020-11-13].
  76. a b Patrick Blennerhassett: Xi Jinping, Winnie the Pooh and the Canadian origins of the bear that’s banned in China (ang.). 2019-12-30. [dostęp 2020-11-13].
  77. a b Benjamin Haas: China bans Winnie the Pooh film after comparisons to President Xi (ang.). 2018-08-07. [dostęp 2020-11-13].
  78. Amy Li: Could Xi-the-Pooh have saved China's declining world image? (ang.). 2013-06-12. [dostęp 2020-11-13].
  79. Christopher Robin: Winnie the Pooh film denied release in China (ang.). 2018-08-06. [dostęp 2020-11-13].
  80. Rory Sullivan: Indians mock Xi Jinping with Winnie the Pooh after deadly border clash with China (ang.). 2020-06-19. [dostęp 2020-11-13].
  81. a b Tom Phillips: Xi Jinping becomes most powerful leader since Mao with China's change to constitution (ang.). 2017-10-24. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  82. China elevates Xi to most powerful leader in decades (ang.). 2017-10-24. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  83. China elevates Xi Jinping's status, making him the most powerful leader since Mao (ang.). 2017-10-24. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  84. Stephen Collinson: Xi's up, Trump is down, but it may not matter (ang.). 2017-11-09. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  85. Michael Holtz: Xi for life? China turns its back on collective leadership. (ang.). 2018-02-28. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  86. Zachary Keck: Is Li Keqiang Being Marginalized? (ang.). 2014-02-04. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  87. JOEL WUTHNOW: China’s Much-Heralded NSC Has Disappeared (ang.). 2016-06-30. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  88. Lampton 2015 ↓.
  89. Andrésy 2015 ↓.
  90. Xi Jinping has chosen an unusual man to lead the capital city. 2017-07-13. [dostęp 2020-11-14].
  91. Maria Kruczkowska, Xi szykuje sobie rządy dożywotnie. Powrót kultu jednostki, koniec z kolektywnym kierownictwem?, „wyborcza.pl”, 28 lutego 2018 [dostęp 2018-02-28] (pol.).
  92. Xi Jinping ponownie prezydentem Chin. interia.pl. [dostęp 2018-03-17].
  93. Maria Kruczkowska, Czy wojna handlowa Chin i USA osłabi Xi Jinpinga?, „wyborcza.pl”, 13 sierpnia 2018 [dostęp 2018-10-04] (pol.).
  94. Tom Phillips: Xi Jinping: Does China truly love 'Big Daddy Xi' – or fear him? (ang.). 2015-09-19. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  95. Ben Blanchard: All hail the mighty uncle - Chinese welcome Xi as the "core" (ang.). 2016-10-28. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  96. Matt Rivers: This entire Chinese village is a shrine to Xi Jinping. 2018-03-19. [dostęp 2020-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  97. Nectar Gan: Why China is reviving Mao’s grandiose title for Xi Jinping (ang.). 2017-10-28. [dostęp 2020-11-14].
  98. Xi Jinping is no longer any old leader (ang.). 2017-02-17. [dostęp 2020-11-14].
  99. Christian Shepherd, Philip Wen: With tears and song, China welcomes Xi as great, wise leader (ang.). 2017-10-19. [dostęp 2020-11-14].
  100. Jeremy Goldkorn: An oath, and tears of joy in the Great Hall of the People (ang.). 2018-03-19. [dostęp 2020-11-14].
  101. KATSUJI NAKAZAWA: China crowns Xi with special title, citing rare crisis (ang.). 2020-01-09. [dostęp 2020-11-14].
  102. Orange Wang, Sidney Leng: Chinese President Xi Jinping’s show of support for state-owned firms ‘no surprise’, analysts say (ang.). 2018-09-28. [dostęp 2020-12-31]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  103. Nectar Gan: Xi says it’s wrong to ‘bad mouth’ China’s state firms... but country needs private sector as well (ang.). 2018-09-28. [dostęp 2020-12-31].
  104. Tom Mitchell: Xi’s China: The rise of party politics (ang.). 2016-07-25. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  105. Keith Bradsher: China and Economic Reform: Xi Jinping’s Track Record (ang.). 2017-03-04. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  106. Gabriel Wildau: Xi says no one can ‘dictate to the Chinese people’. 2018-12-18. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  107. Anna Fifield: As China settles in for trade war, leader Xi emphasizes 'self reliance' (ang.). 2018-11-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  108. a b c Arthur R. Kroeber: Xi Jinping’s Ambitious Agenda for Economic Reform in China (ang.). 2013-11-17. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  109. Zhang Yunbi: Leading Group's focus is to deepen reform (ang.). 2017-10-17. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  110. Vasudevan Sridharan: China formally abolishes decades-old one-child policy (ang.). 2015-12-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  111. Laura Zhou, Cary Huang: Communist Party pledges greater role for constitution, rights in fourth plenum (ang.). 2014-10-24. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  112. Jerome Doyon, Hugo Winckler: The Fourth Plenum, Party Officials and Local Courts (ang.). 2014-11-20. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  113. a b DAVID LAGUE: How China is replacing America as Asia’s military titan (ang.). 2019-04-23. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  114. Meng Chuan: 习近平军中“亮剑” 新古田会议一箭多雕 (chiń.). 2014-11-04. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  115. Anna Fifield: China's Communist Party has one more reason to celebrate – a year longer in power than the U.S.S.R. (ang.). 2019-09-29. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-11)].
  116. a b Damian Grammaticas: China's new President Xi Jinping: A man with a dream (ang.). 2013-03-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  117. Edward Wong, Jane Perlez, Chris Buckley: China Announces Cuts of 300,000 Troops at Military Parade Showing Its Might (ang.). 2015-09-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  118. Shannon Tiezzi: It’s Official: China’s Military Has 5 New Theater Commands (ang.). 2016-02-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  119. Elsa Kania: China’s Strategic Support Force: A Force for Innovation? (ang.). 2017-02-18. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  120. Ben Blanchard: China sets up new logistics force as part of military reforms (ang.). 2016-09-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-24)].
  121. Xi Jinping named as 'commander in chief' by Chinese state media (ang.). 2016-04-21. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  122. Kayleigh Lewis: Chinese President Xi Jinping named as military's ‘commander-in-chief’ (ang.). 2016-04-23. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  123. Desiree Sison: President Xi Jinping is New Commander-in-Chief of the Military (ang.). 2016-04-22. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  124. Chris Buckley, Steven Lee Myers: Xi Jinping Presses Military Overhaul, and Two Generals Disappear (ang.). 2017-10-11. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  125. a b Robert Lawrence Kuhn: Xi Jinping, a nationalist and a reformer (ang.). 2013-06-06. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  126. Angela Meng: Xi Jinping rules out Western-style political reform for China (ang.). 2014-09-06. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  127. Cheng Li: A New Type of Major Power Relationship? (ang.). 2014-09-26. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  128. Jun Osawa: China’s ADIZ over the East China Sea: A “Great Wall in the Sky”? (ang.). 2013-12-17. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  129. a b AKITA HIROYUKI: A new kind of 'great power relationship'? No thanks, Obama subtly tells China (ang.). 2014-07-22. [dostęp 2021-01-22].
  130. Teddy Ng, Kwong Man-ki: President Xi Jinping warns of disaster if Sino-US relations sour (ang.). 2014-07-09. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  131. Evan Perez: FBI arrests Chinese national connected to malware used in OPM data breach (ang.). 2017-08-24. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  132. Ellen Nakashima: Hacks of OPM databases compromised 22.1 million people, federal authorities say (ang.). 2015-07-10. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  133. a b Peter Baker: As Russia Draws Closer to China, U.S. Faces a New Challenge (ang.). 2014-11-08. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  134. Ben Blanchard: With one eye on Washington, China plots its own Asia 'pivot' (ang.). 2014-07-04. [dostęp 2021-01-22].
  135. Asian nations should avoid military ties with third party powers, says China's Xi (ang.). 2014-05-22. [dostęp 2021-01-22].
  136. Matthew Miller: China's Xi tones down foreign policy rhetoric (ang.). 2014-11-30. [dostęp 2021-01-22].
  137. China 'building runway in disputed South China Sea island' (ang.). 2015-04-17. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  138. Craig Whitlock: Defense secretary’s warning to China: U.S. military won’t change operations (ang.). 2015-05-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-03-08)].
  139. President Xi's Speech At Opening Of Belt And Road Forum, May 14, 2017 (ang.). 2017-05-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  140. Cary Huang: Opinion: Why China’s shadow boycott of South Korea is self-defeating (ang.). 2017-04-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  141. Shi Jiangtao , Minnie Chan, Sarah Zheng: Rumours China and North Korea were no longer allies put to bed by Kim Jong-un’s Beijing visit (ang.). 2018-03-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  142. Lee Jeong-ho: Xi Jinping calls for ‘timely’ easing of North Korea sanctions after Trump-Kim meeting (ang.). 2019-07-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  143. Adrian Brown: China-US trade war: Sino-American ties being torn down brick by brick (ang.). 2019-05-12. [dostęp 2021-01-22].
  144. Ana Swanson: Trump’s Trade War With China Is Officially Underway (ang.). 2018-07-05. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  145. Xi worried as ‘extreme’ US pressure on Iran raises tensions (ang.). 2019-06-05. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  146. Michael Martina: Xi says China will promote steady ties with Iran (ang.). 2019-06-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  147. Wu Liming: Xi's maiden foreign tour historic, fruitful (ang.). 2013-04-01. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  148. Richard C. Bush: Obama and Xi at Sunnylands: A Good Start (ang.). 2013-06-10. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  149. President Xi visits Western Europe. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  150. President Xi, 'Korea-China relations better than ever'. 2014-07-04. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  151. MICHAEL D. SWAINE: Xi Jinping's July 2014 Trip to Latin America (ang.). 2014-09-05. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  152. Chinese incursion in Ladakh: A little toothache can paralyze entire body, Modi tells Xi Jinping (ang.). 2014-09-20. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  153. Karlis Salna, Max Blenkin: Xi says time to lift relations (ang.). 2014-11-19. [dostęp 2021-01-22].
  154. Liam Fox: Chinese president Xi Jinping signs five agreements with Fiji as part of China's Pacific engagement strategy (ang.). 2014-11-21. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  155. Pakistan confers Nishan-e-Pakistan on Chinese president Xi Jinping (ang.). 2015-04-21. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-13)].
  156. Jane Perlez: Xi Jinping Heads to Pakistan, Bearing Billions in Infrastructure Aid (ang.). 2015-04-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  157. Shannon Tiezzi: At Russia’s Military Parade, Putin and Xi Cement Ties (ang.). 2015-05-09. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  158. Nectar Gan, Cedric Sam: Xi Jinping’s US visit: itinerary, issues and delegation (ang.). 2015-09-30. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  159. China's President Xi Jinping begins first US visit in Seattle (ang.). 2015-09-22. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  160. JANE PERLEZ: Xi Jinping’s U.S. Visit (ang.). 2015-09-29. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  161. China State Visit Programme (ang.). [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  162. Jennifer Williams: Chinese president Xi Jinping visit: United fan premier to visit Manchester City's stadium (ang.). 2015-10-23. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-30)].
  163. Robert Muller, Jan Lopatka: Czech courtship pays off with landmark visit from Chinese leader (ang.). 2016-03-28. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  164. Jan Marchal: Protests as China's Xi arrives in Prague (ang.). 2016-03-28. [dostęp 2021-01-22].
  165. a b Michael J. de la Merced, Russell Goldman: How Davos Brings the Global Elite Together (ang.). 2017-01-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  166. Huang Anwei: 瞄准全球事务领导权,习近平将首次出席达沃斯 (chiń.). 2017-01-11. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  167. a b Kou Jie: Xi first top Chinese leader at Davos (ang.). 2017-01-11. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  168. Jane Perlez: Xi Jinping Arrives in North Korea, With Many Eyes on Trump (ang.). 2019-06-20. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  169. Shi Yinglun: Chinese President Xi Jinping arrives in Osaka, Japan for G20 summit (ang.). 2019-06-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  170. Chronology of China’s Belt and Road Initiative (ang.). 2015-03-28. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  171. Wu Jiao, Zhang Yunbi: Xi proposes a 'new Silk Road' with Central Asia (ang.). 2013-09-08. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  172. Xi Jinping Says China's Belt and Road Initiative Is Not Saddling Poor Countries With Debt (ang.). 2019-04-25. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  173. "Belt and Road" incorporated into CPC Constitution (ang.). 2017-10-24. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  174. HUILENG TAN: China wrote Belt and Road Initiative into the party constitution. That makes it riskier than ever (ang.). 2017-10-31. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  175. WHO dementiert Telefongespräch mit Chinas Präsident (niem.). 2020-05-10. [dostęp 2021-01-22].
  176. Steven Jiang: Chinese tycoon who criticized Xi Jinping's handling of coronavirus jailed for 18 years (ang.). 2020-09-22. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  177. Malcolm Moore: Xi Jinping calls for a 'Chinese Dream' (ang.). 2013-03-17. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  178. Xi Jinping and the Chinese dream (ang.). 2013-05-04. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-22)].
  179. JAMES FALLOWS: Today's China Notes: Dreams, Obstacles (ang.). 2013-05-03. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  180. J. M.: The role of Thomas Friedman (ang.). 2013-03-15. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-29)].
  181. a b Chasing the Chinese dream (ang.). 2013-05-04. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  182. Chris Buckley: Leader Taps Into Chinese Classics in Seeking to Cement Power (ang.). 2014-10-11. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  183. Sam Crane: Why Xi Jinping’s China is Legalist, Not Confucian (ang.). 2018-06-29. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  184. a b Ryan Mitchell: Is ‘China’s Machiavelli’ Now Its Most Important Political Philosopher? (ang.). 2015-01-16. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  185. The Communist Party is redefining what it means to be Chinese (ang.). 2017-08-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-20)].
  186. Zi Yang: Xi Jinping and China’s Traditionalist Restoration (ang.). 2017-07-06. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  187. Chris Buckley, Katrina Northrop: China's 'Hanfu' movement is making it hip to be old-fashioned. Here's why. (ang.). 2018-11-30. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  188. 中共中央政治局召开会议 研究拟提请党的十八届七中全会讨论的文件 (chiń.). 2017-09-18. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  189. Josh Rudolph: CCP CONSTITUTION AMENDMENT MAY SIGNAL XI’S POWER (ang.). 2017-09-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  190. a b CPC creates Xi Jinping Thought on Socialism with Chinese Characteristics for a New Era (ang.). 2017-10-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  191. AN BAIJIE: Xi Jinping Thought approved for Party Constitution (ang.). 2017-10-24. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  192. Yang Yi: Second volume of Xi's book on governance published (ang.). 2017-11-07. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  193. HUSSEIN ISMAIL: Xi Jinping: The Governance of China III Comprehensive Vision and Creative Ideas (ang.). 2020-08-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  194. Brendan Forde: China’s “Mass Line” Campaign (ang.). 2013-09-09. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  195. Dan Levin: China Revives Mao-Era Self-Criticism, but This Kind Bruises Few Egos (ang.). 2013-12-20. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  196. Shannon Tiezzi: The Mass Line Campaign in the 21st Century (ang.). 2013-12-27. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  197. Chinese dream turns sour for activists under Xi Jinping (ang.). 2014-07-10. [dostęp 2021-01-22].
  198. Sebastian Veg: China’s Political Spectrum under Xi Jinping (ang.). 2014-08-11. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  199. a b Ben Bland: Greater Bay Area: Xi Jinping’s other grand plan (ang.). 2018-09-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  200. Verna Yu: China signals desire to bring Hong Kong under tighter control (ang.). 2019-11-05. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  201. Noah Sin, Donny Kwok: China's Xi vows support for Hong Kong leader during 'most difficult' time (ang.). 2019-12-16. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  202. Laura Zhou: Xi Jinping again backs Hong Kong police use of force in stopping unrest (ang.). 2019-11-14. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  203. China's Xi warns of 'foreign forces' at Macao anniversary. [dostęp 2021-01-22].
  204. Phila Siu, Gary Cheung: Xi Jinping seen as indirectly lecturing Hong Kong as he tells Macau residents to make ‘positive voices’ heard and resolve problems with rationality (ang.). 2019-12-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  205. Jane Perlez, Austin Ramzy: China, Taiwan and a Meeting After 66 Years (ang.). 2015-11-03. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  206. One-minute handshake marks historic meeting between Xi Jinping and Ma Ying-jeou (ang.). 2016-06-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  207. a b Richard C. Bush: What Xi Jinping said about Taiwan at the 19th Party Congress (ang.). 2017-10-19. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  208. Philip Wen, Stella Qiu: Xi Jinping warns Taiwan it will face 'punishment of history' for separatism (ang.). 2018-03-20. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  209. Lily Kuo: 'All necessary means': Xi Jinping reserves right to use force against Taiwan (ang.). [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  210. James Griffiths: Xi Jinping warns Taiwan independence is 'a dead end' (ang.). 2019-01-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  211. Yimou Lee: Taiwan president defiant after China calls for reunification (ang.). 2019-01-02. [dostęp 2021-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-28)].
  212. Elizabeth Yuan: Xi Jinping: From ‘sent-down youth’ to China’s top (ang.). cnn.com, 2012-11-09. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  213. MARK MAGNIER: China’s ‘fifth generation’ of leaders reflects nation’s shifts (ang.). 2007-10-23. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  214. Meet China's Folk Star First Lady-in-Waiting (ang.). 2012-02-13. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  215. HANNAH BEECH: Michelle Obama Tours Beijing With China's First Lady (ang.). 2014-03-24. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  216. Matt Blake, Beth Stebner: Revealed: China’s new 'first daughter', 20, 'attends Harvard under a pseudonym and is protected by Chinese officials 24-7' (ang.). dailymail.co.uk, 2012-11-25. [dostęp 2015-06-09].
  217. Evan Osnos: What Did China’s First Daughter Find in America? (ang.). 2015-04-06. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  218. Qiao Long: Beijing Police Detain Hundreds For Trying to Visit Chinese Leaders Over New Year (ang.). 2015-02-20. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  219. Xi Jinping Millionaire Relations Reveal Fortunes of Elite (ang.). 2012-06-29. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  220. Tania Branigan: China blocks Bloomberg for exposing financial affairs of Xi Jinping's family (ang.). 2012-06-29. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  221. Michael Forsythe: As China’s Leader Fights Graft, His Relatives Shed Assets (ang.). 2014-06-17. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  222. Emily Rauhala: The Panama Papers are super awkward for Beijing (ang.). 2016-04-04. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  223. Rob Schmitz: Xi Jinping’s family linked to Panama Papers (ang.). 2016-04-04. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  224. China's Leaders (ang.). [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  225. Keith B. Richburg: Xi Jinping, likely China’s next leader, seen as pragmatic, low-key (ang.). 2011-08-15. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-28)].
  226. Chris Buckley: China leader-in-waiting carries heavy political baggage to U.S. (ang.). 2012-02-08. [dostęp 2021-01-21].
  227. Chris Buckley: Xi, in ‘Godfather’ Mold, Looks Assertive and Even Imperial (ang.). 2013-11-15. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  228. Xi Jinping shows his love of Game of Thrones but warns reality must not mirror fantasy (ang.). 2019-04-28. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  229. Tania Branigan: The Guardian profile: Xi Jinping (ang.). 2012-02-13. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  230. Ben Blanchard: Glowing profile cracks door open on private life of China's Xi (ang.). 2017-11-17. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  231. Wu Chengliang: Chinese President Xi Jinping in Cartoons. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  232. Tom Phillips: Chairman Xi crushes dissent but poor believe he’s making China great (ang.). 2017-10-14. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  233. Christina Zhou, Sean Mantesso: Chinese President Xi Jinping's astonishing rise to become one of the world's most powerful people (ang.). 2019-03-05. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-29)].
  234. Shannon Tiezzi: The World’s Most Popular Leader: China’s President Xi (ang.). 2014-12-20. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  235. Matthew Smith: Michelle Obama is the world's most admired woman (ang.). 2019-07-18. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-29)].
  236. Xi Jinping has more clout than Donald Trump. The world should be wary. 2017-10-14. [dostęp 2021-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  237. David M. Ewalt: The World's Most Powerful People 2018 (ang.). 2018-05-08. [dostęp 2021-01-21].
  238. Xi Jinping Meets with International Olympic Committee President Thomas Bach and Receives the Olympic Order in Gold (ang.). 2013-11-19. [dostęp 2020-11-07].
  239. China's Xi receives royal welcome in Belgium before EU talks (ang.). [dostęp 2020-11-07].
  240. Xi Jinping Receives the Order of the Liberator from Venezuela (ang.). 2014-07-21. [dostęp 2020-11-07].
  241. Xi Jinping Receives Order of José Marti of Cuba (ang.). 2014-07-23. [dostęp 2020-11-07].
  242. Pakistan confers Nishan-e-Pakistan on Chinese president Xi Jinping. 2015-04-21. [dostęp 2020-11-07].
  243. Xi Jinping Holds Talks with King Salman bin Abdulaziz Al Saud of Saudi Arabia
    Two Heads of State Jointly Announce Establishment of China-Saudi Arabia Comprehensive Strategic Partnership
    . 2016-01-20. [dostęp 2020-11-07].
  244. Chinese president receives Order of Republic of Serbia. 2016-06-18. [dostęp 2020-11-07].
  245. Presenting the Order of St Andrew the Apostle to President of China Xi Jinping. 2017-07-04. [dostęp 2020-11-07].
  246. PM Modi conferred 'Grand Collar of the State of Palestine'. 2018-02-10. [dostęp 2020-11-07].
  247. John Dennehy: China visit: UAE leadership strikes strategic deals with Xi Jinping. 2018-07-21. [dostęp 2020-11-07].
  248. An Baijie, Cao Desheng: Xi honored for building Kyrgyz ties. 2019-06-14. [dostęp 2020-11-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]