Banica (gmina Uście Gorlickie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Banica
Banica, dawna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Kosmy i św. Damiana (obecnie kościół katolicki)
Banica, dawna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Kosmy i św. Damiana (obecnie kościół katolicki)
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Uście Gorlickie
Liczba ludności 282[1]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 38-315
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0467896
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Banica
Banica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Banica
Banica
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Banica
Banica
Ziemia 49°28′13″N 21°03′05″E/49,470278 21,051389
Zobacz też: inne miejscowości i znaczenia nazwy Banica.

Banica (daw. Banica koło Łęku) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie[2]. Leży w południowo-zachodniej części Beskidu Niskiego, nad potokiem Banica, dopływem Białej.

Historia[edytuj]

Jedna z później lokowanych wsi w regionie: przywilej lokacyjny wydał w 1574 r. biskup krakowski Franciszek Krasiński Iwanowi, synowi Jaśka z niedalekiej Śnietnicy. Nazwę wzięła wieś od nazwy przepływającego przez nią potoku. Od początku istnienia do rozbiorów należała ona do "państwa muszyńskiego" biskupów krakowskich, uchodząc w nim za jedną z biedniejszych. W inwentarzu z 1668 r. zanotowano w niej 22 kmieci gospodarujących na 15 łanach ziemi.

Przed II wojną światową Banica liczyła ponad 500 mieszkańców - prawie wyłącznie Łemków. Część z nich wyjechała tuż po ukończeniu wojny na Ukrainę, a większość pozostałych została wysiedlona w 1947 r. w ramach Akcji „Wisła”. Po 1947 r. ponownie zasiedlili ją polscy osadnicy, przybyli głównie z Podhala i Sądecczyzny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[3]

Cerkiew z końca XVIII w., po wysiedleniu ludności łemkowskiej, od 1947 roku służąca jako kościół rzymskokatolicki pw. św. Kosmy i św. Damiana. Parafia należy do dekanatu Ropa. W 1985 roku otrzymała nagrodę Ministra Kultury i Sztuki dla najlepszego użytkownika zabytku drewnianego. Ikonostas pochodzi z 1787 roku. Na południowej stronie nawy obraz świętego Michała Archanioła z 1702 roku. Po bokach skrzydła Carskich wrót[4].

Szlaki piesze

Przypisy

  1. Serwis internetowy Gminy Uście Gorlickie [1]
  2. GUS. Rejestr TERYT
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2016.
  4. Paweł Kutaś-Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce, wyd. PROMO, wyd. pierwsze, str 48-49 ISBN 978-83-60941-50-8

Bibliografia[edytuj]

  • Beskid Niski. Mapa turystyczna 1:50 000, wyd. X (poprawione) Compass, Kraków 2013, ISBN 978-83-7605-224-3;
  • Krukar Wojciech, Kryciński Stanisław, Luboński Paweł, Olszański Tadeusz A. i in.: Beskid Niski. Przewodnik, wyd. II poprawione i aktualizowane, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2002, ISBN 83-85557-98-9;

Linki zewnętrzne[edytuj]