Czeremcha (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czeremcha
Czeremcha
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Jaśliska
Strefa numeracyjna (+48) 13
SIMC 0991338
Położenie na mapie gminy Jaśliska
Mapa lokalizacyjna gminy Jaśliska
Czeremcha
Czeremcha
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Czeremcha
Czeremcha
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Czeremcha
Czeremcha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czeremcha
Czeremcha
Ziemia49°22′36″N 21°47′04″E/49,376667 21,784444
Beskid Niski-Czeremcha.jpg

Czeremcha – opuszczona osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jaśliska. W oficjalnym rejestrze podziału administracyjnego TERYT figuruje jako osada[1].

W miejscowości od 1 lipca 1997 r. do 21 grudnia 2007 r. funkcjonowało ze Słowacją na szlaku turystycznym przejście graniczne Czeremcha-Čertižné i w tym samym miejscu od 1 kwietnia 1999 r. małego ruchu granicznego Jaśliska-Čertižné.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Czeremcha na mapie WIG z 1938 roku, skala 1:100 000

W 1527 roku lokacja wsi Lipowiec-Czeremcha na prawie wołoskim przez biskupa przemyskiego Andrzeja Krzyckiego. Zasadźcami byli: Ihnat Chłapiec i Michał Zubrzyn z Daliowej[2]. W latach 1769-1772 stacjonowały we wsi oddziały konfederacji barskiej dowodzone przez Feliksa Łubieńskiego (wybudowano warowne szańce). W 1880 roku mieszkało tu 413 osób (68 domostw), z czego znaczną większość (380) stanowili Łemkowie. Głównym zajęciem ludności był wypas bydła. Wieś należała do uposażenia biskupstwa rzymskokatolickiego w Przemyślu[3]. W 1883 r. wybudowano cerkiew greckokatolicką pw. Opieki Bogurodzicy[4].

W czasie I wojny światowej w 1914 r. cofające się oddziały austriackie spaliły znaczną cześć wsi. W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Czeremcha”[5]. W 1938 roku we wsi znajdowały się 71 domy, cerkiew oraz posterunek Straży Granicznej[6] wykorzystywany przez Niemców w czasie okupacji.

2 września 1939 – natarcie Niemców powstrzymywały potyczki w Czeremsze. Niemcy wkroczyli tu 10 września 1939 r.

20 grudnia 1943 r. strażnicę zaatakował oddział AK OP-15 ppor. Józefa Czuchry Orskiego w ramach akcji Taśma z przewodnikiem Janem Kopystyńskim Jarząbkiem.

6 października 1944 r. przez Czeremchę na Słowację weszły oddziały AR i Czechosłowackie.

Po wojnie ludność wsi wysiedlono do ZSRR. Budynek cerkwi rozebrano w latach 50[4].

Dziś[edytuj | edytuj kod]

W dolinie zachowały się nieliczne ślady po dawnych mieszkańcach: cerkwisko, kilka nagrobków na dawnym cmentarzu, ruiny strażnicy.

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr TERYT
  2. Beskid Niski. Przewodnik. Wyd. III. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2007, s. 278.
  3. Czeremcha w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  4. a b Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wyd. II. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2011.
  5. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  6. Mapa "Jaśliska" 1:100 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1938

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wyd. II. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2011.
  • Beskid Niski. Przewodnik. Wyd. III. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2007.
  • Czeremcha w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]