Czeremcha (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czeremcha
Czeremcha
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Jaśliska
Strefa numeracyjna (+48) 13
SIMC 0991338
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Czeremcha
Czeremcha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czeremcha
Czeremcha
Ziemia49°22′36″N 21°47′04″E/49,376667 21,784444
Beskid Niski-Czeremcha.jpg

Czeremcha – opuszczona osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jaśliska. W oficjalnym rejestrze podziału administracyjnego TERYT figuruje jako osada[1].

W miejscowości od 1 lipca 1997 r. do 21 grudnia 2007 r. funkcjonowało ze Słowacją na szlaku turystycznym przejście graniczne Czeremcha-Čertižné i w tym samym miejscu od 1 kwietnia 1999 r. małego ruchu granicznego Jaśliska-Čertižné.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Czeremcha na mapie WIG z 1938 roku, skala 1:100 000

W 1527 roku lokacja wsi Lipowiec-Czeremcha na prawie wołoskim przez biskupa przemyskiego Andrzeja Krzyckiego. Zasadźcami byli: Ihnat Chłapiec i Michał Zubrzyn z Daliowej[2]. W latach 1769-1772 stacjonowały we wsi oddziały konfederacji barskiej dowodzone przez Feliksa Łubieńskiego (wybudowano warowne szańce). W 1880 roku mieszkało tu 413 osób (68 domostw), z czego znaczną większość (380) stanowili Łemkowie. Głównym zajęciem ludności był wypas bydła. Wieś należała do uposażenia biskupstwa rzymskokatolickiego w Przemyślu[3]. W 1883 r. wybudowano cerkiew greckokatolicką pw. Opieki Bogurodzicy[4].

W czasie I wojny światowej w 1914 r. cofające się oddziały austriackie spaliły znaczną cześć wsi. W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Czeremcha”[5]. W 1938 roku we wsi znajdowały się 71 domy, cerkiew oraz posterunek Straży Granicznej[6] wykorzystywany przez Niemców w czasie okupacji.

2 września 1939 – natarcie Niemców powstrzymywały potyczki w Czeremsze. Niemcy wkroczyli tu 10 września 1939 r.

20 grudnia 1943 r. strażnicę zaatakował oddział AK OP-15 ppor. Józefa Czuchry Orskiego w ramach akcji Taśma z przewodnikiem Janem Kopystyńskim Jarząbkiem.

6 października 1944 r. przez Czeremchę na Słowację weszły oddziały AR i Czechosłowackie.

Po wojnie ludność wsi wysiedlono do ZSRR. Budynek cerkwi rozebrano w latach 50[4].

Dziś[edytuj | edytuj kod]

We dolinie zachowały się nieliczne ślady po dawnych mieszkańcach: cerkwisko, kilka nagrobków na dawnym cmentarzu, ruiny strażnicy.

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr TERYT
  2. Beskid Niski. Przewodnik. Wyd. III. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2007, s. 278.
  3. Czeremcha w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  4. a b Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wyd. II. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2011.
  5. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  6. Mapa "Jaśliska" 1:100 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1938

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wyd. II. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2011.
  • Beskid Niski. Przewodnik. Wyd. III. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2007.
  • Czeremcha w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]