Jaśliska (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaśliska
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
TERYT 1807102
Wójt Adam Dańczak
Powierzchnia 165,85 km²
Populacja (2016-06-31)
• liczba ludności

2 054[1]
• gęstość 20,8 os./km²
Tablice rejestracyjne RKR
Adres urzędu:
Jaśliska 171
38-485 Jaśliska
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 6
Liczba miejscowości 14
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Jaśliska
Jaśliska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaśliska
Jaśliska
Ziemia49°27′N 21°48′E/49,442778 21,803611
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska
Rynek w Jaśliskach

Jaśliskagmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim. Siedzibą gminy są Jaśliska.

Historia[edytuj]

Jako zbiorowa gmina wiejska jednostka funkcjonowała wcześniej w latach 1934–1954 i 1973–1976[2] w woj. lwowskim, rzeszowskim i krośnieńskim. Siedzibą władz gminy były Jaśliska.

Do 1934 Jaśliska posiadały prawa miejskie, lecz za II RP funkcjonowały jako wiejska gmina jednostkowa. Gmina zbiorowa Jaśliska została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie sanockim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Czeremcha, Daliowa, Darów, Jasiel, Jaśliska, Kamionka, Lipowiec, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Posada Jaśliska, Rudawka Jaśliska, Surowica, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna i Zawadka Rymanowska[3].

Po wojnie gmina znalazła się w powiecie sanockim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 16 gromad: Czeremcha, Daliowa, Darów, Jasiel, Jaśliska, Kamionka, Lipowiec, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Posada Jaśliska, Rudawka Jaśliska, Surowica, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna i Zawadka Rymanowska[4]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[5]. Jaśliska stały się siedzibą nowej gromady Jaśliska w powiecie sanockim w woj. rzeszowskim[6]. W związku ze zniesieniem powiatu sanockiego z dniem 1 listopada 1972 roku, gromadę Jaśliska przyłączono do powiatu krośnieńskiego w tymże województwie[7].

Podział państwa na gromady zniesiono 1 stycznia 1973 roku, wprowadzając ponownie gminy. Gmina Jaśliska została reaktywowana w woj. rzeszowskim, lecz tym razem przynależała do powiatu krośnieńskiego[8]. 1 czerwca 1975 roku gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. krośnieńskim[9]. 2 lipca 1976 roku gmina została ostatecznie zniesiona, a jej tereny włączono do gmin Dukla i Komańcza[10].

Reaktywacja w 2010[edytuj]

Wniosek o reaktywowanie gminy Jaśliska w 2006 roku spotkał się z negatywną opinią MSWiA, które uznało że dążenie do podziału gmin jest tendencją przeciwną do kierunku polityki państwa, polegającej na utrzymaniu jednostek dużych i silnych, gdyż takie jednostki posiadają większe możliwości budżetowe, większą zdolność absorpcji środków unijnych, a także efektywniej gospodarują środkami publicznymi. Projektowana gmina Jaśliska liczyłaby zaledwie 2077 mieszkańców i byłaby jednostką o słabym potencjale gospodarczym, co miałoby wpływ na jej niewielkie możliwości dochodowe. Także, proponowany podział spowodowałby osłabienie pozycji nowo powstałych gmin Dukla i Jaśliska, zwłaszcza ich zdolności finansowych i inwestycyjnych[11].

31 marca 2008 radni z Dukli podjęli ponowną uchwałę o podziale gminy i utworzeniu z jej części nowej gminy Jaśliska. Wniosek złożony w tym roku oparty był na dokumentach załączonych do wniosku rozstrzygniętego negatywnie dwa lata temu. W tej sytuacji MSWiA uznało, że w przypadku negatywnych rozstrzygnięć zainteresowani wnioskodawcy mogą ponownie wystąpić do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, lecz wnioski te muszą być opracowane na nowo. W tej sytuacji wniosek Dukli o utworzeniu nowej gminy Jaśliska pozostał bez rozpatrzenia[12].

Po trzeciej próbie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 roku, gmina została reaktywowana 1 stycznia 2010[13]. Tym razem MSWiA pominęło uwarunkowania ekonomiczne, uzasadniając pozytywną decyzję argumentami socjalnymi i geograficznymi, takimi jak: wola mieszkańców lokalnej społeczności, lokalne więzi społeczne, historyczne i gospodarcze, jednorodność terytorium pod względem osadniczym oraz zwartość zamieszkałego terenu i jego znaczne oddalenie od siedziby dotychczasowej gminy Dukla, co stanowiło znaczne utrudnienie – zwłaszcza w okresie zimowym – ze względu na trudne warunki terenowe (położenie w obszarze górskim)[14]. Na obszar gminy złożyły się następujące wsie wchodzące dotychczas w skład gminy Dukla: Czeremcha, Daliowa, Jaśliska, Lipowiec, Posada Jaśliska, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna.

W 2017 roku do gminy włączono Darów, Jasiel, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Rudawkę Jaśliska i Surowicę z gminy Komańcza.[15]

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Jaśliska w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Jasliska.png

Sołectwa[edytuj]

Daliowa, Jaśliska, Moszczaniec, Posada Jaśliska, Szklary i Wola Niżna.

Miejscowości niesołeckie[edytuj]

Darów, Czeremcha, Jasiel, Lipowiec, Polany Surowiczne, Rudawka Jaśliska, Surowica, Wola Wyżna.

Sąsiednie gminy[edytuj]

Dukla, Komańcza, Rymanów

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Jasliska, w oparciu o dane GUS.
  2. od 1 sierpnia 1934 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 1 lipca 1976
  3. Dz.U. z 1934 r. Nr 69, poz. 649
  4. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  5. Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  6. Podział administracyjny PRL (1956), Urząd Rady Ministrów, Biuro do Spraw Prezydiów Rad Narodowych
  7. Dz.U. z 1972 r. Nr 43, poz. 273
  8. Dz.U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  9. Dz.U. z 1975 r. Nr 17, poz. 19
  10. Dz.U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
  11. Uzasadnienie MSWiA (2006)
  12. Pismo MSWiA ws utworzenia gminy Jaśliska
  13. Dz.U. z 2009 r. Nr 120, poz. 1000 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta
  14. Projekt Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia .... 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (skierowany do uzgodnień międzyresortowych z terminem na zgłaszanie ewentualnych uwag do dnia 14 lipca 2009 r.)
  15. Dz.U. z 2016 r. poz. 1134